II SA/Gl 1342/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia oryginału fotografii ze zbiorów urzędowych oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. W.U., działając w imieniu grupy inicjatywnej byłych uczniów Zespołu Szkół [...] w R., zwrócił się do Biura Dowodów Osobistych Urzędu Miasta R. o wypożyczenie m.in. zdjęcia I.R., dla wykorzystania w tablo absolwentów [...] z roku [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Prezydent Miasta R., przywołując w podstawie prawnej decyzji art. 44h ust. 2 pkt 2, art. 44i ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił udostępnienia oryginału fotografii I.R. (rodowe S.). W motywach rozstrzygnięcia przywołując treść wskazanych przepisów prawa wyjaśnił, że w złożonym wniosku jako powód wypożyczenia fotografii wskazano sporządzenie szkolnego tabla absolwentów. Nie ma żadnego przepisu prawnego, z którego wynikałby obowiązek sporządzenia takiego tabla, a zatem wykorzystanie wnioskowanej fotografii należy traktować w kategorii interesu faktycznego wnioskodawcy. W konsekwencji zgodnie z treścią art. 44h ust. 2 pkt 4 ustawy, do udostępnienia takich danych niezbędne jest uzyskanie zgody osoby, której dane dotyczą. W związku ze I.R. w [...] r. nie jest możliwe spełnienie drugiej przesłanki udostępnienia danych. Dodatkowo podniósł, iż na mocy art. 23 Kodeksu cywilnego dobra osobiste, jak w szczególności – wizerunek – pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Mając powyższe na względzie nie można wniosku zainteresowanego załatwić pozytywnie – tzn. udostępnić wnioskowanej fotografii. Niezadowolony z powyższej decyzji, W.U. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie "błędnej podstawy prawnej faktycznego uzasadnienia decyzji, a także braku w decyzji niezbędnych uregulowań wynikających z przepisów u.d.d.i.p. oraz u.o.d.o.". Podkreślając, że składając wniosek o udostępnienie fotografii I.R., wystąpił, jako upoważniony przez byłych uczniów [...] w R. a nadto okazał teczkę ze zgromadzonym w 87% niezbędnymi zdjęciami, czym udowodnił, że wnioskowane zdjęcie jest niezbędne do sporządzenia tablo. Przywołując treść art. 29 ust 2 ustawy o ochronie danych osobowych wskazał, że administrator danych udostępnia dane osobowe podmiotom, które nie posiadają wyraźnego upoważnienia do ich otrzymania na mocy konkretnych wskazanych przepisów, jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania takich danych. Dodał, iż należy zgodzić się z ustawodawcą, który dopuszcza ubieganie się osób nie posiadających konkretnego upoważnienia do posiadanych nawet danych osobowych z wyłączeniem danych "wrażliwych"- art. 27 ustawy, jeżeli wykażą swój interes rzeczywisty i pożyteczny, co w jego odczuciu we wniosku zostało jednoznacznie wykazane. Podkreślił, iż art. 29 ustawy spełnia rolę nadrzędną w stosunku do innych uregulowań prawnych. Nie zgadzając się z twierdzeniem Prezydenta Miasta R., iż brak jest przepisów prawa materialnego nakładającego obowiązek sporządzenia tabla absolwentów, podkreślił, iż nie wskazano także przepisów zabraniających jego sporządzenia, tym bardziej, iż sporządzane jest ono przez różne społeczności od 1908 r. Rozpatrując odwołanie Wojewoda [...], decyzją Nr [...] z dnia [...]r., działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 44i ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 44h ust. 2 pkt 3 dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych udostępnia się osobom i podmiotom, jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w ich otrzymaniu i za zgodą osób, których dotyczą. Dane udostępniane na podstawie wniosku nie mogą być wykorzystane w innym celu niż wskazany w tym wniosku. W omawianej sprawie W.U. wykazał swój interes faktyczny (sporządzenie tabla) nie uzyskał jednak zgody osoby, której one dotyczą, gdyż osoba ta [...]. Organy administracji, działając na podstawie przepisów prawa, nie mogą wykraczać poza ramy obowiązujących przepisów a ich decyzje nie mogą wykraczać poza ramy obowiązującego porządku prawnego. W celu uzyskania przedmiotowej fotografii wnioskodawca może zwrócić się do rodziny I.R.. W skardze do sądu administracyjnego W.U. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze powtórzył zarzuty i argumenty zaprezentowane już w odwołaniu, wskazując na naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, art. 107 oraz art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu grupy osób absolwentów [...] w R.. Wyjaśnił, że decyzja sporządzenia tabla zapadła w [...] r. przy aprobacie wszystkich uczniów ówczesnej klasy [...], przy czym dokończenie prac związanych ze zgromadzeniem wszystkich zdjęć kontynuowano w roku [...], podczas [...]. Dodał, iż należy domniemywać, że zgoda na wykorzystanie wizerunku Pani R. byłaby gdyby żyła. Podkreślił jednak, że w trybie art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych administrator danych udostępnia je nawet bez zgody osoby, której one dotyczą, jeżeli wykaże się interes rzeczywisty i wiarygodny, co wnioskodawca uczynił. Dodał, iż rodzina I.R. nie posiada zdjęć z lat szkolnych i nie wnosi zastrzeżeń do wykorzystania takiego zdjęcia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skargi powtórzył, iż udostępnienie danych osobowych wymaga spełnienia łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie uwiarygodnienia interesu faktycznego w otrzymaniu danych i zgody osoby, której dane dotyczą. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych przez zgodę osoby, której dane dotyczą rozumie się oświadczenie woli, którego treścią jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych. W tej konkretnej sprawie uzyskanie tak rozumianej zgody nie jest możliwe, gdyż I.R. . [...] Dodatkowo organ wyjaśnił, że ustawę o ochronie danych osobowych stosuje się do osób fizycznych, a przetwarzanie danych osobowych może dotyczyć tylko osób żyjących. Udzielenie informacji na temat osób zmarłych z powoływaniem się na tę ustawę jest nieuzasadnione. Powtórzył nadto, że organy administracji publicznej działają na podstawie prawa i ich decyzje nie mogą wykraczać poza ramy obowiązującego porządku prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszej kontroli było postępowanie o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, zbiorów PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych prowadzone w trybie ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Wśród danych ewidencyjnych posiadanych przez organy prowadzące ewidencje ludności znajduje się także wizerunek twarzy posiadacza dowodu osobistego (art. 44e ust. 3 pkt 8). Zgodnie z treścią art. 44h ust. 1 cytowanej ustawy dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań określonym podmiotom, wśród których znajdują się m.in. organy administracji publicznej, sady i prokuratura, Policja, Straż Graniczna, Służba Więzienna i Służby Wywiadowcze, organ kontroli skarbowej oraz państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym za zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań oraz Polskiemu Czerwonemu Krzyżowi w zakresie danych osób poszukiwanych mi lub lokalami. Z kolei w myśl ust. 2 tego artykułu dane te mogą być udostępnione- osobom i jednostkom , jeżeli wykażą w tym interes prawny, jednostkom organizacyjnym w celach badawczych i statystycznych (po zmianie i modyfikacji danych dla uniemożliwienia ustalenia tożsamości osób) oraz innym osobom i podmiotom – jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane te dotyczą (ust. 3), przy czym dane te nie mozga być wykorzystane w sposób inny, niż wskazany we wniosku. Analiza wskazanych przepisów musi prowadzić do wniosku, iż informacje z zasobu danych osobowych ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych mogą być udostępnione obligatoryjnie wyraźnie wskazanym podmiotom (wymienionym w ust. 1 art. 44h) oraz fakultatywnie osobom i jednostkom organizacyjnym – jednakże po spełnieniu wskazanych w tym przepisie (art. 44h ust. 2) przesłanek. W odniesieniu do osób może to nastąpić w przypadku wykazania interesu prawnego lub uwiarygodnienia interesu faktycznego w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą. W rozpatrywanej sprawie skarżący składając wniosek do organu administracji publicznej o wydanie z posiadanych zbiorów zdjęcia I.R., wskazał na cel jego wykorzystania, a mianowicie do przygotowywanego tablo absolwentów [...] w R., udowadniając tym samym interes faktyczny w otrzymaniu wnioskowanych danych. Jak zauważono jednak powyżej, wnioskowane dane mogą być udzielone tylko przy spełnieniu wskazanych w przepisie przesłanek, a ten wyraźnie uzależnia udostępnienie ich od łącznego spełnienia dwóch warunków, a mianowicie uwiarygodnienia interesu faktycznego oraz uzyskania zgody osoby, której dane dotyczą. O ile organy nie kwestionują faktu, iż skarżący W.U. uwiarygodnił posiadany interes faktyczny, o tyle spełnienie drugiego warunku nie jest możliwe, a co za tym idzie nie jest możliwe uzyskanie wnioskowych danych. Rozpatrujące sprawę organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 44h ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy i zasadnie odmówiły udostępnienia wizerunku wskazanej [...]. W omawianej sprawie nie można oprzeć rozstrzygnięcia na wskazywanym przez skarżącego art. 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.), gdyż przepis ten odwołuje się do obowiązujących przepisów prawa, na mocy których udostępnienie określonych danych jest możliwe, a w tym konkretnym przypadku będą to przepisy, na które powołały się orzekające w sprawie organy administracji. Uwzględniając przedstawione powyżej stanowisko, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Podkreślenia wymaga, że skarżący, działając jako osoba zainteresowana uzyskaniem określonych danych zobowiązany był do wykazania – uwiarygodnienia zarówno interesu faktycznego w żądaniu otrzymania wskazanych danych – wizerunku, jak również do okazania zgody osoby, której dane dotyczą. Wobec braku spełnienia drugiej przesłanki – braku zgody osoby, której dane dotyczą, organy prawidłowo odmówiły udostępnienia wnioskowanych danych. Stwierdzenie skarżącego, że należy domniemywać, iż zgoda na wykorzystanie wizerunku byłaby, gdyby zainteresowana żyła jest niedopuszczalne i nieuprawnione. Prawdopodobnie wtedy, nie byłoby w ogóle potrzebne postępowanie prowadzone w trybie wskazanej powyżej ustawy, a skoro jest ono już w sprawie prowadzone musi odpowiadać wymogom zawartym w przywoływanym przepisie art. 44h ust. 2 pkt 3 ustawy. Należy w tym miejscu podzielić stanowisko orzekających w sprawie organów, iż działają one podstawie przepisów prawa i ich decyzje nie mogą wykraczać poza ramy obowiązującego porządku prawnego. W takim stanie rzeczy sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przez skarżącego art. 7, art. 8 art. czy art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.