II SA/Gl 1333/23
WyrokWSA w Gliwicach2023-12-06
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Tomasz Dziuk, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o obowiązku przeprowadzenia kontroli budynku, wydane w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, jest zaskarżalne zażaleniem, a jeśli tak, to czy zażalenie wniesione po upływie 7 dni od doręczenia postanowienia organu I instancji jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącym w dniach 23 i 25 maja 2023 r., a zażalenie zostało nadane 9 czerwca 2023 r., co oznacza wniesienie go po upływie ustawowego 7-dniowego terminu. Zarzuty dotyczące formy postanowienia zamiast decyzji oraz braku uzupełniającego postępowania dowodowego są nieuzasadnione, gdyż organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę formalnie, a nie merytorycznie.Stan faktyczny
Właściciele budynku mieszkalnego zostali zobowiązani postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przeprowadzenia kontroli okresowych budynku w określonym zakresie i terminie. Po doręczeniu postanowienia, właściciele wnieśli zażalenie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednak uczynili to po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia z powodu uchybienia terminu. Właściciele zaskarżyli postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. R., B. D. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 29 czerwca 2023 r. nr WINB-WOA.7722.132.2023.KS w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie obowiązku przeprowadzenia kontroli budynku oddala skargę.
Postanowieniem nr [...] z 19 maja 2023 r,, znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nałożył, w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, na E. R. oraz B. D., właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego przy ul. [...] w C. obowiązek przeprowadzenia kontroli okresowych ww. budynku w następującym zakresie: "wykonywanej, co najmniej raz na 5 lat kontroli okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, 2) wykonywanej co najmniej raz na 5 lat, kontroli okresowej badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, 3) wykonywanej, co najmniej raz w roku, kontroli okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowych, 4) wykonywanej, co najmniej raz w roku, kontroli okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych)" w terminie 30 dni od daty otrzymania ww. postanowienia.
Wyżej wymienione postanowienie doręczono E. R. 25 maja 2023 r. oraz B. D. 23 maja 2023 r.
Adresaci postanowienia złożyli na nie zażalenie, które zostało nadane przesyłką pocztową dnia 9 czerwca 2023 r.
Zaskarżonym obecnie postanowieniem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność złożonego zażalenia. Wskazał, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 127 § 1 oraz 128 k.p.a. od decyzji organu pierwszej instancji stronie służy odwołanie do tylko jednej instancji, jeśli strona nie jest zadowolona z wydanej przez organ administracji decyzji. W ślad za art. 141 k.p.a. środkiem odwoławczym od postanowień organu administracyjnego wydanych w toku postępowania jest zażalenie, o ile kodeks tak stanowi. Stronie przysługuje siedmiodniowy termin wniesienia zażalenia, liczony od momentu doręczenia postanowienia stronie lub od dnia jego ustnego ogłoszenia. Zgodnie zaś z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Jak wskazał organ odwoławczy postanowienie organu I instancji zostało doręczone stronom postępowania dnia 25 maja 2023 r. oraz dnia 23 maja 2023 r. Terminy do złożenia odwołania upłynęły więc odpowiednio 1 czerwca 2023 r. i 30 maja 2023 r. Zażalenie od ww. postanowienia PINB skarżący skierowali do ŚWINB dopiero 9 czerwca 2023 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie, zatem po upływie ustawowego - siedmiodniowego terminu do dokonania tejże czynności.
Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyli jej adresaci. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie:
1) art. 62 ust. 3 w zw. z art. 72a Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie w przedmiotowej sprawie postanowienia, zamiast decyzji,
2) naruszenie art. 136 k.p.a. i brak przeprowadzenia przez Organ II instancji uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez zwrócenie się do PINB w C. o pozyskanie informacji wraz z dokumentacją w zakresie ustalenia, czy budowa została zakończona i czy obiekt został oddany do użytkowania.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 127 § 1 oraz 128 k.p.a. od decyzji organu pierwszej instancji stronie służy odwołanie do tylko jednej instancji, jeśli strona nie jest zadowolona z wydanej przez organ administracji decyzji. W świetle zaś art. 141 k.p.a. środkiem odwoławczym od postanowień organu administracyjnego wydanych w toku postępowania jest zażalenie, o ile kodeks tak stanowi. Stronie przysługuje siedmiodniowy termin wniesienia zażalenia, liczony od momentu doręczenia postanowienia stronie lub od dnia jego ustnego ogłoszenia. Zgodnie zaś z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Kontrola dopuszczalności zażalenia jest pierwszą czynnością, jaką podejmuje organ drugiej instancji po jego otrzymaniu. Z kolei warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tym przypadku wniesienia zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jego złożenia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność zażalenia. Organ drugiej instancji był zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, co też w niniejszej sprawie zostało uczynione. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest prawidłowe. Postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącym dnia 25 maja 2023 r. oraz dnia 23 maja 2023 r. Terminy do złożenia odwołania upłynęły więc odpowiednio 1 czerwca 2023 r. i 30 maja 2023 r. Zażalenie od ww. postanowienia PINB skarżący skierowali do ŚWINB dopiero 9 czerwca 2023 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie, zatem po upływie ustawowego - siedmiodniowego terminu do dokonania tejże czynności.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że zobowiązanie do dokonywania kontroli stanu obiektu budowlanego nastąpiło w ramach trwającego postępowania w sprawie stanu technicznego budynku. Stąd w ocenie składu orzekającego dopuszczalna jest wykładnia analogiczna, jak w przypadku zobowiązania przedstawienia ekspertyzy. Takie zobowiązanie następuje co do zasady w formie decyzji administracyjnej. Jednakże jeśli zobowiązanie do wykonania takiej ekspertyzy następuje w ramach toczącego się postępowania przyjmuje ono postać postanowienia.
Jednocześnie za nieuzasadniony należy uznać zarzut braku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji. Nie rozstrzygał on bowiem sprawy merytorycznie tylko formalnie/
Z tych względów na podstawie art. 151 orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło