II SA/Gl 133/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-28
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazała zysk w ostatnim roku obrotowym i posiada środki na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli powołuje się na zobowiązanie do zapłaty znacznej sumy pieniędzy na mocy wyroku sądu powszechnego?Ratio decidendi
Spółce nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała ona w sposób należyty, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Mimo posiadania zysku i środków na rachunkach bankowych, nie przedłożono bilansu za ostatni rok obrotowy ani wykazu środków trwałych, co uniemożliwiło ocenę, czy zbycie tych środków mogłoby pokryć koszty sądowe. Ciężar dowodu w zakresie braku środków spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację finansową spowodowaną wyrokiem sądu powszechnego zobowiązującym ją do zapłaty znacznej sumy pieniędzy. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, w tym bilansu i wykazu środków trwałych. Spółka przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych i wyrok sądu powszechnego, jednak nie dostarczyła bilansu ani wykazu środków trwałych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
W skardze z dnia [...] r. skarżąca Spółka zwarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Na wezwanie Sądu wniosek ten złożyła w przewidzianej przepisami formie, tj. na urzędowym formularzu. Z jego treści wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych oszacowana została na kwotę [...] zł zaś w ostatnim roku obrotowym osiągnięty został zysk rzędu [...] zł. Na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] S.A. znajduje się kwota [...] zł, na rachunku prowadzonym przez [...] S.A. zgromadzono środki w wysokości [...] zł, zaś na rachunku w [...] S.A. znajduje się [...] zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca wskazała, że wyrok sądu powszechnego, na mocy którego została zobowiązana do zapłaty znacznej sumy pieniędzy ([...] zł wraz z odsetkami od [...] r.), jak również sytuacja gospodarcza spowodowały trudną sytuację finansową skarżącej.
Wezwaniem z dnia 16 marca 2009 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę skarżącą do:
- nadesłania odpisu wyroku na mocy którego strona skarżąca jest zobowiązana do zapłaty kwoty [...] zł,
- przedłożenia aktualnych wyciągów z rachunków bankowych należących do skarżącej Spółki,
- przedłożenia bilansu za ostatni rok obrotowy,
- przedłożenia wykazu środków trwałych należących do Spółki.
W odpowiedzi nadesłane zostały wyciągi z należących do Spółki rachunków bankowych oraz wyrok Sądu Okręgowego w K., mocą którego skarżąca Spółka została zobowiązana do zapłaty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami na rzecz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. Nie nadesłano jednakże, pomimo uwzględnienia prośby o przedłużenie terminu, wykazu środków trwałych ani bilansu za poprzedni rok obrotowy.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Stosownie do treści art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ustawą P.p.s.a.) prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 § 2 pkt. 2 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania, że strony nie stać na ich poniesienie. Ciężar dowodu spoczywa więc na tym, kto ubiega się o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji tylko należyte uprawdopodobnienie powoływanych we wniosku okoliczności może skutkować uwzględnieniem złożonego wniosku.
Przystępując do analizy sytuacji materialnej strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy przede wszystkim wskazać należy, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób precyzyjny określono przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podmiotowi nie będącemu osobą fizyczną. Jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 §2 pkt. 2 P.p.s.a). Brak wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy dysponuje co prawda pewnymi określonymi środkami finansowymi, nie mniej jednak ze względu na ich wielkość nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości.
W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca kwestionuje w całości decyzję organu o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wpis od skargi winien wynieść [...] zł – zgodnie z treścią § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Warto zarazem podkreślić, że na obecnym etapie postępowania jest to zasadniczy wydatek do poniesienia którego zobowiązana jest strona wnosząca skargę.
W toku postępowania nie uprawdopodobniono, że uiszczenie wpisu w tej wysokości, jak również innych, ewentualnych kosztów sądowych, nie jest w przypadku skarżącej możliwe. Wyciągi z rachunków bankowych ukazują w zasadzie jedynie fragment stanu majątkowego Spółki i co do zasady obrazują operacje związane z funkcjonowaniem tego podmiotu. Nie wiadomo, czy środki trwałe znajdujące się w dyspozycji skarżącej, w razie zbycia, mogłyby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Nie wiadomo również z jakim wynikiem został zakończony poprzedni rok obrotowy, skoro nie nadesłano bilansu. Mając zaś na względzie oświadczenie zawarte w druku PPF stwierdzić wypada, że zysk Spółki pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło