II SA/Gl 133/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy terenu p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...]r. oraz [...]r. I. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy terenu. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 17 lutego 2006 r. I. P. została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni, wpisu od skargi w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych), pod rygorem jej odrzucenia. Do dnia podjęcia rozstrzygnięcia, skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie złożyła natomiast w terminie otwartym do uiszczenia wpisu (tj. w dniu [...] r.) pismo z dnia [...] r., które ze względu na jego treść zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. W piśmie tym skarżąca domagała się na podstawie art. 99 w zw. z art. 97 i 100 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr.228, poz. 1947 ze zm.), zwanej dalej pr.g.g., obciążenia kosztami postępowania sądowego "przedsiębiorcę górniczego, zgodnie z udzieloną koncesją przez Ministra Ochrony Środowiska nr [...] dla [...] S.A. - handlowej spółki kapitału międzynarodowego". Z uwagi na fakt, iż pismo to nie odpowiadało ustawowym wymaganiom przewidzianym w art. 252 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wezwano skarżącą do złożenia tegoż wniosku na urzędowym formularzu według załączonego wzoru – druk PPF, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Zarządzeniem referendarza z dnia 15 maja 2006 r., w związku z tym, iż strona nie dostosowała do wymienionego wyżej wezwania - pomimo jego prawidłowego doręczenia, wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiony został bez rozpoznania. Od powyższego skarżąca złożyła sprzeciw wyjaśniając, że jej pismo z dnia [...] r. błędnie zakwalifikowano jako wniosek o przyznanie prawa pomocy i jej zamiarem nie było ubieganie się o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dniem 14 czerwca 2006 r., Sąd mając na uwadze, że postępowanie w sprawie o przyznanie prawa pomocy I. P. zostało wszczęte na skutek błędnej oceny jej intencji co do wystąpienia z takim wnioskiem, na podstawie art. 161 §1 pkt 3 w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a., umorzył postępowanie w sprawie o przyznanie prawa pomocy skarżącej, uznając je jako bezprzedmiotowe. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało odebrane osobiście przez skarżącą w dniu [...] r., a zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu [...]r. (tj. w czwartek). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym podlega wpisowi, którego wysokość w niniejszej sprawie została określona zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Z powołanej regulacji wynika, że opłacenie skargi w terminie i w kwocie wskazanej przez Sąd stanowi istotny jej element, którego brak uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której mimo wezwania nie został w terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez Sąd. Wbrew stanowisku skarżącej w niniejszej sprawie nie przysługiwało jej ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przypadki zwolnienia od kosztów reguluje bowiem przepis art. 239 p.p.s.a. Natomiast dochodzenie roszczeń o naprawienie szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego, jak również zapobieganie tym szkodom, należy do "spraw cywilnych" w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz.U. 1964 r. Nr. 43, poz. 296), zwanej dalej k.p.c. Z uwagi na to, że żaden przepis szczególny nie przekazuje ich do właściwości innych organów, sprawy te na mocy generalnej klauzuli zamieszczonej w art. 2 § 1 k.p.c. należą do właściwości sądów powszechnych. W myśl art. 97 ust. 1 pr.g.g. w sprawach o naprawienie szkód uregulowanych przepisami niniejszej ustawy działu V (Stosunki sąsiedzkie i odpowiedzialność za szkody), orzekają sądy powszechne (zaś przepisy dotyczące naprawiania szkód stosuje się odpowiednio do zapobiegania tym szkodom - art. 99 pr.g.g.). Umieszczenie w treści ustawy powołanego przepisu miało na celu podkreślenie, że w rozpatrywanym zakresie doszło do istotnej zmiany. Z dniem wejścia w życie komentowanej ustawy przestały bowiem istnieć komisje do spraw szkód górniczych, dotychczas rozpoznające spory z tytułu szkód górniczych (cyt. w LEX - komentarz do art. 97 pr.g.g., [w:] A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2003, wyd. II.). Ustawodawca przewidywał zwolnienie od kosztów sądowych w art. 97 ust. 3 pr.g.g., ale jedynie w sprawach o naprawienie szkód. Wówczas postępowanie toczyło się na koszt przedsiębiorcy, chyba że roszczenie okazało się oczywiście bezzasadne. Powołany przepis uchylony został art. 134 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2005, Nr 167, poz.1398) z dniem 2 marca 2006 r. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś postanowienie w zakresie uzgodnienia warunków zabudowy terenu. Stąd w tej sytuacji, gdy skarżąca pomimo prawidłowego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych) żądanego wpisu nie uiściła w wyznaczonym terminie, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.