II SA/Gl 1339/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod realizację inwestycji w zakresie dróg publicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania 400 (czterysta) złotych. Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 12 ust. 4a, ust. 4f, ust. 5, art. 18 ust. 1, ust. 1c, ust. 1f, art. 22 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 z późn. zm., dalej powoływana jako "ustawa o szczególnych zasadach") oraz art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 130, art. 132 ust. 1a i 2, art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102, poz. 651 z 2010 r. z późn. zm., dalej powoływana jako "ustawa o gospodarce"), Starosta Z. ustalił odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną nr [...] o powierzchni 128 m2, powstałą z podziału działki nr [...], położoną w B., przejętej z mocy prawa z dniem 18 listopada 2008 r. na własność przez miasto na prawach powiatu B. decyzją Starosty Z. z dnia [...] r. o zezwoleniu na realizację inwestycji pn. "Przebudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w wysokości łącznej 31.640,00 zł. W punkcie drugim decyzji organ orzekł o wypłacie ustalonego odszkodowania (tj. 31.640,00 zł) L. K., właścicielowi w/w nieruchomości ujawnionemu w dniu [...] r. w Księdze Wieczystej KW nr [...], a w punkcie trzecim zobowiązał Prezydenta Miasta B. do wypłaty ustalonego odszkodowania. W uzasadnieniu organ podał, że wysokość odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa ustala się według stanu na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie odszkodowania (art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach), a do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce, a więc także art. 130 ust. 2 tej ustawy. W sprawie ustalono odszkodowanie na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...] r. na kwotę 21.640,00 zł. Wycena nieruchomości dokonana w operacie szacunkowym odpowiada wymogom prawa. Nadto, zdaniem organu w sprawie znajduje zastosowanie art. 18 ust. 1f ustawy o szczególnych zasadach, bowiem wydzielona pod drogę nieruchomość i oznaczona nr [...] powstała z podziału nieruchomości nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym. To spowodowało powiększenie odszkodowania o kwotę 10.000,00 zł i w konsekwencji wynosi ono 31.640,00 zł. Nadto organ uzasadnił okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1c ustawy o szczególnych zasadach oraz wskazanie podmiotu zobowiązanego do wypłaty ustalonego odszkodowania. Miejski Zarząd Dróg w B. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B. wniósł odwołanie od wyżej opisanej decyzji, kwestionując powiększenie odszkodowania o kwotę 10.000,00 zł wynikającą z zastosowania art. 18 ust. 1f ustawy o realizacji inwestycji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części ustalenia wysokości odszkodowania oraz zobowiązania organu właściwego do jego wypłaty, i w tym zakresie ustalił odszkodowanie za działkę nr [...] o powierzchni 128 m2 w wysokości 21.640,00 zł oraz zobowiązał Prezydenta Miasta B. do wypłaty tego odszkodowania dotychczasowemu właścicielowi. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 12 ust. 1, art. 18 1f i art. 22 ustawy o szczególnych zasadach. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania, w tym wskazano na operat szacunkowy, z którego wynika, że przedmiotem postępowania odszkodowawczego była działka niezabudowana, na której nie znajduje się budynek mieszkalny ani budynek, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny. Fakt wydzielenia działki nr [...] z nieruchomości zabudowanej – zdaniem organu odwoławczego – pozostaje bez wpływu na wysokość odszkodowania. W związku z tym odszkodowanie za działkę nr [...] wynosi łącznie 21.640,00 zł (ustaloną w oparciu o operat). Nadto organ uzasadnił, wskazując na powołane przepisy, że organem właściwym do wypłaty odszkodowania w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta B. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję ostateczną wniósł L. K. Zarzucił organowi odwoławczemu błędną wykładnię art. 18 ust. 1f ustawy o szczególnych zasadach przez przyjęcie, że powiększenie o 10.000,00 zł odszkodowania przysługuje tylko wtedy, gdy budynek mieszkalny znajduje się na działce, która z mocy prawa przestała być własnością skarżącego, chociaż działka ta powstała z działki, na której znajduje się budynek mieszkalny skarżącego. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej w części ustalającej odszkodowanie na kwotę 21.640,00 zł, gdyż zdaniem skarżącego, łączne należne mu odszkodowanie powinno wynosić 31.640,00 zł oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów, które nie zostały w niej podniesione. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy kwota 10.000,00 zł, o której mowa w art. 18 ust. 1f ustawy o szczególnych zasadach przysługuje tylko wtedy, gdy budynek mieszkalny znajduje się na działce przeznaczonej pod inwestycję drogową, czy też także w wypadku gdy nieruchomość wydzielona pod drogę powstała z podziału nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Co do zasady Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Wojewody [...], że przepis art. 18 ust. 1f wskazuje, iż powiększenie odszkodowania o 10.000,00 zł jest związane z zamieszkiwaniem w budynku posadowionym na gruncie przeznaczonym pod inwestycję drogową. W związku z tym, należy podkreślić, że przedmiotowe postępowanie administracyjne miało na celu ustalenie wysokości odszkodowania należnego skarżącemu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną w trybie ustawy o szczególnych zasadach. Zasady ustalania i wypłaty odszkodowania określa Rozdział 3 tejże ustawy. Z art.12 ust. 4a w/w ustawy wynika, że decyzję ustalającą odszkodowanie wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W niniejszej sprawie była to decyzja Starosty z dnia [...] r. ustalająca lokalizację drogi, albowiem w dniu jej wydania ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie przewidywała wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji, lecz decyzję ustalającą lokalizację drogi publicznej. Podstawowym przepisem dla ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną jest art. 18 ustawy o szczególnych zasadach. Stosownie do tego przepisu odszkodowanie ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 29/08 (LEX nr 484873) kryterium stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji lokalizacyjnej odnosi się do jej stanu faktycznego, a nie prawnego. Pogląd ten podziela skład orzekający. Stan faktyczny nieruchomości przejętej pod drogę publiczną zostaje natomiast ustalony w wyniku decyzji lokalizacyjnej, albowiem zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] r., decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zatwierdza projekt podziału nieruchomości. Zgodnie z art. 12 ust. 2 tejże ustawy linia rozgraniczająca teren ustalony decyzją o lokalizacji drogi stanowi linię podziału nieruchomości. W sprawie decyzja lokalizacyjna z dnia [...] r. zatwierdziła podział nieruchomości skarżącego oznaczonej jako działka nr [...]. Ze znajdującego się w aktach projektu podziału z dnia [...] r. wynika, że działka nr [...] o powierzchni 128 m2 powstała z podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. Potwierdził to także pełnomocnik Wojewody [...] na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. Jednakże zastrzeżenia Sądu, co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego budzi wskazanie działki nr [...] na której ustalono lokalizację drogi "Przebudowę ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...]" oraz działki nr [...] jako działki wchodzącej w obszar zamierzonej inwestycji (pkt 1.3 decyzji z dnia [...] r.) z równoczesnym objęciem pkt 1.3 w wymienionej wyżej decyzji działki nr [...]. Wydaje się bowiem oczywiste, że fakt wskazania działki nr [...] wykluczał wskazanie działki nr [...]. Powyższe powody jako stanowiące naruszenie przepisów postępowania (tu dowodowego), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako ustawa ppsa), stały się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Jeżeli w postępowaniu ponownym organ odwoławczy wyjaśni zapisy decyzji z dnia [...] r., wskaże na podział działki nr [...] tą decyzją (dołączając projekt podziału) to zwiększenie odszkodowania o 10.000,00 zł za działkę nr [...] rzeczywiście byłoby nieuzasadnione, albowiem działka ta (operat z dnia [...] r.) nie była zabudowana budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal. Odnosząc się do pozostałych kwestii związanych z zaskarżoną decyzją, a przede wszystkim przyznania skarżącemu odszkodowania w kwocie 21.640,00 zł, skład orzekający stwierdza, że ustalenie odszkodowania w tej wysokości nastąpiło w operacie szacunkowym z dnia [...] r., a ocenę tego operatu dokonaną przez organy skład orzekający podziela, co oznacza, że kwota wskazana w tym operacie w sposób uzasadniony stanowiła podstawę do ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] o powierzchni 128 m2. W tym miejscu należy podkreślić, że wysokość ustalonego odszkodowania (bez szczególnych uprawnień wynikających z art. 18 ust. 1f) nie była kwestionowana przez skarżącego. Trzeba też podkreślić, że decyzja o ustaleniu i wypłacie odszkodowania została wydana z przekroczeniem terminu określonego w art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach, jednakże niewydanie przez organ rozstrzygnięcia w wymaganym terminie mogło stanowić przedmiot skargi na bezczynność, ale nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższą argumentację, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ppsa, orzeczono jak w sentencji. mw