II SA/Gl 1347/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. M. i A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Działając na wniosek J. M. i A. K. zam. w [...] ul. [...] Prezydent Miasta G., postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości o numerach "1" i "2" obręb [...], stanowiących współwłasność wnioskodawców z nieruchomością o numerze "3" stanowiącą własność Z. H. i M. H., zam. w Gliwicach, ul. [...]. W ramach postępowania została sporządzona odpowiednia dokumentacja geodezyjna oraz doszło do ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta G. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości o numerach "1" i "2" z nieruchomością o numerze "3". Uznał, że granica miedzy nieruchomościami przebiega według linii ustalonej w protokole granicznym sporządzonym dnia [...]r. Pismem z dnia [...]r. J. M. wniosła "o przekazanie" sprawy sądowi", gdyż w jej ocenie ustalenia zawarte w dokumentacji będącej podstawą rozstrzygnięcia obarczone są błędami. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta G. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w ten sposób, iż podzielił je w częściach równych pomiędzy wnioskodawców i Z. H. oraz T. H. W uzasadnieniu odwołał się do art. 152 kodeksu cywilnego, zgonie z którym właściciele sąsiednich nieruchomości są obowiązani współdziałać przy ich rozgraniczeniu. Od tego postanowienia zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyli Z. H. i T. H. Sprzeciwili się obciążeniu ich w części kosztami postępowania. Podnieśli, że postępowanie rozgraniczeniowe, które w istocie potwierdziło dotychczasowy przebieg granicy, zostało wszczęte wbrew ich woli na wniosek J. M. i A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uchyliło skarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podniosło, iż z akt sprawy wynika, ze postępowanie toczyło się na wniosek J. M. i A. K. wbrew stanowisku Z. H. oraz T. H. O bezcelowości prowadzenia takiego postępowania wnioskodawcy byli informowani przez organ. Stąd zasadne jest obciążenie kosztami postępowania tylko tych ostatnich. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta G. ustalił koszty postępowania w ten sposób, że zobowiązał do ich poniesienia tylko wnioskodawców, tj. J. M. w kwocie [...] zł i A. K. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu podniósł argumentację wcześniej podniesioną przez organ II instancji, a związaną z tym iż postępowanie toczyło się na wniosek i w interesie wnioskodawców. Zażalenie na to postanowienie złożyli J. M. i A. K. W ich ocenie przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego leżało zarówno w ich interesie jak i Z. H. oraz T. H. W ocenie składających zażalenie postępowanie przed organem I instancji było obarczone wieloma wadami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymało jednak skarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazało, iż rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta G. odpowiada prawu. Podniosło, iż zgodnie z art. 262 kodeksu postępowania administracyjnego stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony lub zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Odniosło się również do uchwały NSA z dnia z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. I OPS 5/06 – wszystkie orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu za www.orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie Sąd stwierdził, iż "organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania". Jak jednak stwierdziło Kolegium prawo obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego w częściach równych stanowi jedynie możliwość (ze względu na całokształt sprawy) a nie obowiązek. Skargę do tutejszego Sądu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyli J. M. i A. K. Domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji, wstrzymania wykonania postanowienia SKO oraz zwrotu kosztów postępowania wedle norm prawem przewidzianych zarzucili organowi II instancji: - niezastosowanie art. 152 kodeksu cywilnego, gdyż w ich ocenie interes w rozgraniczeniu posiadali również właściciele sąsiedniej nieruchomości, - błędne ustalenie, że przebieg granic pomiędzy nieruchomościami został ustalony trwałymi znakami granicznymi, gdyż brak znaków granicznych nadających się do wznowienia, - uchybienia w postepowaniu wyjaśniającym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 262 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. - w dalszej części uzasadnienia jako "K.p.a.") "stronę obciążają koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie". W przypadku kosztów postępowania rozgraniczeniowego reguła powyższa budziła znaczące wątpliwości interpretacyjne. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny dnia 11 grudnia 2006 r. podjął wspomnianą wcześniej uchwałę, w świetle której, "organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania". Uchwała powyższa wprowadziła możliwość (a nie obowiązek) obciążenia kosztami postępowania wszystkich jego stron. Dotyczyć to będzie sytuacji, gdy z wnioskiem o dokonanie rozgraniczenia wystąpił właściciel nieruchomości, jednak rozgraniczenie leży w interesie wszystkich stron postępowania. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu taka sytuacja jednak nie miała miejsca. Z wnioskiem o przeprowadzenie rozgraniczenia wystąpili J. M. i A. K. Z. H. oraz T. H. sprzeciwiali się rozgraniczeniu, stosując wszystkie prawem przewidziane instrumenty podnosząc dodatkowo, że granica pomiędzy nieruchomościami nie jest sporna i możliwe jest odnowienie znaków granicznych. Taki sam wniosek wywiódł, po zbadaniu sprawy, geodeta powołany do przeprowadzenia czynności. W swej opinii z dnia [...]r. (karta nr 89 akt administracyjnych stwierdza wyraźnie, iż zlokalizował w terenie znaki graniczne i dalsze postępowanie rozgraniczeniowe jest "bezpodstawne" i anulował pracę geodezyjną. Jednakże w związku z kategorycznymi żądaniami J. M. i A. K. postępowanie rozgraniczeniowe zostało przeprowadzone. Ustalenia dokonane w jego trakcie wynikają z dokumentów przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz protokołu granicznego z dnia [...]r., który nie został przez strony zaakceptowany (strony odmówiły jego podpisania). Całokształt okoliczności wskazuje, iż obciążanie Z. H. i T. H. kosztami postępowania rozgraniczeniowego (przy odpowiednim stosowaniu art. 153 k.c.) w tym przypadku nie było uzasadnione. Wnioskodawcy domagali się rozgraniczenia nieruchomości mając świadomość istnienia dokumentów potwierdzających przebieg granicy oraz to, że istniały znaki graniczne, które nadawały się do wznowienia. Powyższe okoliczności wskazują, iż podniesione w skardze zarzuty nie były zasadne. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.