II SA/Gl 1346/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta G., orzeczono o skierowaniu J. J. na badania lekarskie w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzję doręczono J. J. za pośrednictwem poczty w dniu 27 czerwca 2012 r. wraz z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem Prezydenta Miasta G. w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. W tym samym dniu J.J. zgłosił się w Referacie Praw Jazdy Urzędu Miejskiego w G. i pozostawił na biurku Kierownika tego Referatu dokument prawa jazdy kat. B i otwartą kopertę zawierającą decyzję z dnia [...] r., informując że nie posiada funduszy na poddanie się przedmiotowym badaniom i ich nie wykona (dowód – notatka służbowa z dnia 27 czerwca 2012 r. – k. 73 akt adm.). W tej sytuacji pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. Naczelnik Wydziału Komunikacji działająca z up. Prezydenta Miasta G. poinformowała J. J. o treści art. 129 § 1 kpa, odsyłając pozostawione w dniu [...] r. dokumenty. Pismo to wraz z załącznikami doręczono J.J. za pośrednictwem poczty w dniu 7 lipca 2012 r., zaś pismem z dnia 19 lipca 2012 r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w G. w dniu 23 lipca 2012 r., skierowanym do Prezydenta Miasta G. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., J.J. wyjaśnił, że nie posiada środków na przeprowadzenie badań. Pismo to przekazano Kolegium jako odwołanie od decyzji z dnia [...] r. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienie odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W związku z powyższym organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r., I SA 330/99 LEX nr 487/49; wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 lutego 1998 r., IV SA 727/96 LEX nr 43307). Jeżeli organ odwoławczy ustali, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie przywrócono terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 i 59 kpa, to zgodnie z art. 134 kpa jest zobowiązany do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium wskazało, że z przekazanych do organu II instancji akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 27 czerwca 2012 r. (w aktach znajduje się stosowne potwierdzenie doręczenia decyzji). W dniu 27 czerwca 2012 r. J. J. zostawił dokument prawa jazdy oraz ww. decyzję administracyjną na biurku pracownika organu I instancji informując, iż nie posiada funduszy na poddanie się przedmiotowym badaniom i ich nie wykona. Powyższe dokumenty zostały odesłane stronie przy piśmie organu I instancji z dnia 29 czerwca 2012 r. Mając na uwadze powyższe organ II instancji stwierdził, że bieg 14-dniowego terminu do złożenia odwołania przez stronę upłynął z dniem 11 lipca 2012 r. Tym samym odwołanie złożone przez stronę zostało złożone po upływie terminu do jej wniesienia. Zatem Kolegium uznało, że strona, prawidłowo pouczona w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybiła określonemu w art. 129 § 2 kpa, 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, co czyni jej odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji, merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium jest niedopuszczalne. Z uwagi na brak stosownego wniosku, niedopuszczalnym jest także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do sądu administracyjnego J. J. zakwestionował decyzję o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami jako opartej na pomówieniach co do jego stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W toku rozprawy sądowej skarżący ponownie podniósł, że nie jest w stanie poddać się badaniom lekarskim z uwagi na brak środków na ten cel. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie mogło być wyłącznie postanowienie Kolegium z dnia [...] r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami. W skardze jednoznacznie oznaczono bowiem zaskarżony akt i organ, wskazując powyższe postanowienie. Tymczasem zarzuty skargi nie dotyczą w ogóle kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czy materii rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, lecz skarżący kwestionuje bliżej niesprecyzowaną decyzję o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Tego rodzaju akt, ani nawet decyzja o skierowaniu na badania lekarskie, nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu, bowiem nie zostały one podjęte w granicach niniejszej sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zatem podniesione w skardze kwestie nie mają żadnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Działając zaś z urzędu zgodnie z dyspozycją art. 134 tej ustawy, skład orzekający nie dopatrzył się podstaw do wzruszenia jako naruszającego prawo – postanowienia Kolegium z dnia [...] r. Prawidłowo bowiem Kolegium stwierdziło, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Decyzja ta została bowiem doręczona skarżącemu w dniu 27 czerwca 2012 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie do wniesienia odwołania. Zatem ustawowy termin do wniesienia środka odwoławczego upłynął w dniu 11 lipca 2012 r. Tymczasem pismo z daty 19 lipca 2012 r., zawierające niezadowolenie z tej decyzji i skierowane do Kolegium za pośrednictwem organu I instancji, skarżący złożył dopiero w dniu 23 lipca 2012 r. Już sama data, którą opatrzono odwołanie, wskazuje zatem na uchybienie terminu, określonego w art. 129 § 2 kpa. Wyjaśnić też przyjdzie, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg z dniem 27 czerwca 2012 r., bowiem wówczas skutecznie doręczono skarżącemu decyzję organu I instancji. Późniejsze pismo tego organu będące reakcją na pozostawienie dokumentów w postaci tejże decyzji oraz prawa jazdy i odsyłające te dokumenty z ponownym pouczeniem o trybie i terminie wniesienia odwołania, nie stanowiło bowiem doręczenia decyzji, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Wniesienie odwołania w ustawowym terminie było zaś jeszcze wówczas możliwe, gdyż pismo UM w G. z dnia 29 czerwca 2012 r. doręczono skarżącemu w terminie otwartym do wniesienia odwołania (w dniu 7 lipca 2012 r.). Fakt, że skarżący wniósł odwołanie w terminie 14 dni od daty odesłania skarżącemu samowolnie pozostawionej na biurku pracownika decyzji z dnia [...] r., nie ma jednak znaczenia dla oceny terminowości odwołania, a przy tym skarżący wnosząc odwołanie, nie naprowadził żadnych okoliczności, usprawiedliwiających opóźnienie. W szczególności też, nawet w skardze skarżący nie wskazał na przyczyny uchybienia terminu, lecz jedynie zarzucił wadliwość decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Wreszcie, nie sposób przyjąć, aby skarżący pozostawiając dokumenty w Urzędzie Miejskim w dniu 27 czerwca 2012 r., wniósł ustnie odwołanie, bowiem nie podpisał nawet sporządzonej wówczas notatki (art. 63 § 1 i 3 kpa). W tej sytuacji prawidłowo Kolegium działając w trybie art. 134 zd. 1 kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia było obligatoryjne, gdyż rozpatrzenie odwołania wniesionego po upływie ustawowego terminu, który nie został stronie przywrócony na jej wniosek, oznaczałoby weryfikację w trybie odwoławczym decyzji ostatecznej, co stanowiłoby działanie z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ostateczna może być zaś wzruszona jedynie w nadzwyczajnych trybach (stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania, a do takich przesłanek również nie nawiązał skarżący w piśmie z dnia 19 lipca 2012 r., wniesionym do Kolegium). W tym stanie rzeczy nie stwierdzając naruszenia prawa przy podjęciu postanowienia Kolegium z dnia 20 września 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę na ten akt oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.