II SA/Gl 1332/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-01-26
Skład orzekający: Renata Siudyka, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, który pierwotnie służył jako tymczasowy przejazd (przepust) w trakcie realizacji robót budowlanych, może być nadal użytkowany po zakończeniu tych robót, jeśli nie uzyskał nowego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a jego dalsze istnienie jest uzasadniane potrzebą napraw szkód górniczych i ochrony przeciwpowodziowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany, który pierwotnie służył jako tymczasowy przejazd (przepust) w trakcie realizacji robót budowlanych, traci swój tymczasowy charakter po zakończeniu tych robót. Jeśli nie uzyskał nowego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a jego dalsze istnienie nie jest funkcjonalnie i czasowo powiązane z aktualnie prowadzonymi robotami budowlanymi, podlega on nakazowi rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Pozwolenie wodnoprawne nie zwalnia z obowiązków wynikających z Prawa budowlanego, a twierdzenia o potrzebie napraw szkód górniczych i ochrony przeciwpowodziowej nie mogą uzasadniać dalszego istnienia obiektu bez odpowiednich formalnoprawnych podstaw.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki przepustu (tymczasowego przejazdu) na rzece, który został wybudowany w 2014 r. przez Spółkę P. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Obiekt ten miał służyć jako zaplecze budowy inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z 2014 r. Po zakończeniu tej inwestycji w 2015 r. przepust utracił charakter obiektu tymczasowego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że dalsze istnienie obiektu jest nielegalne i nakazały jego rozbiórkę. Zarządca masy sanacyjnej Spółki w restrukturyzacji zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe doręczanie pism i przeprowadzenie czynności kontrolnych bez jego udziału, a także błędne ustalenia faktyczne co do przeznaczenia obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. w restrukturyzacji w C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr WINB-WOA.7721.196.2025.ZS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 26 sierpnia 2025 r. nr WINB-WOA.7721.196.2025.ZS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej "PINB" lub "Organ I instancji") z 15 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
PINB nakazał Zarządcy masy sanacyjnej – p. M . F. , jako osobie sprawującej zarząd nad majątkiem P. sp. z o.o. w restrukturyzacji (dalej "Zarządca" lub "Skarżący") rozbiórkę przepustu (przejazd tymczasowy) w km [...] rzeki [...] w R. . Decyzja z 15 maja 2025 r. jest drugą z kolei decyzją Organu I instancji - poprzednia decyzja PINB z 20 grudnia 2024 r. została uchylona decyzją ŚWINB z 3 kwietnia 2025 r. z uwagi na skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu.
Podstawę prawną decyzji Organu I instancji stanowiły przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 418; dalej "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania administracyjnego wskazując m. in. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 kwietnia 2024 r., nr [...] , z którego wynika, że obiekt objęty postępowaniem nie odpowiada definicji budowli hydrotechnicznej z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 86 poz. 597). Obiekt został zrealizowany jako konstrukcja mająca służyć do pokonania przeszkody terenowej w postaci rzeki. Jedyną funkcją obiektu jest zapewnienie komunikacji. Wobec tego za organ właściwy do rozpoznania sprawy został uznany PINB.
Z przeprowadzonych 12 listopada 2024 r. czynności kontrolnych wynika, że w km [...] rzeki [...] w R. zlokalizowana jest budowla o wymiarach 4,62 m (szerokość) x 26,60 m (długość), składająca się z 14 stalowych rur o średnicy ok. 1000 cm, na których ułożono nawierzchnię drogową wykonaną z prefabrykatów betonowych. Czynności kontrolne przeprowadzono bez udziału inwestora, pomimo skutecznie przesłanego zawiadomienia o terminie czynności kontrolnych. W trakcie czynności kontrolnych sporządzono dokumentację fotograficzną.
PINB ustalił, że decyzją Starosty [...] z 23 stycznia 2014 r. nr [...] udzielono P. sp. z o.o. w C. (dalej "Spółka") pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie tymczasowego przejazdu (przepustu) na rzece [...] w km [...] jej biegu (na nieruchomościach nr [...] , [...] , obręb R. ). Udzielając ww. pozwolenia Starosta wskazał, że "urządzenie służyć będzie do komunikacji pomiędzy placem składowym na terenie zakładu a nadbudowanym lewym obwałowaniem rzeki [...] w G. i R. . Obiekt będzie miał charakter tymczasowy, wykonany na okres około 36 miesięcy. Po zakończeniu prac związanych z wykonywaniem obwałowania zostanie rozebrany, a teren zostanie przywrócony do stanu z przed rozpoczęcia robót". Z wyjaśnień Spółki wynika, że roboty związane z budową przepustu na rzece [...] w km [...] rozpoczęto zgodnie z "Protokołem przekazania terenu i placu budowy" z 30 maja 2014 r. i zakończono zgodnie z "Protokołem odbioru końcowego", spisanym 3 lipca 2014 r.
Z analizy posiadanej przez PINB ewidencji rozpoczętych i oddanych do użytkowania obiektów budowlanych - uwzględniającej przekazywane przez Starostę [...] pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia - wynika, że na obiekt objęty postępowaniem nie zostało wydane pozwolenie na budowę, jak również nie dokonano zgłoszenia. PINB stwierdził, że obiekt został zrealizowany w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. (według stanu prawnego obowiązującego w dacie wykonania robót budowlanych). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że budowa obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia tylko wówczas, gdy jedynym przeznaczeniem tego obiektu ma być "obsługa" zamierzonej budowy. Ustalono, że przepust przeznaczony był do użytkowania w trakcie realizacji inwestycji objętej decyzją Starosty [...] z 11 lutego 2014 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Spółce pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Profilaktyczna nadbudowa północnej grobli stawu wędkarskiego ,[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w G. , R. na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] ". Decyzją PINB nr [...] z 24 lipca 2015 r. udzielono inwestorowi pozwolenia na użytkowanie ww. inwestycji. W związku z zakończeniem realizacji ww. inwestycji stwierdzono, że przepust utracił charakter obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania. Jednocześnie ustalono, że Spółka nie dysponuje aktualnie pozwoleniem na budowę inwestycji, podczas której obiekt objęty postępowaniem mógłby pełnić funkcję obiektu tymczasowego. Okoliczności te uzasadniają zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. w związku z art. 51 ust. 7 p.b.
Inwestorem przepustu była Spółka. Obiekt stanowi skład majątku Spółki. W trakcie prowadzonego postępowania powzięto informację o otwarciu z dniem 27 listopada 2024 r. postępowania sanacyjnego. W świetle art. 311 ust. 1 i art. 294 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1428 z późn. zm.; dalej "p.r.") legitymację do udziału w postępowaniu posiada zarządca masy sanacyjnej, jako ten, który we własnym imieniu poszukuje ochrony prawnej praw podmiotowych dłużnika. Mając na uwadze art. 52 ust. 1 p.b. celowym i uzasadnionym jest nałożenie nakazu rozbiórki obiektu na podmiot aktualnie wykonujący zarząd nad majątkiem przedsiębiorstwa.
W odwołaniu od decyzji Zarządca zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych wskazując, że spółka nie jest właścicielem spornego przepustu. Wskazał, że PINB wadliwie doręczał wszystkie dokumenty i zawiadomienia na adres spółki widoczny w Krajowym Rejestrze Sądowym zamiast na adres Zarządcy. Zatem decyzja z 15 maja 2025 r. powinna być przez Organ I instancji doręczona na adres Zarządcy, który jest stroną niniejszego postępowania. Nadto podniósł, że oględziny przepustu zostały przeprowadzone bez udziału pracowników spółki. Dokonywanie ustaleń faktycznych w tym zakresie przez Organ I instancji jest zatem nieprawidłowe. W pozwoleniu wodnoprawnym z 23 stycznia 2014 r. zostały wskazane lokalizacja, warunki wykonania obiektu oraz obowiązki wnioskodawcy. Zgodnie z tą decyzją czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego pozostał bez ustalenia. W decyzji tej nie zamieszczono zapisów dotyczących pozwolenia na użytkowanie lub zgłoszenia zakończenia budowy. Spółce dojazd do wału jest niezbędny z uwagi na konieczność wykonywania w nim dalszych robót budowlanych i napraw szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego, a w konsekwencji w celu zapewnienia ochrony przeciwpowodziowej mieszkańcom okolicznych gmin. Realizacja tego zadania jest kontynuacją poprzednio wykonywanych robót budowlanych w wale, mających na celu naprawę wyrządzonych w nim szkód górniczych. Właściwym przeznaczeniem przepustu jest wybudowanie nadbudowy lewego wału rzeki [...] , a także zapewnienie ochrony przeciwpowodziowej na tym terenie i wykonywanie awaryjnych napraw wału w przypadku powstania w nim szkód górniczych.
Decyzją z 26 sierpnia 2025 r. ŚWINB utrzymał w mocy decyzję PINB w całości. Zdaniem Organu odwoławczego, PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji obiektu budowlanego jako obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonego na terenie budowy. Prawidłowo też wskazano, że z chwilą zakończenia budowy w związku z decyzją o pozwoleniu na budowę z 11 lutego 2014 r. obiekt ten utracił charakter obiektu tymczasowego i podlega rozbiórce. PINB prawidłowo zastosował tryb postępowania z art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. Przepisy p.b. nie przewidują sytuacji, aby obiekt którego budowa nie podlega reglamentacji wyłącznie dlatego, że przeznaczony jest do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, mógł być po ich zakończeniu bezterminowo użytkowany. Obiekt taki podlega rozbiórce po zakończeniu robót budowlanych, a jego dalsze istnienie jest nielegalne. Aktualnie na terenie, na którym obiekt jest zlokalizowany nie są prowadzone żadne roboty budowlane. Bez znaczenia są tu potencjalne, przyszłe zamierzenia inwestycyjne. Przepust stanowi składnik majątku Spółki bowiem to ona była inwestorem wykonanych robót budowlanych. Wskazanie nowego adresu do doręczeń nastąpiło dopiero w odwołaniu od decyzji.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB, a także o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu zebrania i rozparzenia przez organ całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na niezasadnym i błędnym przyjęciu, że przepust ma być w przyszłości wykorzystywany do budowy lewego wału rzeki [...] w G. , podczas gdy inwestycja na potrzeby której przepust został wybudowany nie została zakończona, a przepust jest aktualnie wykorzystywany w procesie mającym na celu naprawienie szkody na wale;
2) art. 85 § 1 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu oględzin przepustu z pominięciem pracowników spółki, którzy stawili się w wyznaczonym miejscu i czasie na termin oględzin, które nie odbyły się w ich obecności;
3) art. 48 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 p.b. poprzez jego niezasadne zastosowanie i błędne przyjęcie, że przepust został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, podczas gdy przepust ten został wybudowany zgodnie z prawem na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Starosty [...] z 23 stycznia 2014 r. i nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu ww. przepisu;
4) art. 311 ust. 1 p.r. w związku z art. 42 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania, doręczanie pism i zawiadomień, a także wydanie i doręczenie zaskarżonej decyzji na nieprawidłowy adres rejestrowy siedziby Spółki, podczas gdy zaskarżona decyzja w związku z otwarciem postępowania sanacyjnego winna być doręczona Zarządcy na adres widniejący w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, co pozbawiło Zarządcę inicjatywy dowodowej, wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego, a także pozbawiło go możliwości obrony i stanowi o nieważności postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podał argumenty na poparcie wniesionych zarzutów.
ŚWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, a motywy zaskarżonej decyzji zostały wyczerpująco wyjaśnione w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji nie naruszają bowiem prawa materialnego, nie są dotknięte kwalifikowanymi wadami skutkującymi wznowieniem postępowania bądź stwierdzeniem nieważności ani nie uchybiają regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że przejazd (przepust) na rzece [...] w km [...] jej biegu w R. został wybudowany przez Spółkę w 2014 r. jako obiekt położony na terenie budowy i przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych (art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wzniesienia obiektu). Na budowę ww. obiektu Spółka nie uzyskała pozwolenia na budowę ani nie dokonała zgłoszenia budowy. Spółka nie działała jednak w warunkach samowoli budowlanej, gdyż wówczas obowiązujące przepisy p.b. dla tego rodzaju obiektów nie wymagały ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Analizując zgromadzony materiał dowodowy organy stwierdziły, że przepust został zrealizowany w związku z inwestycją objętą decyzją Starosty [...] z 11 lutego 2014 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę. Z chwilą zakończenia realizacji inwestycji - na mocy decyzji z 24 lipca 2015 r. o pozwoleniu na użytkowanie - przepust utracił charakter obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania. Stwierdzenie zaś, że przepust nie służy jako zaplecze budowy i na terenie, na którym jest zlokalizowany nie są prowadzone żadne roboty budowlane, prowadzi - w ocenie organów nadzoru budowlanego - do wydania nakazu rozbiórki stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. Skarżący kwestionuje prawidłowość zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, przede wszystkim wskazując na naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów odnoszących się do postępowania wyjaśniającego oraz art. 311 ust. 1 p.r. w związku z art. 10 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu nie jest zasadny zarzut Skarżącego, że organy zaniechały zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało m. in. błędnym ustaleniem charakteru spornego obiektu budowlanego i błędnym zastosowaniem przepisów prawa materialnego.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy dokonały ustaleń stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności istotnych dla jej załatwienia. Ustalenia te wynikają z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniach obu decyzji dowodów. Większość dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych.
Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 81 ust. 4 p.b. organy nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Czynności kontrolne z art. 81 ust. 4 p.b. nie są tożsame z oględzinami z art. 85 k.p.a. Nie mają w związku z tym do nich zastosowania wymogi wynikające z treści art. 79 k.p.a., tj.: zawiadomienie o miejscu i terminie oględzin na siedem dni przed terminem oraz zagwarantowanie stronie prawa udziału w oględzinach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r., II OSK 627/19, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Nie sposób w związku z tym podważać legalności czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB 12 listopada 2024 r. z powodu naruszenia art. 85 k.p.a.
Jak wynika z protokołu kontroli z 12 listopada 2024 r. czynności kontrolne w sprawie legalności budowy przepustu zostały przeprowadzone bez przedstawicieli Spółki i z pominięciem Zarządcy. Przy czym w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru pisma z 30 października 2024 r., tj. zawiadomienia o terminie przeprowadzenia czynności kontrolnych, adresowanego do Spółki. Pomimo zawiadomienia, przedstawiciele Spółki nie skorzystali z możliwości obecności podczas czynności kontrolnych, ani nie powiadomili PINB o ewentualnej przeszkodzie uniemożliwiającej im uczestnictwo w kontroli. Jednocześnie brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów z których by wynikało, że przedstawiciele Spółki stawili się na kontroli w wyznaczonym miejscu i czasie.
Natomiast fakt, że czynności kontrolne 12 listopada 2024 r. przeprowadzono z pominięciem Zarządcy nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić trzeba, że wynikający z art. 81a ust. 2 p.b. wymóg przeprowadzenia czynności kontrolnych w obecności osób w tym przepisie wymienionych lub w obecności osoby wskazanej w art. 81a ust. 3, ma na celu zagwarantowanie osobom dysponującym określonymi uprawnieniami do kontrolowanej nieruchomości ochrony tych praw w trakcie kontroli. Zatem w sytuacji, w której strona postępowania nie brała udziału w czynnościach kontrolnych przysługuje jej prawo podważenia rezultatów kontroli przedstawionych w protokole kontroli. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie, Organ I instancji umożliwił stronie postępowania, tj. Zarządcy, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów wskazując, że w oparciu o zgromadzoną dokumentację zostanie wydana decyzja administracyjna (pismo PINB z 10 kwietnia 2025 r.). Zarządca miał zatem możliwość zapoznania się m. in. z protokołem z czynności kontrolnych i przedstawienia lub wskazania dowodów, które należy przeprowadzić, jeśli był zdania, iż ustalenia poczynione w trakcie kontroli nie są zgodne ze stanem rzeczywistym. W tym miejscu należy wskazać, że ustalenia kontroli dotyczyły lokalizacji obiektu budowlanego, technologii w jakiej został wzniesiony oraz jego wymiarów. Okoliczności faktyczne, tj. istnienie, lokalizacja, technologia wykonania i wymiary przepustu nie były w toku postępowania administracyjnego kwestionowane ani przez Spółkę ani przez Zarządcę. Zarządca także na etapie postępowania sądowego nie podnosił zarzutów, że okoliczności ustalone podczas czynności kontrolnych, są niezgodne ze stanem faktycznym. Nadto stan faktyczny z protokołu kontroli z 12 listopada 2024 r. potwierdzają inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, m. in. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 kwietnia 2024 r.
Wobec tego przeprowadzenie czynności kontrolnych z pominięciem Zarządcy nie skutkuje koniecznością uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, opubl. w CBOSA).
W ocenie Sądu, nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia przez organy nadzoru budowlanego art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący ani w toku postępowania administracyjnego ani sądowego nie kwestionował, że sporny przepust stanowi obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. Skarżący konsekwentnie podnosił jedynie to, że obiekt jest nadal użytkowany w związku z realizacją robót budowlanych, stanowiących kontynuację robót objętych decyzją Starosty [...] z 11 lutego 2014 r. Nadto Skarżący wskazywał, że obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 23 stycznia 2014 r., w którym nie określono terminu jego obowiązywania.
Brzmienie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. jednoznacznie wskazuje, iż budowa na terenie budowy, innego obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia tylko wówczas, gdy jedynym przeznaczeniem tego obiektu ma być "obsługa" zamierzonej budowy. Obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych powinny być położone na terenie budowy i powinny być funkcjonalnie i czasowo powiązane z realizacją rzeczywiście wykonywanych robót budowlanych, prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zatem byt obiektów zrealizowanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. musi być ściśle związany z budową, na potrzeby której te obiekty zostały wzniesione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2024 r., II OSK 1287/23, opubl. w CBOSA).
Bezsporne jest, że przepust przeznaczony był do użytkowania w trakcie realizacji inwestycji objętej decyzją Starosty [...] z 11 lutego 2014 r. Decyzją PINB nr [...] z 24 lipca 2015 r. udzielono inwestorowi pozwolenia na użytkowanie ww. inwestycji. Jak wyjaśniły organy nadzoru budowlanego, po 2015 r. nie uzyskano pozwolenia na budowę ani nie zgłoszono prowadzenia żadnych robót budowlanych, z którymi funkcjonalnie i czasowo powiązane byłoby istnienie spornego przepustu. Nie sposób też uzasadnić istnienia przepustu jako obiektu tymczasowego robotami, na które powołuje się Skarżący, a mającymi na celu naprawę szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego i ochronę przeciwpowodziową. Po pierwsze poza twierdzeniami strony, z żadnych innych dowodów obiektywnych taka okoliczność nie wynika. Skarżący nie legitymuje się ani pozwoleniem na budowę ani skutecznym zgłoszeniem dotyczących ww. robót budowlanych, które by jednocześnie dotyczyło przepustu wybudowanego jako zaplecze budowy w 2015 r. Nie sposób zatem przyjąć, że istniejący od 2015 r. przepust stanowi obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położony na terenie budowy. Po drugie aktualnie przepust nie pełni funkcji obiektu zaplecza budowy, a funkcję dojazdu do wału, co wynika m. in. z wyjaśnień strony zawartych w odwołaniach od decyzji Organu I instancji. Po trzecie nie jest możliwe wykorzystanie przepustu jako zaplecza budowy, wcześniej zrealizowanego i użytkowanego na potrzeby robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę z 11 lutego 2014 r., dla celów realizacji innych robót budowlanych, nawet jeśli stanowią one kontynuację pierwotnego przedsięwzięcia. Obiekt przeznaczone do czasowego użytkowania z art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. może być wykorzystywany w takim charakterze tylko na potrzeby i na czas realizacji konkretnych robót budowlanych. Zamiar wzniesienia przez inwestora obiektu budowlanego, na którego budowę nie ma jeszcze ostatecznego pozwolenia, nie uprawnia go do wcześniejszego usytuowania na gruncie obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2021 r., II OSK 2982/18 i z 11 grudnia 2012 r., II OSK 1444/11, opubl. w CBOSA).
Pozwolenie wodnoprawne z 23 stycznia 2014 r. nie zwalniało Spółki z obowiązków wynikających z innych przepisów prawa, w tym p.b. Z pouczenia zawartego w decyzji wynika zresztą wprost, że nie zwalnia ona z obowiązku uregulowania stanu formalnoprawnego z zakresu przepisów p.b. Starosta [...] jako organ wydający pozwolenie wodnoprawne nie posiadał uprawnień do rozstrzygnięcia czy i jakich formalności z zakresu p.b. powinna dochować Spółka w związku z wykonaniem tymczasowego przejazdu (przepustu). Z kolei czas obowiązywania pozwolenia nie został określony tylko z tego powodu, że w myśl art. 127 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne obowiązek ustalenia czasu obowiązywania nie dotyczył pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych.
Słuszne jest zatem stanowisko organów, że skoro sporny przepust nie służy jako zaplecze budowy, gdyż roboty objęte pozwoleniem na budowę zostały zakończone, to winien podlegać rozbiórce na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b.
Odnosząc się do naruszenia art. 311 ust. 1 p.r. w związku z art. 42 k.p.a. to Sąd zauważa, że dopiero w odwołaniu z 9 czerwca 2025 r. Skarżący wskazał adres do doręczeń ujawniony w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. W odwołaniu z 15 stycznia 2025 r., wniesionym już przez Zarządcę, jako adres do doręczeń podano adres Spółki. Na taki adres doręczono zatem pismo PINB z 10 kwietnia 2025 r. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego Zarządca nie kwestionował prawidłowości ww. doręczenia, nie wskazał innego adresu do doręczeń. Należy zauważyć, że doręczenie decyzji Zarządcy na adres Spółki nie spowodowało żadnych ujemnych skutków dla strony - odwołanie zostało skutecznie wniesione przez Skarżącego. W toku postępowania odwoławczego Skarżący mógł złożyć pismo z dodatkowymi zarzutami bądź wnioskami, z którego to uprawnienia nie skorzystał. Nadto należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może uzasadniać uchylenie zaskarżonego aktu, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Koniecznym jest zatem ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy takiego nawet ewentualnego związku pomiędzy podnoszonym przez Skarżącego naruszeniem jego praw, a wpływem tego naruszenia na wynik sprawy nie wykazano, tj. nie wykazano, że gdyby do zarzucanych uchybień nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny.
Sąd z urzędu dostrzega, że w rozstrzygnięciu Organu I instancji z 15 maja 2025 r oznaczając adresata decyzji niepotrzebnie wskazano z imienia i nazwiska zarządcę masy sanacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 311 ust. 1 p.r. postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. W takim przypadku stroną postępowania jest zarządca masy sanacyjnej jako organ (funkcja zarządcy), a nie pełniąca tę funkcję konkretna osoba. Wskazana wadliwość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego nie uniemożliwia jednak prawidłowej identyfikacji strony postępowania. Zarówno z treści decyzji PINB, jak i zaskarżonej decyzji ŚWINB, wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcia zostały skierowane do zarządcy masy sanacyjnej Spółki, a nie do M. F. jako osoby fizycznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2025 r., II OSK 957/24 i z 3 marca 2023 r., II OSK 785/20 – opubl. w CBOSA).
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło