II SA/Gl 1340/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Rejonowego Związku [...] w B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Katowicach z dnia 11 lipca 2022 r. nr GL.ZUO.2.4700.1787.1.2022.AS w przedmiocie opłaty za usługi wodne oddala skargę. Decyzją z dnia 11 lipca 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej zwany organem) określił Rejonowemu Związkowi [...] w B. (dalej również jako skarżący) za okres od 31 maja 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. opłatę stałą w wysokości: 29 563,00 zł. za pobór wód powierzchniowych z rzeki B. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 6 czerwca 2022 r., na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2625, dalej jako: "Prawo wodne") ustalił Rejonowemu Związkowi [...] w B. w formie informacji rocznej, opłatę stałą w wysokości 29 563,00 zł. za pobór wód powierzchniowych z rzeki B. Następnie skarżący złożył reklamację, w której wniósł o zmniejszenie wysokości ustalonej opłaty stałej, jak również o ewentualne odroczenie terminu płatności. Podniósł, że nie ma możliwości finansowych w 2022 roku na zapłatę takiej kwoty opłaty oraz że wartość ustalonej opłaty to prawie 50% budżetu Spółki Wodnej M. przeznaczonego na konserwacje i utrzymanie M. na cały rok kalendarzowy. Wskazał, że Gospodarstwo R. ma pozwolenie wodnoprawne na pobór wód z M., której administratorem jest Spółka Wodna M., a nie Wody Polskie. Natomiast Wody Polskie naliczyły opłatę dla tego gospodarstwa, tym samym użytkownicy wód pobieranych z rzeki B. i zrzucanych do rzeki B. i rzeki W. będą ponosić podwójne opłaty do Wód Polskich na podstawie pozwoleń, tj. jedną w oparciu o decyzję wydaną przez Wody Polskie, a drugą ściąganą przez [...] w B. w celu spłaty kwoty 29 563,00 zł. Organ podniósł, że nie uznał reklamacji skarżącego z uwagi na to, iż zgodnie z art. 211 ust. 2 ustawy Prawo wodne, śródlądowe wody płynące stanowią własność Skarbu Państwa. Ponadto pobór wody następuje z rzeki B., a rzeka ta została ujęta w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. i zgodnie z zapisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (Dz.U. 2016r. poz. 1911), figuruje w wykazie Jednolitej Części Wód Powierzchniowych rzecznych na obszarze dorzecza W. Plany gospodarowania wodami zostały zatwierdzone przez Prezesa Rady Ministrów i opublikowane w Monitorze Polskim. Organ podkreślił, że wody w M. pobierane są z rzeki B. i stanowią własność Skarbu Państwa, do których prawa właścicielskie wykonują Wody Polskie zgodnie z art. 212 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Dodał, że pozwolenie wodnoprawne, którego adresatem jest skarżący, nie dotyczy poboru wód podlegającego zwolnieniom z opłaty stałej, o których mowa w art. 270 ust. 2 oraz 2a Prawa wodnego. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych - ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie Informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Opłata ta naliczana jest niejako ryczałtowo w taki sam sposób w stosunku do wszystkich podmiotów korzystających z określonych usług wodnych. Z kolei opłata zmienna, wnoszona za określone usługi wodne, stanowi zindywidualizowany ekwiwalent za korzystanie ze środowiska, uzależniony od różnych dodatkowych czynników. O ile zatem wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od faktycznej ingerencji w środowisko naturalne, o tyle wysokość opłaty stałej, kształtują te same czynniki, a jej wysokość zależy wyłącznie od ilości, w tym przypadku odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, bowiem pozostałe parametry są identyczne dla wszystkich podmiotów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/GI 796/20). Organ podkreślił, że decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego, stanowiąca podstawę do naliczenia przedmiotowej opłaty stałej, została wydana na wniosek z dnia 25 maja 2021 r. w oparciu o operat wodnoprawny wraz z jego uzupełnieniami z dnia 3 marca 2022 r., sporządzony i przedłożony przez pełnomocnika skarżącego. Po otrzymaniu pozwolenia wodnoprawnego żadna ze stron nie złożyła odwołania, tak więc przyjęła zapisy w decyzji, która stała się ostateczna dnia 31 maja 2022 r. Organ dodał, że składając wniosek o pozwolenie wodnoprawne, skarżący jako podmiot działający również na podstawie ustawy Prawo wodne, był świadomy ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, wobec tego mógł zabezpieczyć środki na opłaty związane z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym. W skardze wniesionej od powyższej decyzji, skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 441 § 1 w zw. z art. 444 Prawa wodnego, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie tego, że spółki wodne nie działają w celu osiągnięcia zysku, a wobec tego skarżący nie ma możliwości wypracowania zysku, który pozwoliłby na uiszczenie tak wysokiej opłaty za pobór wód. Ponadto zarzucił naruszenie przy wydaniu decyzji, art. 271 ust. 3 w zw. z art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, polegające na błędnej ich wykładni i w konsekwencji nieuznanie reklamacji i określenie opłaty stałej w drodze decyzji. Podniósł także zarzut naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA polegającego na powierzchownej i wybiórczej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego nałożenie na skarżącego opłaty w wysokości stanowiącej ponad 50% rocznych dochodów Spółki Wodnej M. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli wydanej w sprawie decyzji w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani też prawa materialnego. Zgodnie z art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2625, dalej jako: "Prawo wodne") organ ustalił skarżącemu opłatę stałą w wysokości 29 563,00 zł., za pobór wód powierzchniowych z rzeki B. - w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zaskarżona decyzja, określająca skarżącemu wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych z rzeki B., została wydana w wyniku złożenia reklamacji przez skarżącego od informacji rocznej ustalającej wymienioną opłatę stałą. Według bowiem art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Zgodnie zaś z art. 271 ust. 3 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ. Z akt sprawy wynika, że skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Dyrektora Zarządu Zlewni w K. PGW WP, decyzją z dnia 10 maja 2022 r. na korzystanie z usług wodnych poprzez pobór wód z rzeki B. za pośrednictwem istniejącego ujęcia dla celów eksploatacji M., zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] i [...] obręb[...], gmina B. W decyzji tej określono maksymalną ilość pobieranych wód w m3 na sekundę jako 0,55 m3/s. Opłata stała została zatem obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 215 dni i maksymalnej ilości wód powierzchniowych, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ilości 0,55 m3/s. Wobec tego skarżący podlega opłacie stałej zgodnie z informacją roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...] ponieważ maksymalna ilość pobieranych wód powierzchniowych, jakie może pobierać podmiot wynosi 0,55 m3/s, co po pomnożeniu przez liczbę dni - 215 oraz stawkę 250 zł stanowi kwotę 29 563,00 zł. Organ prawidłowo określił zatem wysokość opłaty stałej w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne oraz § 15 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2022r., poz. 2438). W ramach ustosunkowania się do twierdzeń zawartych w reklamacji złożonej przez skarżącego, zasadnie organ podniósł w zaskarżonej decyzji, że wskazany przez skarżącego podmiot posiada odrębne pozwolenie wodnoprawne i opłata, jaką on ponosi, nie dotyczy opłaty stałej, którą obciążony jest reklamujący, tak więc nie dochodzi do ponoszenia podwójnej opłaty. Organ dodał przy tym, że wskazany podmiot jako członek Rejonowego Związku [...] w B. jest również obowiązany do wnoszenia składek członkowskich i ponoszenia innych, określonych w statucie świadczeń, adekwatnych do celów tej spółki, jednakże nie są to opłaty za usługi wodne objęte pozwoleniem wodnoprawnym, które naliczają Wody Polskie. Natomiast wskazane w skardze okoliczności dotyczące braku środków na uiszczenie, określonej w decyzji opłaty stałej, nie mogły mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zawarta w skardze argumentacja w tym zakresie, może stanowić uzasadnienie ewentualnego wniosku o odroczenie terminu płatności przedmiotowej opłaty. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem decyzji określającej skarżącemu wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych - została ona bowiem wydana na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.