II SA/Gl 1331/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-11-12
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna znajdująca się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna znajdująca się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od tych kosztów oraz otrzymać adwokata z urzędu. Sąd uznał, że niski dochód skarżącego, pomimo braku pełnej dokumentacji wydatków, uzasadnia przyznanie prawa pomocy, aby nie zamknąć mu drogi do sądu.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej legalności wykonanych robót budowlanych. Wnioskodawca uzasadnił wniosek niskim dochodem z emerytury (978,23 zł netto miesięcznie) i trudną sytuacją materialną. Do wniosku dołączono dokument potwierdzający wysokość emerytury.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa J. D. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając wniosek wskazał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 20 m2. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych nieruchomości (poza działką, na której znajduje się jego dom), nie dysponuje oszczędnościami ani też papierami wartościowymi, a w skład jego majątku nie wchodzą żadne przedmioty, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się strony jest świadczenie emerytalne w kwocie 978,23 zł netto miesięcznie. Do druku formularza dołączony został "odcinek" emerytury potwierdzający wysokość tego świadczenia zadeklarowaną we wniosku oraz dokument dostawy węgla.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Treść przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wobec osób znajdujących się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowych. Ocena sytuacji osobistej i materialnej skarżącego pozwala stwierdzić, że zasadnym jest zarówno zwolnienie go od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata z urzędu.
Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że jest on osobą znajdująca się w trudnym położeniu materialnym, o czym świadczy przede wszystkim bardzo niski dochód. Co prawda J. D. nie przedstawił dokumentów pozwalających na dokładne ustalenie, jak znaczną pozycję w jego budżecie domowym zajmują wydatki związane z utrzymaniem się (opłaty za prąd, wodę, usługi telekomunikacyjne, ewentualny zakup lekarstw itp.), nie mniej jednak mając na względzie przeciętną wysokość tego rodzaju świadczeń uznać trzeba, że po ich opłaceniu do dyspozycji skarżącego pozostają bardzo skromne środki. Nadmienić trzeba, że sytuacja materialna strony była wielokrotnie analizowana w tut. Sądzie (vide sprawy zarejestrowane pod sygn. akt II SA/Gl 535/13, II SA/Gl 594/13, II SAB/Gl 48/11 i in.), stąd też znane są z urzędu pozostałe okoliczności dotyczące położenia materialnego strony. W związku z powyższym uznano, że odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby doprowadzić do zamknięcia skarżącemu drogi do Sądu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło