II SA/Gl 1319/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-01-15
Skład orzekający: Edyta Kędzierska, Łucja Franiczek, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mobilna stacja bazowa telefonii komórkowej, trwale związana z gruntem za pomocą wysięgników, może być uznana za obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy jej budowa bez pozwolenia na budowę uzasadnia nakazanie rozbiórki?Ratio decidendi
Mobilna stacja bazowa telefonii komórkowej, posiadająca 30 metrów wysokości i trwale związana z gruntem za pomocą wysięgników, jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Budowa takiego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która uzasadnia nakazanie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy inwestor nie podjął działań zmierzających do sanowania samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "A" S.A. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wolnostojącego masztu stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ pierwszej instancji uznał maszt za obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia, a strona skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie stanowi obiektu budowlanego. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał A S.A. (dalej strona lub skarżący) rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę wolnostojącego masztu stacji bazowej telefonii komórkowej, usytuowanej na działce nr 1 przy ul.[...] w C. w terminie do 30 kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił czynności procesowe podejmowane w ramach prowadzonego postępowania zmierzającego do sanowania ułomności związanych z budową przedmiotowego masztu. W dalszej części uzasadnienia organ ten przedstawił rozbieżności związane z tym, czy budowa takiego masztu wymaga legitymowania się pozwoleniem na budowę czy też nie. W podsumowaniu tej części rozważań podkreślono konieczność uzyskania pozwolenia na budowę i na tę okoliczność przywołano stosowne orzeczenia sądów administracyjnych. W konkluzji organ ten uznał, że stosownie do postanowień art. 28 ustawy Prawo budowlane budowa wskazanego masztu wymaga pozwolenia na budowę, nadto wskazano na podejmowane działania zmierzające do sanowania stwierdzonej samowoli budowlanej. W ramach tego postępowania inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, a tym samym nie możliwa była sanacja samowoli budowlanej. Odwołując się do postanowień art. 48 ustawy Prawo budowlane organ ten nakazał rozbiórkę przedmiotowego masztu.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona tego postępowania, która reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego M. M. wniosła odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. W odwołaniu tym podniesiono naruszenie postanowień art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że uzasadnione jest nakazanie rozbiórki przedsięwzięcia polegającego na rozstawieniu mobilnej stacji bazowej telefonii komórkowej na przyczepie samochodowej niezwiązanej trwale z gruntem; naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 6, art. 7, art. 7a i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej odnośnie kwalifikacji przedsięwzięcia jako wymagającego pozwolenia na budowę, podczas gdy kontrolowany obiekt nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu rozwinięto argumentację przemawiająca za trafnością wniesionego odwołania, ze szczególnym uwzględnieniem tego, że przedmiotowy obiekt nie jest obiektem budowlanym. Nadto podkreślono, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów wynikających z przepisów prawa, ponieważ brak jest przytoczenia przepisów prawa z ich wyczerpującym wyjaśnieniem i odniesieniem do stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z[...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyższego stopnia wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do zasadności wniesionego odwołania i stwierdził, że nie jest ono zasadne. W dalszej kolejności organ ten przywołał treść przepisów ustawy Prawo budowlane mające zastosowanie w sprawie oraz orzeczenia sądów administracyjnych. Następnie odniósł się do stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie i stwierdził, że z uwagi na wysokość masztu stacji bazowej oraz zastosowanej konstrukcji jest ona na trwale związana z gruntem, a to przemawia za tym, że dla jej postawienia wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Oznacza to, że trafne są stwierdzenia organu pierwszej instancji o trwałym związaniu masztu z gruntem. W dalszej części uzasadnienia organ ten poruszył kwestię związaną z przeznaczeniem terenu, na którym został zlokalizowany przedmiotowy masz i uznał, że jego lokalizacja narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konkluzji tej części rozważań organ odwoławczy stwierdził, że trafna jest ta część decyzji organu pierwszej instancji, która nakazuje rozbiórkę spornego masztu. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał na uchybienia, których dopuścił się organ pierwszej instancji w zakresie wniosku strony o zawieszenie postępowania, jak również w części dotyczącej wyznaczenia terminu na dokonanie rozbiórki przedmiotowego marszu. Zdaniem organu wyższego stopnia w decyzji orzekającej rozbiórkę obiektu budowlanego nie orzeka się o terminie w jakim ma być ona przeprowadzona i z tego powodu uchylił tę część decyzji organu pierwszej instancji i uznał, że w tym zakresie wyczerpane zostały przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego przewidziane treścią art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z decyzją tą nie zgodziła się strona przedmiotowego postępowania, która reprezentowana przez radcę prawnego M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucono powyższej decyzji naruszenie postanowień art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że przedsięwzięcie polegające na rozstawieniu mobilnej stacji bazowej telefonii komórkowej na przyczepie samochodowej niezwiązanej trwale z gruntem stanowi obiekt budowlany; naruszenie art. 48 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy poprzez przyjęcie, że uzasadnione jest nakazanie rozbiórki przedsięwzięcia polegającego na rozstawieniu mobilnej stacji bazowej telefonii komórkowej na przyczepie samochodowej niezwiązanej trwale z gruntem; naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 powyższej ustawy poprzez uznanie jako zgodnych z prawem obowiązków nałożonych na mocy postanowienia z [...] oraz zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 6, art. 7,
art. 7a i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej odnośnie kwalifikacji przedsięwzięcia jako wymagającego pozwolenia na budowę, podczas gdy kontrolowany obiekt nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W motywach skargi rozwinięto postawione zarzuty kwestionowanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów organ ten nie podzielił ich i uznał za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Przystępując do analizy poddanej kontroli tutejszego Sądu decyzji organów administracji nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności przyjdzie odnieść się do fundamentalnego ustalenia, a mianowicie, czy mobilna baza telefonii komórkowej może być uznana za obiekt budowlany. Odpowiedź na tak postawione pytanie musi być poprzedzona dwoma ustaleniami wynikającymi z akt administracyjnych, po pierwsze maszt ten posiada wysokość 30 metrów, a po drugie nie jest on posadowiony wyłącznie na przyczepie samochodowej lecz jego cztery wysięgniki są trwale związane z gruntem i utrzymują maszt oraz przyczepę. Powyższe okoliczności pozwalają opowiedzieć się za stanowiskiem, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nadto w polu widzenia należy mieć również i to, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko zbieżne z zaprezentowanym, a dowodem tego są wyroki tutejszego Sądu z 20 września 2019 r. sygn. akt II SA/GI 353/19, czy też wyrok z 13 marca 2019 r. sygn. akt II SA/GI 941/18 (oba wyroki dostępne w bazie CBOSA).
W skardze do tutejszego Sądu kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie postanowień art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że przedsięwzięcie polegające na rozstawieniu mobilnej stacji bazowej telefonii komórkowej na przyczepie samochodowej niezwiązanej trwale z gruntem stanowi obiekt budowlany. Przedstawione powyżej ustalenia pozwalają stwierdzić, że stanowisko prezentowane przez skarżącą Spółkę nie jest trafne, a stawiany zarzut bezzasadny.
W przedmiotowej skardze podniesiono naruszenie art. 48 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy poprzez przyjęcie, że uzasadnione jest nakazanie rozbiórki przedsięwzięcia polegającego na rozstawieniu mobilnej stacji bazowej telefonii komórkowej na przyczepie samochodowej niezwiązanej trwale z gruntem. W kontekście podniesionego naruszenia przyjdzie dostrzec, że organy administracji publicznej w sposób prawidłowy zastosowały ten przepis i przywołały go w podstawie prawnej. W sytuacji postawienia obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zezwolenia inwestor obowiązany był podjąć działania zmierzające do sanowania zaistniałej samowoli budowlanej. Podkreślić trzeba, że organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w tym kierunku, jednakże w wyznaczonych terminach skarżąca Spółka nie dopełniła nałożonych na nią obowiązków. W tej sytuacji organy nadzoru zobligowane były do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o postanowienia przepisu przywołanego w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji, a zatem art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że zarzut zastosowania tego przepisu nie może być uwzględniony, skoro jest to norma prawna stanowiąca podstawę prawną decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu postawionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W konsekwencji uznać należy, że postawiony zarzut nie mógł zostać uznany za trafny i uzasadniający uwzględnienie wniesionej skargi. W kontekście tego zarzutu dostrzec należy, że organ odwoławczy skorygował rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie wyznaczenia terminu, w którym skarżąca Spółka miała wykonać nałożony na nią obowiązek. Organ odwoławczy zasadnie dostrzegł to naruszenie i mocą swojego rozstrzygnięcia wyeliminował je z obrotu prawnego, a postępowanie administracyjne w tym zakresie umorzył. Skład orzekający w niniejszej sprawie uznaje działania organu wyższego stopnia za prawidłowe i mające umocowanie w postanowieniach art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kolejnym zarzutem kierowanym pod adresem poddanej kontroli decyzji jest zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 powyższej ustawy poprzez uznanie jako zgodnych z prawem obowiązków nałożonych na mocy postanowienia z [...]Tak sformułowany zarzut wymyka się kontroli tutejszego Sądu, albowiem wskazane postanowienia wydane zostały w związku z prowadzeniem przez organ pierwszej instancji działań zmierzających do sanacji samowoli budowlanej. Na marginesie można jedynie zauważyć, że skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie dostrzegł w tym postanowieniu uchybień uzasadniających uwzględnienie wniesionej skargi.
Ostatnim zarzutem stawianym kontrolowanym rozstrzygnięciom uczyniono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 6, art. 7, art. 7a i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej odnośnie kwalifikacji przedsięwzięcia jako wymagającego pozwolenia na budowę, podczas gdy kontrolowany obiekt nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie jest zasadny. Z naruszeniem wskazanych przepisów można byłoby się spotkać wyłącznie wówczas, gdyby Sąd podzielił główny zarzut sformułowany w skardze, a sprowadzający się do tego, że budowa mobilnej stacji telefonii komórkowej nie jest budową obiektu budowlane. Z uwagi na to, że stanowisko takie nie zostało podzielone przez tutejszy Sąd tym samym, zarzuty dokonania wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie zasługują na uwzględnienie. Na marginesie powyższych ustaleń przyjdzie dostrzec, że w motywach skargi podniesiono, że organy administracji nie dokonały wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nie przeprowadziły rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W skardze sformułowano taki zarzut, jednakże w żadnym miejscu nie wskazano, których okoliczności związanych ze stanem faktyczny organy administracji nie wyjaśniły i nie miały w polu widzenia. W konsekwencji uznać należy, że w skardze postawiono powyższy zarzut nie podpierając go żadnym konkretnym faktem pozwalającym uznać, że działania organów administracji publicznej obarczone były ułomnościami uzasadniającymi uwzględnienie wniesionej skargi. Bezzasadny okazał się także zarzut braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ponieważ z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikają motywy, którymi te organy się kierowały i motywy te posiadają swoje umocowanie w przywołanym stanie formalnym i normatywnym rozpoznawanej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło