II SA/Gl 1331/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-12-10
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Łucja Franiczek, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy peruka noszona na co dzień, która nie jest związana z zasadami wyznania, może być uznana za fryzurę, a nie za nakrycie głowy, w kontekście wymogów dotyczących fotografii do dowodu osobistego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że peruka w formie kapelusza, nawet noszona na co dzień, stanowi nakrycie głowy w rozumieniu przepisów ustawy o dowodach osobistych i rozporządzenia wykonawczego. W związku z tym, odmowa wydania dowodu osobistego z powodu niespełnienia wymogów fotograficznych (brak zdjęcia bez nakrycia głowy) była zasadna, zwłaszcza gdy skarżący nie mógł przedstawić zaświadczenia o przynależności do wspólnoty wyznaniowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie dowodu osobistego z fotografią, na której miał na głowie perukę w formie kapelusza. Organy administracji odmówiły wydania dowodu, uznając, że fotografia nie spełnia wymogów ustawy o dowodach osobistych, ponieważ przedstawia osobę w nakryciu głowy. Skarżący argumentował, że jest to nietypowa fryzura, a nie nakrycie głowy, i że nosi ją na co dzień. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na brak możliwości zastosowania przepisu zezwalającego na noszenie nakrycia głowy ze względów religijnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania dowodu osobistego oddala skargę.
Decyzją nr [...] z [...] r., Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz.1257 z późn.zm. – dalej "K.p.a.") oraz art. 32 ust. 1 w związku z art. 29 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t j. Dz. U. z 2019 r., poz. 653 ze zm.- dalej "u.d.o", "ustawa o dowodach osobistych") orzekł o odmowie wydania dowodu osobistego z wizerunkiem twarzy przedstawionym na załączonej do wniosku fotografii M. S., tj. z nakryciem głowy. Organ I instancji stwierdził, że fotografia załączona do wniosku o wydanie dowodu osobistego przedstawiająca stronę w nakryciu głowy - w peruce w formie kapelusza, nie spełnia wymogów określonych ustawą o dowodach osobistych.
W odwołaniu strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu I instancji wskazując jednocześnie, że złożyła wniosek o wystawienie dowodu osobistego uzupełniony o fotografię w nietypowej fryzurze. W wyniku korespondencji z osobami pracującymi w urzędzie, organ I instancji uznał, że fryzura to peruka i wobec tego nie zostanie umożliwione otrzymanie dowodu osobistego. Wyjaśnił dalej, że od organu I instancji otrzymał jedynie dość enigmatyczną odpowiedź, że : "przez fryzurę należy rozumieć uczesanie, ułożenie lub ścięcie włosów, peruka natomiast to nakrycie głowy, zwykle w formie fryzury, wykonane z włosów naturalnych lub sztucznych". Strona wskazała, że fryzura jest może niekonwencjonalnym, ale uczesaniem, które jest połączone z jego głową, a nie nakładane jak zwykła peruka - prosząc o zmianę tej decyzji. Dodała ponadto, że w naszym kraju ze względów religijnych [...] mogą mieć zdjęcie dowodowe w turbanie. Można mieć dowolnie zafarbowane włosy. Można mieć przyczepione warkoczyki - ale kiedy fryzura nie mieści się w normie - nie można mieć dowodu w formie jakiej obywatel potrzebuje i używa. Stwierdził, że mamy w Polsce zasady, by wolna wola mieszkańców tego kraju była ograniczana tam, gdzie są ścisłe przepisy i wytyczne i nie powinna zależeć od przyjętej a priori decyzji. Powinna być podparta przepisami i chronić mieszkańców naszego kraju. Jeżeli moja fryzura jest uczesaniem, ułożeniem i ścięciem włosów i nie jest nakryciem głowy - to powinna być uznana, jako fryzura i umożliwić mi otrzymanie dowodu osobistego.
Wojewoda Śląski decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że w rozpoznawanej sprawie fotografia załączona do wniosku przedstawiająca stronę w nakryciu głowy - w peruce w formie kapelusza, nie spełnia wymogów określonych ustawą o dowodach osobistych. W uzasadnieniu wskazał, iż kwestie dotyczące wydawania dowodu osobistego regulują przepisy ustawy o dowodach osobistych oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 212 ze zm.- dalej "rozporządzenie") w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz sposobu i trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu. Stosownie do § 7 rozporządzenia do wniosku składanego w postaci elektronicznej załącza się plik zawierający fotografię o rozdzielczości co najmniej 492 x 633 piksele i wielkości nieprzekraczającej 2,5 MB, tak aby fotografia zachowywała proporcje fotografii 35 x 45 mm, wykonaną na jednolitym jasnym tle, z równomiernym oświetleniem, mającą dobrą ostrość oraz odwzorowującą naturalny kolor skóry, obejmujący wizerunek od wierzchołka głowy do górnej części barków, tak aby twarz zajmowała 70-80 % fotografii, pokazującą wyraźnie oczy, zwłaszcza źrenice, z widocznymi brwiami i przedstawiającą osobę w pozycji frontalnej, z zachowaniem symetrii w pionie, bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami, patrzącą na wprost z otwartymi oczami nieprzysłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami. Fotografia powinna być wykonana nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku. Przepisy jasno określają, kiedy organ gminy może wydać dowód osobisty, do którego została dołączona fotografia osoby z nakryciem głowy. Mianowicie, w myśl art. 29 ust. 3 u.d.o., osoba nosząca nakrycie głowy zgodnie z zasadami swojego wyznania może załączyć do wniosku fotografię przedstawiającą ją w nakryciu głowy, o ile wizerunek twarzy jest w pełni widoczny. W takim przypadku do wniosku załącza się zaświadczenie o przynależności do wspólnoty wyznaniowej zarejestrowanej w Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy przepis nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie dowodowej. Skarżący bowiem, co wyraźnie podkreślał w swej korespondencji z organem I instancji, posiadał wiedzę, że zdjęcie załączone do wniosku o wydanie dowodu osobistego nie może przedstawiać osoby w nakryciu głowy, jeżeli osoba ta nie załączy zaświadczenia o przynależności do wspólnoty wyznaniowej zarejestrowanej w Rzeczypospolitej Polskiej. Jak sam wspomniał, związek wyznaniowy, do którego przynależy nie został jeszcze zarejestrowany w Rzeczypospolitej Polskiej. Wyjaśnił dalej, że fotografia powinna być wykonana nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku. Po analizie akt sprawy, Wojewoda Śląski za właściwe uznał stanowisko organu I instancji, że załączona do wniosku fotografia przedstawiająca stronę w nakryciu głowy - peruce w kształcie kapelusza, nie spełnia wymogów określonych ustawą o dowodach osobistych. Owe nakrycie głowy nie może zostać uznane bowiem, jak wnioskuje strona, za nietypową fryzurę, czy niekonwencjonalne uczesanie. Ponadto zauważył, że jak wynika z oświadczenia strony, związek wyznaniowy, do którego przynależy nie został jeszcze zarejestrowany w Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem brak jest możliwości dołączenia do wniosku o wydanie dowodu osobistego wymaganego przepisami ustawy zaświadczenia. Wojewoda Śląski uznał zatem, że organ I instancji działał zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zaskarżył w całości decyzję Wojewody Śląskiego zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego- art. 29 ust. 1 u.d.o. poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, że peruka jest ,,nakryciem głowy", co w ocenie organu uniemożliwia wydanie dowodu osobistego zawierającego fotografię skarżącego w peruce. Wskazał ponadto, że zdjęcie, załączone do akt postępowania przedstawia skarżącego z widocznymi włosami (przymocowanymi siatką) ułożonymi w dość fantazyjnej, niemniej jednak fryzurze. Nie jest ona natomiast nakryciem głowy w rozumieniu u.d.o. Stwierdził jednocześnie, że skarżący posługuje się tą peruką na co dzień, występuje w niej w różnych wydarzeniach. Skarżący być może prezentuje się we wspomnianej peruce osobliwie i oryginalnie, jednak nie jest rolą organu administracji państwowej dokonywanie takiej oceny. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Wskazał, iż organy administracji publicznej, zgodnie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności (legalności), działają na podstawie przepisów prawa. Organ administracji nie posiada kompetencji do oceny poprawności ustanowienia danego przepisu, ma natomiast obowiązek jego zastosowania w odniesieniu do ustalonego stanu sprawy (wyrok NSA z 10 września 2013 r., sygn. akt II OSK 907/12). Dodał, że poruszona kwestia przybliżona została skarżącemu w trakcie toczącego się w 2015 r. w tut. organie postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o odmowie wydania ww. dowodu osobistego z wizerunkiem twarzy zawierającym nakrycie głowy (kapelusz), wobec nieprzedstawienia zaświadczenia o przynależności do związku wyznaniowego zarejestrowanego w Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas to skarga strony na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego, została odrzucona przez WSA w Gliwicach (postanowienie z 30 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 907/15). W aktach przedstawiono fotografię, którą skarżący załączył do poprzedniego wniosku o wydanie dowodu osobistego w 2015 roku (karta 1 w aktach sprawy). Ponadto, w odniesieniu do poruszonej w skardze kwestii niewłaściwej interpretacji i uznania, że peruka jest " nakryciem głowy ", zauważyć warto, że w trakcie postępowania przed organem I instancji skarżący stał na stanowisku, że jego fryzura nie jest peruką, a "przedłużeniem włosów". Wyjaśnił, że jego fryzura jest "niekonwencjonalnym, ale uczesaniem, które jest połączone z głową, a nie nakładane jak zwykła peruka". W skardze natomiast pełnomocnik skarżącego wskazuje, że skarżący posługuje się tą peruką na co dzień, występuje w niej w różnych wydarzeniach. (...) być może prezentuje się we wspomnianej peruce osobliwie i oryginalnie (...). Skarżący nie kwestionuje zatem już faktu, że jego fryzura jest peruką, lecz samo przyjęcie, że peruka jest nakryciem głowy, co stoi w sprzeczności z uprzednią - wyrażoną w e-mailu z 27 czerwca 2019 r. opinią skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. z 2019 r., poz. 2225- dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Śląskiego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono skarżącemu wydania dowodu osobistego z wizerunkiem twarzy przedstawionym na załączonej do wniosku fotografii.
Materialnoprawną podstawę sprawy stanowi ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t j. Dz. U. z 2019 r., poz. 653 ze zm.- dalej "u.d.o", "ustawa o dowodach osobistych"). Dowód osobisty, zgodnie z art. 24 u.d.o wydaje się na wniosek. Wymagania formalne tego wniosku szczegółowo określają art. 28 i 29 u.d.o. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególne znaczenie ma art. 29 u.d.o., w którym określono wymagania, jakim powinna odpowiadać fotografia załączona do wniosku. Zgodnie z art. 29 u.d.o. musi to być fotografia aktualna, odzwierciedlająca, w sposób niebudzący uzasadnionych wątpliwości, wizerunek twarzy osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego przedstawiający ją bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami. Szczegóły reguluje § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz sposobu i trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz. U. z 2015 r., poz. 212 –dalej "rozporządzenie"). Zgodnie z tym przepisem "do wniosku załącza się kolorową fotografię osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego o wymiarach 35 x 45 mm, wykonaną na jednolitym jasnym tle, mającą dobrą ostrość oraz odwzorowującą naturalny kolor skóry, obejmującą wizerunek od wierzchołka głowy do górnej części barków, tak aby twarz zajmowała 70-80% fotografii, pokazującą wyraźnie oczy, zwłaszcza źrenice, i przedstawiającą osobę w pozycji frontalnej, bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami, patrzącą na wprost z otwartymi oczami nieprzesłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami".
Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.d.o. odmawia się wydania dowodu osobistego, w przypadku gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29, lub wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów niniejszej ustawy.
W rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpił o wydanie dowodu osobistego dołączając fotografię, która wzbudziła wątpliwości organów, co do jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Organy twierdziły, że fotografia załączona do wniosku o wydanie dowodu osobistego przedstawia stronę w nakryciu głowy - w peruce w formie kapelusza. Przy czym skarżący twierdził, że jest to fantazyjna fryzura, którą nosi na co dzień. Stanowisko skarżącego zostało zmodyfikowane w skardze przez pełnomocnika skarżącego, który co prawda stwierdzał, że jest to fryzura wyjaśniając jednocześnie, że skarżący posługuje się tą peruką na co dzień.
Jak wynika z akt administracyjnych organ dokonywał oceny, czy fotografia spełnia wymogi spełniają wymagania wynikające z ustawy o dowodach osobistych, a w szczególności jej art. 29, jak i z § 7 rozporządzenia. Przy czym organ I instancji przeprowadził na wskazaną okoliczność postępowanie wyjaśniające, w konsekwencji którego wskazał na konkretne wady dołączonej do wniosku fotografii. W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że fotografia załączona do wniosku o wydanie dowodu osobistego przedstawiająca stronę w nakryciu głowy - w peruce w formie kapelusza, nie spełnia wymogów określonych ustawą o dowodach osobistych, a owe nakrycie głowy nie może być uznane za nietypową fryzurę ,czy niekonwencjonalne uczesanie. Słusznie wyjaśniły również, że w rozpatrywanej sprawie nie miał zastosowania art. 29 ust. 3 u.d.o., zgodnie z którym osoba nosząca nakrycie głowy zgodnie z zasadami swojego wyznania może załączyć do wniosku fotografię przedstawiającą ją w nakryciu głowy, o ile wizerunek twarzy jest w pełni widoczny. W takim przypadku do wniosku załącza się zaświadczenie o przynależności do wspólnoty wyznaniowej zarejestrowanej w Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem prawidłowo organ zastosował rozwiązanie przewidziane w art. 32 ust. 1 u.d.o i odmówił wydania skarżącego dokumentu.
W konsekwencji należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 29 ust. 1 u.d.o. za chybiony, bowiem organy działały na podstawie i w granicach prawa.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło