II SA/Gl 1328/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom w kwestii wniosku skarżącej o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 marca 2009 r. polegającą na przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowieniu radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o zmianę postanowienia Postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek H.W. i zwolnił ją z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to oparte zostało na ustaleniach dotyczących sytuacji materialnej skarżącej, z których wynika, że H. W. pozostaje w gospodarstwie domowym z dwójką uczących się dzieci, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę oraz renty rodzinnej przyznanej jej i dzieciom. Łączny, osiągany z tego tytułu dochód wynosi 2192 zł brutto miesięcznie. Dzieci skarżącej kontynuują naukę na uczelniach. Ustalono, że stałe miesięczne wydatki na utrzymanie się wynoszą w rodzinie skarżącej około [...]zł i składają się na nie opłaty za wodę, energię elektryczną, odbiór ścieków i śmieci oraz spłata zaciągniętego w [...] kredytu. Skarżąca przedstawiła również dowody świadczące o istniejącym zadłużeniu w opłatach za energię elektryczną. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2009 r. Sąd oddalił skargę H. W. na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżąca zawarła wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 marca 2009 r. poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego z urzędu, zaznaczając zarazem, że nadesłane przy wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumenty zachowują swoją aktualność. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką zastosowania przywołanego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W istocie chodzi więc o czynniki, które odnoszą się do zasadności utrzymania w obrocie prawnym wydanego postanowienia (por. R. Sawuła, glosa do postanowienia NSA z dnia 7 czerwca 1995 r., SA/Rz 461/95, Sam. Teryt. 1996, nr 3, poz. 71). W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejące w dacie wydania tegoż postanowienia. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, gdyż nie wykazała ona, iż jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, że samo zwolnienie od kosztów sądowych, a więc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym opiera się na innych przesłankach aniżeli zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W tym ostatnim przypadku ustawodawca przewidział bowiem daleko surowsze kryteria oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Tylko ten, kto wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego może oczekiwać, że jego wniosek ewentualnie zostanie uwzględniony (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W tej sytuacji sam fakt zwolnienia od kosztów sądowych nie oznacza jeszcze, że gdyby w dacie złożenia takiego wniosku strona wystąpiła zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wniosek ów zostałby uwzględniony. W rozpoznawanej sprawie sytuacja skarżącej niewątpliwie jest trudna, nie mniej jednak nie jest trudna na tyle aby zarówno zwolnić ją z kosztów sądowych jak i ustanowić dla niej radcę prawnego z urzędu. Trzeba przy tym zauważyć, że skarżąca nie podała jakichkolwiek informacji pozwalających stwierdzić, że jej stan majątkowy uległ pogorszeniu od momentu rozpoznania poprzedniego wniosku, co uzasadniałoby ewentualną zmianę postanowienia. Samo rozszerzenie zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może natomiast stanowić w tym przypadku wystarczającej okoliczności. Z powyższych względów, w oparciu o art. 165 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.