II SA/Gl 1356/19

WyrokWSA w Gliwicach2020-02-07

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Grzegorz Dobrowolski, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego są właściwe do oceny zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy skarżący zarzuca naruszenie przepisów Prawa budowlanego na etapie wydawania tej decyzji?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do oceny zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż wadliwość tej decyzji mogłaby być wzruszona jedynie w nadzwyczajnych trybach przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. W przypadku sporów cywilnoprawnych, takich jak pozbawienie dostępu do drogi publicznej, właściwy jest sąd powszechny. Z tych przyczyn organy zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. domagał się od organów nadzoru budowlanego sprawdzenia budowy budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, zarzucając, że budowa ta pozbawiła go dostępu do drogi, z której poprzednio korzystał, a także że sam budynek nie ma dostępu do drogi publicznej. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że kwestie te należą do drogi cywilnoprawnej lub że wadliwość pozwolenia na budowę mogła być kwestionowana jedynie w nadzwyczajnych trybach. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2020r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz udzielił R. B. i P. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 1 w C. gm. P. Wnioskiem z dnia [...] r., uzupełnionym na wezwanie organu, skarżący J.K. domagał się sprawdzenia powyższej budowy, która sąsiaduje z jego działką nr 2. Skarżący zarzucił, że dla przedmiotowego budynku nie ma dostępu z drogi publicznej. W kolejnym piśmie skarżący podniósł, że na skutek budowy został także on pozbawiony dostępu do drogi publicznej, gdyż poprzednio korzystał z drogi gospodarczej, co potwierdzają przedłożone przez niego mapki. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...], odmówił jednak wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych, wykonanych na przedmiotowej działce. Zdaniem organu, ograniczenia możliwości korzystania z dojazdu można dochodzić na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym. Budowa ogrodzenia przedmiotowej działki nie wymagała zaś ani pozwolenia, ani zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Kwestia braku skomunikowania działki budowlanej z drogą publiczną podlegała zaś sprawdzeniu na etapie pozwolenia na budowę. W zażaleniu na postanowienie odmowne skarżący zarzucił błędne rozpoznanie jego wniosku jako dotyczącego nie robót budowlanych, lecz stanu prawnego – wyrysu z mapki geodezyjnej Starosty [...] na dzień [...] r. Dokument ten dowodzi, że brak jest drogi dojazdowej do przedmiotowego budynku, co jest niezgodne z prawem budowlanym. Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie odmowne, organ II instancji po zacytowaniu treści art. 61a § 1 kpa, stwierdził bowiem, że w niniejszej sprawie brak podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Działka skarżącego posiada dostęp do drogi publicznej. Również działka inwestorów posiada taki dostęp poprzez ustanowienie służebności drogowej. Likwidacja części drogi gospodarczej w związku z budową ogrodzenia na tej działce nie oznacza pozbawienia skarżącego dostępu do drogi publicznej, a dochodzenie roszczeń z tego tytułu winno nastąpić w postępowaniu przed sądem cywilnym. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy odmówił uzupełnienia postanowienia poprzez podanie numeru rachunku bankowego sądu. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Jego zdaniem, organ odwoławczy powtórzył błędną argumentację co do treści jego żądań. Podkreślił, że brak jest drogi dojazdowej do zabudowań na działce inwestora. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Niniejsze postępowanie zostało zainicjonowane wnioskiem skarżącego, skierowanym do organu nadzoru budowlanego I instancji, w którym (po sprecyzowaniu), domagał się sprawdzenia budowy na działce sąsiedniej, zarzucając że realizacja tej budowy pozbawiła go dostępu do drogi, z której poprzednio korzystał. Jako dowód skarżący przedłożył mapy geodezyjne. Zdaniem skarżącego, także budynek na działce sąsiedniej nie ma dostępu do drogi publicznej. Zdaniem sądu administracyjnego brak podstaw do przyjęcia, aby organy nadzoru budowlanego błędnie zinterpretowały treść jego wniosku, sprecyzowanego kolejnymi pismami. Zasadnie organy obydwu instancji przyjęły, że brak podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. O ile bowiem udzielone pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, naruszało wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy (zapewnienie dostępu do drogi publicznej) oraz art. 35 ust. 1 ustawy (brak dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej), wadliwość ta oznaczałaby naruszenie prawa na etapie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy nadzoru budowlanego nie są zaś władne do oceny zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Ostateczna decyzja w tym przedmiocie podlegać może wzruszeniu tylko w nadzwyczajnych trybach przed organami administracji architektoniczno-budowlanej (art. 84b ust. 3 Prawa budowlanego). Tymczasem skarżący domagał się sprawdzenia budowy pod kątem zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Stąd też z przyczyn przedmiotowych (brak podstawy prawnej) organy nadzoru budowlanego trafnie odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 kpa. Do właściwości organów nadzoru budowlanego nie należy też sprawa budowy ogrodzeń, które nie są usytuowane od strony dróg, czy innych miejsc publicznych i których wysokość nie przekracza 2,2m (art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) sprawa w tym zakresie może być wyłącznie przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Skarżący już uprzednio występował z takim żądaniem do organów nadzoru budowlanego i jego wniosek został zwrócony ze stosownym pouczeniem. Tymczasem skarżący zamiast drogi sądowej przed sądem powszechnym powtórnie wystąpił z żądaniem ingerencji przez organy nadzoru budowlanego, które nie są powołane do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych. Zakres właściwości tych organów wymienia art. 81 Prawa budowlanego. Wśród przyznanych kompetencji nie ma żadnych działań, których podjęcia domagał się skarżący. Przedłożona mapa nie dowodzi przy tym, że inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności drogowej. Stąd też zaskarżone postanowienie nie narusza art. 61a § 1 kpa, ani też prawa materialnego – ustawy – Prawo budowlane. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 cyt. ustawy. Rozstrzygnięcie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy. ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło