II SA/Gl 1329/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" z o.o. w W., J. Sz. i Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej – "A" z o.o. w W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Wraz ze skargą kasacyjną od wydanego w niniejszej sprawie wyroku Sądu z dnia 14 kwietnia 2011 r., "A" z o.o. w W. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W treści rzeczonego formularza podano, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej to 2.600.000 zł, wartość posiadanych przez nią środków trwałych wg bilansu na ostatni rok wynosiła 4.000.000 zł, jej wynik finansowy za ostatni rok bilansowy to strata w wysokości 1.460.000 zł, zaś stan środków na rachunku bankowym - 0 zł. Zarządzeniem z dnia 22 lipca 2011 r. stronę wezwano - do rąk reprezentującego ją pełnomocnika - radcy prawnego E. N., o uprawdopodobnienie danych zawartych we wniosku. W tym zakresie zwrócono się do niej o: - nadesłanie odpisu lub kserokopii sprawozdania finansowego za rok 2010 (bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa); - przedłożenie odpisów lub kserokopii deklaracji VAT-7 za 3 ostatnie miesiące; - przedłożenie kserokopii lub odpisów ewidencji środków trwałych oraz raportów kasowych z ostatnich 3 miesięcy; - nadesłanie odpisu lub kserokopii zeznania podatkowego skarżącej Spółki za 2010 rok lub zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości poniesionej straty; - przedstawienie wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich 3 miesięcy; - nadesłanie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości wskazanych jako adres do korespondencji Spółki oraz jako jej siedziba. W treści wezwania stronie wyznaczono termin 7 dni, licząc od daty jego doręczenia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, rzeczone wezwanie doręczone zostało pełnomocnik skarżącej w dniu 28 lipca 2011 r., a tym samym termin do jego wykonania upłynął z dniem 4 sierpnia 2011 r. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik strony w dniu 4 sierpnia 2011 r. przedłożyła pismo procesowe, w którym domagała się przedłużenia terminu do nadesłania dokumentacji wskazanej w przywalonym wyżej wezwaniu podnosząc, że zachowanie tego terminu nie jest możliwe z uwagi na trwający sezon urlopowy. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy, zważywszy żądanie strony, w dniu 12 sierpnia 2011 r. wydał zarządzenie, zgodnie z którym nakazał przedłożyć sobie wniosek o przyznanie prawa pomocy w dniu 22 sierpnia 2011 r., co było równoznaczne z przedłużeniem terminu o kolejne 18 dni (licząc od 4 sierpnia 2011 r., kiedy upłynął wyznaczony w wezwaniu termin). Pomimo to, aż do dnia wydania niniejszego postanowienia, to jest do 31 sierpnia 2011 r. do Sądu nie wpłynęły żadne z dokumentów, o które stronę wezwano. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej należy przywołać zasadę sformułowaną w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. Stanowi ona, że przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (z mocy z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) nastąpić może wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Analiza okoliczności sprawy doprowadziła do konkluzji, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy bowiem podkreślić, iż treść przywołanego art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte w nim słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a nie rozpoznającego wniosek. Jest zatem jednoznaczne, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W niniejszej sprawie wnioskująca Spółka nie zdołała wykazać, że zachodzą w jej przypadku przesłanki uzasadniające zastosowanie prawa pomocy. Wbrew wyraźnemu wezwaniu referendarza sądowego nie nadesłała bowiem jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby obrazować jej sytuację finansową. Siedmiodniowy termin wyznaczony w tym wezwaniu upłynął 4 sierpnia 2011 r. Wnioskująca zażądała jego przedłużenia, jednak nawet pomimo to, że referendarz sądowy - mając omawiane żądanie na względzie - wstrzymał się z rozpoznaniem wniosku do 22 sierpnia 2011 r., nie przedłożyła wymienionych w wezwaniu dokumentów aż do dnia dzisiejszego (31 sierpnia 2011 r.). Nie wykonała więc wezwania, chociaż miała na to prawie miesiąc. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy strony został zobrazowany w sposób dostatecznie dokładny. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. To jego obowiązkiem jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest natomiast prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej strony, jeżeli ona sama nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie swojego żądania. W rezultacie, uchylenie się wnioskodawcy od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 22 lipca 2011 r. - dokumentów skarżąca nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów, działając na podstawie przywołanego unormowania w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.