II SA/Gl 133/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2019 r. sprawy ze skargi I. K., P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. W związku z wnioskiem mieszkańców ulicy [...] w R. o przywrócenie jej przejezdności (złożonym już w [...] r. do Rady Miasta) Prezydent Miasta R. wszczął postępowanie w sprawie podziału nieruchomości, obejmującej działkę oznaczoną nr 1, położonej w R. obr. Z. Celem było wydzielenie drogi publicznej. Dla obszaru, w którym położona jest nieruchomość będąca przedmiotem podziału - uchwałą nr [...] Rady Miasta R. z [...] r. ogłoszona w Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r. nr [...], poz. [...] ws. uchwalenia zmian miejscowych planów dla określonych terenów zatwierdzono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z przywołanym planem zagospodarowania przestrzennego miasta R. - przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest na terenach drogi klasy lokalnej o symbolu KDL, w terenach ciągu pieszojezdnego o symbolu KDX, w terenach drogi klasy dojazdowej o symbolu KDD. Ponieważ wstępny projekt podziału nieruchomości dzielonej z urzędu był zgodny z ustaleniami z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego organ wydał w dniu [...] r. postanowienie stwierdzające tę zgodność. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. orzekł o zatwierdzeniu z urzędu podziału nieruchomości położonej w obr. Z. na karcie mapy 2, oznaczonej nr działki 1 o powierzchni 0,0641 ha, dla której prowadzony jest rejestr gruntów nr [...] stanowiącej własność I. K., P. K., E. T., A. T., M. F., G. B., i L. B. W wyniku tego podziału powstały nowe działki nr: 2 o powierzchni 0,0190 ha i 3 o powierzchni 0,0451. Integralną częścią decyzji jest projekt podziału opracowany przez geodetę uprawnionego. Dokumentacja geodezyjna dotycząca tego podziału została przyjęta do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. ` W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podziału przedmiotowej nieruchomości dokonuje się w trybie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje możliwość podziału z urzędu bez zgody właściciela. Ingerowanie organu w uprawnienia właścicielskie jest możliwe tylko, gdy jest on niezbędny do realizacji celu publicznego. Odwołania od tej decyzji złożyli E. i A. T., G. i L. B. oraz I. i P. K. Zarzucili oni organowi administracji: - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na jej treść a to art. 10 ust. 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania w tym brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania po myśli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na jej treść a to art. 7, 77 § 1, 80 k.pa. poprzez wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na podjęciu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego a przede wszystkim uniemożliwiający ustalenie prawdy obiektywnej. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji mający istotny wpływ na jej treść, polegający na ustaleniu, że w sprawie występuje interes społeczności lokalnej utożsamiany z realizacją celu publicznego a nadto, że ul. [...] w R. ma status drogi gminnej. We wszystkich odwołaniach pojawił się zarzut, że w toku postępowania pierwszo instancyjnego nie omówiono wpływu wystąpienia mieszkańców ul. [...] na istnienie interesu społeczności lokalnej na przeprowadzenie kwestionowanego podziału nieruchomości. Przywołanie okoliczności, że konieczne jest zapewnienie nieograniczonego dojazdu do budynków mieszkalnych nie jest wystarczające dla przyjęcia powyższego interesu. Uzasadnienie decyzji w tej materii winno być bardziej precyzyjne a przede wszystkim określać dokładnie budynki mieszkalne i nieruchomości dla których przeprowadzenie takiego podziału jest niezbędne. Doszło do powstania fikcji prawnej w zakresie statusu prawnego ul. [...] w R. Przyjęcie, że ul. [...] w R. ma charakter drogi gminnej niezależnie od uchwały funkcjonującej w obrocie prawnym a co za tym idzie istnieje cel publiczny do przeprowadzenia przedmiotowego podziału nie jest poprawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I Instancji w mocy. Uznało, że zarówno ustalenia Starosty [...], jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Wskazało, że postępowanie podziałowe nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jako podstawę prawną decyzji przywołało art. 93 ust. 1 tego aktu, zgodnie z którym podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Wskazało, że postanowienie opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału podlegało weryfikacji zarówno instancyjnej, jak i przez WSA w Gliwicach (wyrok tutejszego Sądu z dnia 2 lutego 2018 r. sygn, akt II SA/Gl 983/17). Podkreśliło, że zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 w związku z. art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. A celem publicznym (zgodnie z art. 6 ustawy) jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Przedmiotowy podział dotyczy nieruchomości objętej planem miejscowym, częściowo na terenie oznaczonym w planie symbolem 18.15KDX i częściowo na terenie oznaczonym symbolem 18.4KDD. Ww. projekt podziału przewiduje wydzielenie z nieruchomości oznaczonej nr działki 4 I działek nr 2 - przeznaczonej pod budowę drogi klasy lokalnej ul. [...] (symbol w Planie 18.7 KDL) i 3 - przeznaczonej pod ciąg pieszo jezdny (symbol w Planie 18.15 KDX) i drogę klasy dojazdowej (symbol w planie 18.4 KDD) Zatem jeśli plan miejscowy w sposób jednoznaczny przesądza o przebiegu drogi publicznej, to podział służący wydzieleniu działek koniecznych dla realizacji tej drogi jest niezbędny dla osiągnięcia celu publicznego jakim jest zastosowanie się do przepisów prawa miejscowego określających przebieg drogi publicznej i wydzielenie gruntów pod te drogi. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli I. K. i P. K. Domagają się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, wstrzymania wykonania decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie: - naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na jej treść, a to art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie istnienia celu publicznego oraz niezbędności podziału nieruchomości dla jego zrealizowania, - naruszenie prawa materialnego, a to art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podział nieruchomości skarżących jest niezbędny dla realizacji celu publicznego, podczas gdy przesłanka jego niezbędności nie została spełniona. Skarżący wnieśli także o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania sprawy ze skargi E. T. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pod sygn. akt II SA/Gl 1021/18, ponieważ w ocenie strony skarżącej ma ona charakter prejudycjalny dla niniejszego postępowania. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) "podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli [...] jest on niezbędny do realizacji celów publicznych". Zgodnie zaś z art. 93 ust. 1 ustawy "podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego". W rozstrzyganej sprawie nie ulega wątpliwości, iż wydzielone nieruchomości, zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta R. z [...] w sprawie uchwalenia zmian miejscowych planów dla określonych terenów zatwierdzono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, są przeznaczone pod drogi publiczne. Są to tereny przeznaczone pod drogi klasy lokalnej o symbolu KDL, ciągi pieszojezdne o symbolu KDX i drogi klasy dojazdowej o symbolu KDD. O zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego świadczy ponadto postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. w przedmiocie zgodności podziału z planem miejscowym, które było kontrolowane nie tylko przez organ odwoławczy ale również tutejszy Sąd. W związku powyższym, skład orzekający w niniejszej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że przesłanka przewidziana w art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami została spełniona. Pozostaje do rozstrzygnięcia, czy na gruncie rozpatrywanej sprawy można uznać, iż podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami "celami publicznymi w rozumieniu ustawy są [...] wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji". Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że przesłanka "niezbędności" na cel publiczny powstaje w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej (por. wyrok tutejszego Sądu z dnia 9 maja 2018 r. sygn. II SA/Gl 160/18 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). Podobnie wypowiedział się również WSA w Kielcach w wyroku z dnia 25 października 2017 r. (sygn. II SA/Ke 655/17) stwierdzając, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. Samo zaś wejście w życie planu miejscowego, w którym przeznaczono część nieruchomości pod budowę drogi publicznej jest wystarczające do uznania, że podział tej nieruchomości jest niezbędny do realizacji tego celu publicznego. Takie też stanowisko zajął WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r.(sygn. II SA/Bk 921/13) wskazując, iż "wytyczenie dróg (ulic) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nadanie im w treści planu parametrów technicznych właściwych do zakwalifikowania ich do dróg publicznych, jest wystarczające do uznawania późniejszej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi za realizację celu publicznego". Warto także przedstawić stanowisko WSA w Poznaniu (wyrok z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. II SA/Po 1122/13), gdzie uznano, że "nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny już w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. O ile plan miejscowy w sposób jednoznaczny przesądza o przebiegu drogi publicznej, to podział służący wydzieleniu działek koniecznych dla realizacji tej drogi jest niezbędny dla osiągnięcia celu publicznego jakim jest zastosowanie się do przepisów prawa miejscowego określających przebieg drogi publicznej i wydzielenie gruntów pod te drogi". Powyższe rozważania i przytoczone orzecznictwo sądów administracyjnych (które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela) wskazują jednoznacznie, iż podział nieruchomości położonej w R. obr. Z. na karcie mapy 2, oznaczonej jako działka 1 był niezbędny do realizacji celu publicznego i zarzuty skargi w tym zakresie są bezpodstawne. Sąd nie dopatrzył się w sprawie (a i skarżący nie wykazali) takich naruszeń procedury administracyjnej, które mogły by mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Odnosząc się do twierdzeń skarżących,, iż toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Sąd stwierdza, iż okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Przesłanki podziału nieruchomości zostały bowiem wskazane w art. 93 i 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami i tylko w takim zakresie Sąd może oceniać decyzję Prezydenta Miasta R. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.