II SA/Gl 1340/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podziału nieruchomości oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. zatwierdził, na wniosek A. W., podział nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] [...] oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 1 o pow.0,0497 ha obręb [...] zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. Dnia [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie wpłynął wniosek Prezydenta Miasta C. o stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, gdyż zarówno w dniu 26 marca 2020r., tj. w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej podział wskazanej nieruchomości, jak i w dniu [...] r.tj. w dniu wydania decyzji wnioskująca o podział nie była właścicielką działki nr 1. Wniosek organu został spowodowany tym, że aktualni właściciele nieruchomości sprzeciwili się dokonanemu podziałowi. W sprawie zostało wszczęte postępowanie a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] SKO w Częstochowie stwierdziło nieważność przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 97 ust. 1 i ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Wnioskująca o podział nieruchomości zbyła ją dnia 16 marca 2020 r. zaś z wnioskiem o podział nieruchomości wystąpiła w dniu 26 marca 2020 r. Nie można zatem przyjąć, że w tym dniu (a tym bardziej w dniu wydania rozstrzygnięcia w sprawie) posiadała jakikolwiek interes prawny w dokonaniu podziału nieruchomości. Tym samym zaistniała w sprawie przesłanka przewidziana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła A. W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Podniosła, że stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. stanowi naruszenie bezpieczeństwa obrotu prawnego. Podniosła również, że część działań zmierzających do dokonania podziału nieruchomości podjęła będąc jeszcze jej właścicielką. Zaskarżoną decyzją SKO w Częstochowie utrzymało swą poprzednią decyzję w mocy w pełni akceptując zajęte w nim stanowisko. Wskazało, ze skoro wnioskodawczyni nie miała interesu prawnego w żądaniu podziału cudzej nieruchomości, to nie była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o podział działki nr 1. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu Złożyła A. W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Częstochowie.: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego z art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami poprzez jego nieuwzględnienie w dalszym etapie podziału nieruchomości, kiedy to wydanie opinii w formie postanowienia jest wiążące dla podjęcia dalszych czynności, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż skarżąca nie miała interesu do wystąpienia z wnioskiem o podział ww. nieruchomości, kiedy to postępowanie zainicjowane przez skarżącą zostało w 2019 r., zatem była ona pełno prawnym właścicielem ww. nieruchomości, 3) naruszenie przepisów prawa procesowego z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż skarżona decyzja została wydana na wniosek byłej właścicielki nieruchomości czym rażąco naruszono prawo, kiedy to nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki z tegoż przepisu, a ponadto postępowanie zostało zainicjowane już w 2019 r. przez skarżącą będącą wówczas właścicielką ww. nieruchomości, kiedy to organ właściwy wydał wstępny projekt podziału ww. nieruchomości opracowany zgodnie z wydaną wcześniej opinią 4) naruszenie art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i niedokonanie rzetelnej oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wydanie dwóch edycji ze wskazaniem dwóch różnych podmiotów wstępujących o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji, a ponadto nie wzięcie pod uwagę całego postępowania administracyjnego zainicjowanego przez skarżącą i wszystkich zgromadzonych w nim dokumentów. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Oceniane przez Sąd rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. zatwierdzającej na wniosek obecnie skarżącej podział nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] [...] oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 1. Zaskarżonej decyzji był art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem "organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która [...] wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Przesłanka powyższa występuje przy zaistnieniu łącznie trzech przesłanek, którymi są oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem stanowiącym jego podstawę prawną. Musi to być więc wada jednoznacznie ujmowana przez wszystkich. Przy czym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga stosowania szerokiej wykładni prawa, wielu metod i sposobów interpretacji". Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy dnia 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899) "podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny". Przepis ten w sposób jednoznaczny określa krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia o wydanie decyzji podziałowej. Kryterium jest tutaj posiadanie "interesu prawnego". Interes ów ma podmiot, który wykaże prawa rzeczowe do gruntu, a więc właściciel, współwłaściciel czy użytkownik wieczysty. Jak wynika z akt administracyjnych obecnie skarżąca wystąpiła o podział nieruchomości dnia 26 marca 2020 r. Dnia 16 marca 2020 r. nieruchomość powyższa została przez nią jednak zbyta. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie posiadała ona w chwili wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji (tym bardziej w dniu wydania samej decyzji tj. [...] r.) interesu prawnego do wystąpienia z żądaniem, o którym mowa w art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wydanie na jej wniosek rozstrzygnięcia w takiej sytuacji stanowiło oczywiste i rażące naruszenie prawa. Dodatkowo wystąpiły negatywne skutki w postaci podziału nieruchomości bez udziału (i wyraźnym sprzeciwie) ich aktualnych właścicieli. W ocenie Sądu bez wątpienia w sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i rozstrzygnięcia SKO w Częstochowie są w sprawie prawidłowe. Zarzuty skargi dotyczą głównie naruszenia art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Otóż skarżąca wystąpiła o ustalenie zgodności planowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uzyskała stosowne postanowienie w tym zakresie. Była wówczas właścicielką działki oznaczonej nr 1. W ocenie Sądu okoliczność powyższa nie ma jednak znaczenia dla sprawy. Kluczowe dla rozpatrywanej sprawy jest wystąpienie o wydanie decyzji o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Z chwilą składania wniosku w tym zakresie nie była już nią co przesądza, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 97 ust. 1 ustawy. Sąd nie dopatrzył się również uchybień formalnych po stronie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie Rozstrzygnięcie zostało wydane po przeprowadzeniu wystarczającego postępowania wyjaśniającego i w oparciu o okoliczności istotne dla sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji