II SA/Gl 1334/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. M. i J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] r. 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Pismem z dnia [...] roku S. M. i J. M. dokonali zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony (ul. [...]) na działkach nr [...] i [...] w M. W stosunku do tego zgłoszenia nie został złożony sprzeciw. Urząd Gminy C. z siedzibą w T., pismem z dnia [...] roku, zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ogrodzenia na działce nr [...] położonej w M., stanowiącej własność J. i S. M. Podał, że zgodnie z obowiązującym na terenie Gminy C. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] położona jest przy drodze wojewódzkiej oznaczonej symbolem [...] (ul. [...]) o szerokości 25,0 m w liniach rozgraniczających, a linie ogrodzenia ustala się w odległości 12,5 m od osi w/w drogi. W dniu [...] roku przeprowadzono oględziny posesji przy ul. [...] w M. (jedyne w sprawie). W trakcie tych oględzin ustalono, że ogrodzenie jest w trakcie budowy, usytuowane w odległości 11,30 m od osi drogi i wykonane zostało równolegle do drogi wojewódzkiej nr [...]. Organ I instancji – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. orzekając w sprawie po raz kolejny decyzją nr [...] z dnia [...] roku nakazał inwestorom S. i J. M. (obecnie skarżący) dokonać rozbiórki ogrodzenia działki nr [...] od strony drogi wojewódzkiej nr [...] w M. W podstawie prawnej powołał art. 104 kpa w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że inwestorzy dokonali we właściwym organie architektoniczno-budowlanym zgłoszenia, jednakże wybudowali ogrodzenie naruszając zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że organ nadzoru budowlanego działając w oparciu o art. 51 ust. 7 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego może nakazać: 1) zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, 2) nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego prawem, określając termin ich wykonania. Ponieważ inwestor usytuował ogrodzenie w odległości 11,30 m od osi drogi wojewódzkiej – zdaniem organu – jedynym rozwiązaniem jest przesunięcie ogrodzenia do wymaganej odległości 12,5 m od osi ul. [...] co wiąże się z koniecznością rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Zalegalizowanie spornego ogrodzenia jest niemożliwe bowiem narusza ono zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego swoim usytuowaniem od strony drogi wojewódzkiej nr [...]. Od tej decyzji wnieśli odwołanie S. M. i J. M. domagając się "unieważnienia decyzji rozbiórki ogrodzenia". Powołali się na dokonane zgłoszenie i brak sprzeciwu właściwego organu. Stwierdzili, że lokalizację ogrodzenia przy drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości M. uzgodnili z Zarządem Dróg Wojewódzkich w K. (postanowienie tego Zarządu z dnia [...] r.) a w związku z tym Urząd Gminy C. nie jest stroną postępowania. Stwierdzili, że wobec niewniesienia sprzeciwu we właściwym czasie byli uprawnieni do rozpoczęcia działania budowlanego. Organ odwoławczy – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu między innymi podał, że inwestorzy dokonali zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony drogi wojewódzkiej nr [...], a oględziny z dnia [...] roku wykazały, że ogrodzenie działki nr [...] od strony drogi wojewódzkiej znajduje się w odległości 11,30 m od osi jezdni drogi wojewódzkiej. Natomiast zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy C. z [...] r. (ogłoszony w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...] r.) działki nr [...] i [...] położone są na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową oznaczoną symbolem MM. Zgodnie z § 35 ust. 1 tego planu dla obsługi komunikacyjnej obszaru (obszar objęty planem – § 3 pkt 5 planu) ustala się tereny dróg publicznych wydzielone liniami rozgraniczającymi i oznaczone symbolami: [...] – istniejąca droga wojewódzka nr [...] ([...]) o docelowej szerokości 25 m w liniach rozgraniczających i przekroju jednojezdniowym. Z uwagi na sprzeczność budowy ogrodzenia działki nr [...] od strony drogi wojewódzkiej nr [...] w M. z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego jego legalizacja nie jest możliwa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję ostateczną złożyli S. M. i J. M. wnosząc o dokonanie oceny "pod kątem zgodności z prawem" wydawanych decyzji organów administracji publicznej. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumentację zawartą w odwołaniu i stwierdzili, że powodem zaistniałej sytuacji są błędy urzędnicze bowiem to organy winne były zbadać zgodność projektowanej inwestycji z miejscowym planem. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 roku pełnomocnik skarżącego przyznał, że ogrodzenie istotnie narusza linie rozgraniczające ul. [...]. Podał także, iż stan ogrodzenia jest taki sam jak w trakcie oględzin organu z dnia [...] roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącym rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] od strony drogi wojewódzkiej z uwagi na sprzeczność budowy tego ogrodzenia z obowiązującym w Gminie C. planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd nie podziela powyższego rozstrzygnięcia przede wszystkim z uwagi na fakt, że zostało ono podjęte na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przy braku wykazania, że sporne roboty zostały wykonane. Na wstępie należy jednak stwierdzić, że stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane – budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Bezsporne jest, że inwestorzy dokonali zgłoszenia budowy ogrodzenia działki nr [...] od strony drogi – ul. [...] (droga wojewódzka nr [...] w M.), a organ nie złożył sprzeciwu. Z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego wynika, że organ wnosi sprzeciw gdy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 2). Niewątpliwie więc na etapie złożenia zgłoszenia organ właściwy winien dokonać badania zgodności inwestycji z obowiązującym planem miejscowym. Jednakże fakt bezsporny dokonania przez inwestorów zgłoszenia budowy ogrodzenia czyni tę budowę jedynie pozbawioną cech samowoli, ale nie pozbawia organu nadzoru budowlanego prawa prowadzenia postępowania naprawczego. Innymi słowy, brak sprzeciwu starosty nie "legalizuje" inwestycji, która w sposób bezsporny narusza przepisy prawa. Stosując do art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego jedynie wykładnię gramatyczną, można by zinterpretować ten przepis w ten sposób, że brak sprzeciwu świadczy o uznaniu zgłoszonej inwestycji za zgodną z prawem, to biorąc pod uwagę wykładnię celowościową, taka interpretacja jest błędna. W tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że realizacja inwestycji w oparciu o zgłoszenie nastąpiła w sposób zgodny z prawem i jak się wydaje obecnie podnoszone naruszenie planu miejscowego, nie uprawnia organu nadzoru do podjęcia decyzji o rozbiórce skoro do ewentualnych naruszeń tego planu doszło na skutek niewykonania obowiązków przez organ architektoniczno-budowlany (do którego wpłynęło zgłoszenie). Mimo powyższych twierdzeń Sąd uważa, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Decyzje o których mowa w art. 51 Prawa budowlanego można podjąć przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W oczywisty sposób takim postanowieniem nie jest postanowienie z dnia [...] roku o wstrzymaniu robót budowlanych. Organ I instancji, którego decyzja została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją przyjął powołując się na art. 51 ust. 7, że budowa ogrodzenia została wykonana. Oczywiście w przypadku wykonanych robót decyzji wydanej na podstawie art. 51 ustawy nie poprzedza postanowienie wstrzymujące roboty budowlane. Z akt sprawy wynika, że przeprowadzono jedynie oględziny spornego ogrodzenia w dniu [...] roku (protokół z [...] roku) w którym stwierdzono, że ogrodzenie znajduje się w trakcie budowy (wg oświadczenia pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 roku ogrodzenie nadal pozostaje w stanie stwierdzonym w protokole z dnia [...] roku). Przy braku jakichkolwiek dowodów w aktach sprawy nie istniała więc możliwość ustalenia wykonania spornego ogrodzenia, a w następstwie wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W postępowaniu ponownym organ I instancji powinien ustalić, że sporne roboty związane z budową ogrodzenia zostały wykonane (np. przez oględziny) lub ewentualną decyzję z art. 51 Prawa budowlanego poprzedzić postanowieniem o którym mowa w art. 50 ust. 1. Odnośnie tego ostatniego postanowienia należy stwierdzić, że podstawa prawna w postanowieniu z dnia [...] roku oprócz tego, że jest w sposób oczywisty błędna nie może już stanowić podstawy do wydania kolejnego postanowienia z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Co do zasady Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że sporne ogrodzenie nie może naruszać obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Linie rozgraniczające tego planu wyznaczają tereny o odrębnych przeznaczeniach. Z obowiązującego na terenie Gminy C. planu zagospodarowania przestrzennego z [...] roku wynika, że ulica [...] – istniejąca droga wojewódzka nr [...] ([...]) oznaczona symbolem [...] posiada docelową szerokość w liniach rozgraniczających 25 m. Nadto Sąd pragnie zwrócić uwagę organowi, że w aktach sprawy do zgłoszenia z dnia [...] roku dołączono jedynie oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane odnośnie działki nr [...]. Ta działka także objęta jest zgłoszeniem, niezależnie od objętej zgłoszeniem działki nr [...], której dotyczą decyzje kontrolowane w sprawie. Tych rozbieżności w oparciu o akta sprawy Sąd nie potrafił wyjaśnić, a w związku z tym ten zakres postępowania także powinien podlegać uzupełnieniu w postępowaniu ponownym. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw