II SA/Gl 135/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze z dnia [...] r. S. C. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, przy piśmie Sądu z dnia 4 lutego 2008 r. skarżącej przesłano skarżącej wspomniany formularz z pouczeniem o konieczności jego wypełnienia i przesłania do Sądu. W wyznaczonym terminie S. C. nadesłała wypełniony druk formularza PPF, zwracając się w nim o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z zawartych w nim informacji wynika, że skarżąca wraz z małżonkiem – B.C. zamieszkują w lokalu mieszkalnym należącym do ich syna – Z. C. Rodzina skarżącej utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych oraz pracy małżonka wnioskodawczyni w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. B. C. posiada zasoby pieniężne w wysokości [...] zł przeznaczone dla wnuczki. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką budynku o [...] m2, odziedziczonego po matce, będącego przedmiotem sporu zawisłego przed Sądem. Oprócz tego, w skład majątku rodziny wchodzi również samochód osobowy marki [...], wedle oświadczenia skarżącej mający [...] lat. Miesięczne wydatki na utrzymanie się, po zsumowaniu wyliczeń skarżącej ustalono na kwotę około [...] zł. Ponieważ wskazane we wniosku informacje budziły zastrzeżenia co do ich wiarygodności, referendarz sądowy, pismem z dnia 21 lutego 2008 r. zobowiązał S. C. do przedstawianie szeregu dokumentów uprawdopodabniających podnoszone przez nią okoliczności. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Jedną z zasad przyjętych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nałożenie na strony oraz uczestników tego postępowania obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Trzeba jednakże zauważyć, że bezwzględne egzekwowanie tego obowiązku mogłoby niejednokrotnie prowadzić do zamknięcia drogi sądowej tym podmiotom, których ze względu na sytuację finansową nie stać na uiszczenie wspomnianych kosztów Odstępstwem od obowiązku ponoszenia wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie adwokata z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zarazem trzeba wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy jest uzależnione od wykazania, a zatem przedstawienia dowodów, które potwierdzałyby trudną sytuację materialną wnioskodawcy. Przywołany wyżej przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Przypomnieć również wypada, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). O ile zatem wnioskodawca uchyla się od uprawdopodobnienia okoliczności, które zostały wskazane w złożonym przezeń wniosku, może to skutkować negatywną dla niego oceną przedstawionych informacji. Skarżąca S. C. powołała się we wniosku o przyznanie prawa pomocy na szereg okoliczności związanych z jej sytuacją materialną. Pomimo wezwania referendarza sadowego nie przedstawiła jednakże żadnych dokumentów, które pozwoliłyby potwierdzić ich wiarygodność. Uzasadnione wątpliwości budzi zwłaszcza zestawienie uzyskiwanego w jej rodzinie dochodu z wielkością zadeklarowanych przez skarżącą, miesięcznych wydatków (odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Porównanie wszystkich wydatków pozwala stwierdzić, że ich zadeklarowana suma przekracza miesięczny dochód rodziny S. C., co podważa wiarygodność złożonych oświadczeń, a tym samym nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca rzeczywiście znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oprócz tego zastrzeżenia budzi wskazana wysokość opłat za [...] metrowe mieszkanie, w którym wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z małżonkiem. Realia rynku mieszkaniowego pozwalają stwierdzić, że kwota [...]zł na utrzymanie lokalu o takiej powierzchni jest relatywnie wysoka, stąd zaistniała potrzeba wyjaśnienia tej kwestii, czego wszakże skarżąca nie uczyniła. Na koniec wreszcie wypada zauważyć, że od strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się podjęcia wszelkich działań zmierzających do uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego i dopiero wykazanie braku takich możliwości pozwala przyjąć, iż w istocie spełnione są przesłanki przemawiające za uwzględnieniem złożonego wniosku. W rozpoznawanej sprawie małżonek skarżącej dysponuje zgromadzonymi na lokacie środkami ([...]zł), które w pełni mogą pokryć koszty sądowe. Niepodobna zatem oczekiwać, iż wnioskodawczyni uzyska w takiej sytuacji zwolnienie z obowiązku ponoszenia świadczeń publicznoprawnych, jakimi są koszty postępowania sądowego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.