II SA/Gl 133/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.N. i R. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. postanawia: 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżących radcę prawnego z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (radcy prawnego z urzędu). W druku podali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, a w skład ich majątku wchodzi nieruchomość przemysłowa położona w R. o pow. 9900 m2 i wartości około 350.000,00 zł; która to nieruchomość obciążona jest hipoteką w wysokości 1.000.000,00 zł. Na łączny dochód miesięczny wnioskodawców (w wysokości 874 zł) składają się renty inwalidzkie skarżącej i skarżącego, których wysokość jest rezultatem potrąceń dokonywanych przez komornika. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawcy nadesłali szereg dokumentów, które wykazały wysokość ponoszonych przez nich stałych, miesięcznych wydatków (na paliwo gazowe przeznaczają przeciętnie około 70 zł; na energię elektryczną około 180 zł co dwa miesiące; czynsz za zajmowany lokal mieszkalny o pow. 107 m2 to kwota 959 zł; wydatki na lekarstwa w skali miesiąca to koszt pomiędzy 100 – 200 zł) oraz wysokość dochodów, a także potwierdziły istnienie licznych zobowiązań, których konsekwencją są toczące się postępowania egzekucyjne skutkujące zajęciem świadczeń rentowych. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W rozpoznawanej sprawie, na obecnym etapie postępowania sądowego jego koszty sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 2193 oraz z 2006 r. poz. 322 ze zm.). Oceniając z tej perspektywy informacje podane przez wnioskodawców można stwierdzić, że są oni osobami ubogimi, których sytuacja majątkowa i osobista uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Mając na uwadze wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżących i zestawiając ją z poziomem wydatków uznać trzeba, że skarżący żyją na granicy ubóstwa i nie są w stanie zdobyć dodatkowych środków zarówno na pokrycie kosztów postępowania sądowego jak i na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Ich dochód (podlegający zajęciu komorniczemu) jest bowiem na tyle niski, że w zasadzie służyć może zaspokojeniu elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Przedłożone dokumenty pozwoliły stwierdzić że bieżące koszty utrzymania w całości pochłaniają uzyskiwany dochód, zaś stan zdrowia i fakt uzyskania świadczeń rentowych dają podstawy przypuszczać, że również znalezienie zatrudnienia będzie w ich przypadku niezwykle trudne. W takiej sytuacji oczekiwanie, ze skarżący poniosą chociażby część kosztów sądowych mogłoby zamknąć im drogę do dochodzenia ochrony ich praw. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.