II SA/Gl 1362/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-03-11

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Krzysztof Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba sprawująca pieczę bieżącą nad dzieckiem na mocy postanowienia sądu rodzinnego, ale niebędąca opiekunem prawnym, faktycznym ani rodziną zastępczą, jest uprawniona do świadczenia wychowawczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalna wykładnia przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która wyklucza z kręgu osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego osoby sprawujące faktyczną pieczę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu, jest niezgodna z celem świadczenia wychowawczego oraz z konstytucyjnymi i konwencyjnymi zasadami ochrony praw dziecka. Świadczenie wychowawcze ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, a jego celem jest dobro i ochrona dziecka, co uzasadnia przyznanie go również osobie sprawującej bieżącą pieczę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca, M. K., złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na wnuczkę, nad którą wraz z mężem sprawowała pieczę na mocy postanowienia sądu. Organy ZUS odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia kryteriów ustawowych dla osób uprawnionych (nie jest matką, ojcem, opiekunem prawnym, faktycznym ani rodziną zastępczą). Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem i że odmowa przyznania świadczenia jest sprzeczna z prawem. W sprawę włączył się Rzecznik Praw Dziecka, popierając stanowisko skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 września 2025 r. nr 010070/680/223077/2025 w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 maja 2025 roku nr [...]. Decyzją z 8 maja 2025 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania M. K. (dalej jako strona lub skarżąca) świadczenia wychowawczego na dziecko - M. K. (będącą jej wnuczką) w okresie świadczeniowym od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że strona nie jest osobą uprawnioną do powyższego świadczenia, gdyż w świetle art. 4 ust. 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r., poz. 1576 ze zm.) przysługuje ono matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli wystąpił do sadu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka, opiekunowi prawnemu, rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi domu pomocy społecznej, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Niezadowolona z tej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreślając, że sporne świadczenie powinno jej zostać przyznane albowiem dla wskazanego wyżej dziecka została ustanowiona opiekunem na mocy postanowienia Sądu Rejonowego K. - [...] w K. z [...] r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...]. Decyzją z 17 września 2025 r., nr 010070/680/223077/2025 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy akt stanowiący przedmiot odwołania. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przyznał, że zgodnie z powołanym wyżej, dołączonym przez skarżącą do wniosku postanowieniem, Sąd Rejonowy K. - [...] w K. powierzył jej wraz z małżonkiem pieczę nad wnuczką. Podkreślono jednak, że z orzeczenia tego nie wynika, aby strona była opiekunem faktycznym dziecka, który wystąpił do sądu opiekuńczego w wnioskiem o jego przysposobienie, opiekunem prawnym ani też (jak to zaznaczyła we wniosku) rodziną zastępczą. Równocześnie, pomimo stosownego wezwania, skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia, które potwierdzałoby, że wskazane dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej. W rezultacie, zdaniem organu odwoławczego wyżej wymieniona nie wykazała, aby mieściła się w kręgu osób uprawnionych do wnioskowanego świadczenia określonym w art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zaznaczono przy tym, że powołane przez stronę orzecznictwo sądowe nie może stanowić w sprawie środka dowodowego, zaś organ rozpatrujący wnioski o przyznanie świadczenia wychowawczego obowiązany jest do ścisłego stosowania obowiązujących w tym zakresie norm prawnych. Niezadowolona z powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia rozstrzygnięć zapadłych w obydwu instancjach oraz przyznania świadczenia, o które się ubiegała. Skarżąca ponownie zaznaczyła, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego K. - [...] w K. z [...] r. wnuczka jest pod opieką jej i męża, zamieszkuje wraz z nimi i to oni zapewniają temu dziecku opiekę oraz wychowanie. Równocześnie podkreśliła, że w świetle poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, osoba sprawująca pieczę bieżącą nad dzieckiem jest podmiotem uprawnionym do świadczenia wychowawczego, z kolei odmowa przyznania takiej osobie owego świadczenia jest sprzeczna z Konwencją o Prawach Dziecka jak również z unormowaniami Konstytucji RP gwarantującymi ochronę praw dzieci (w tych ramach przywołała formułujący takie stanowisko wyrok tutejszego Sądu z 14 czerwca 2024 r. wydany w sprawie z jej skargi o sygn. akt II SA/Gl 61/24). W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Powtórzył przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji ponownie podkreślając, że strona nie jest żadną z osób, którym przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, wskazanych w art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdyż Sąd powierzył jej nad wnuczką jedynie pieczę bieżącą, która nie jest równoważna pieczy zastępczej, a ponieważ nie wystąpiła z wnioskiem o przysposobienie tego dziecka, nie można jej uznać za opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 2 pkt 10 cytowanej ustawy. Pismem z 27 listopada 2025 r. do sprawy przystąpił Rzecznik Praw Dziecka domagając się uchylenia decyzji wydanych w sprawie przez organy obydwu instancji. Rzecznik podniósł względem przedmiotowych aktów zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to: art. 6, art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającego na sprzeczności z wyrażonymi w tych przepisach zasadami procesowymi. Nadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w związku z art. 72 ust. 1 zdanie 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz w związku z art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską 30 kwietnia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r., nr 120, poz. 526 ze zm.) polegające na uznaniu, że osobie sprawującej pieczę bieżącą nad dzieckiem na mocy prawomocnego postanowienia sądu rodzinnego nie przysługuje świadczenie wychowawcze. Zdaniem Rzecznika Praw Dziecka wypowiadające się w sprawie organy dokonały błędnej wykładni przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pomijając charakter i cel spornego świadczenia, polegający na zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę. Podkreślił przy tym, że okoliczności niniejszej sprawy rozpatrywane przez pryzmat tak sformułowanego celu uzasadniają odstąpienie od dyrektyw wykładni gramatycznej na rzecz wykładni celowościowej i prokonstytucyjnej, których wyniki przemawiają za przyznaniem stronie świadczenia wychowawczego pomimo, że nie jest ona ani opiekunem prawnym ani faktycznym dziecka w literalnym rozumieniu art. 2 pkt 10 powołanej ustawy. Wywiódł bowiem, że osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której państwo powierzyło pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem, ma prawo skutecznego domagania się od tegoż państwa pomocy w sprawowaniu opieki, w tym również pomocy materialnej, a więc przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca przyznania stronie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko w okresie świadczeniowym od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. W pierwszej kolejności przyjdzie więc zaznaczyć, że w sprawach o świadczenie wychowawcze organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działają jako organy administracji publicznej w sposób władczy rozstrzygając o prawach i obowiązkach obywatela. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenie lub zmiana prawa do tego świadczenia wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej, zaś z mocy art. 28 ust. 1 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku, gdy przepisy tego aktu nie regulują danej kwestii związanej z postępowaniem w sprawach o świadczenie wychowawcze stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie jest poza sporem, że skarżącej oraz jej mężowi powierzono pieczę nad wnuczką mocą postanowienia Sądu Rejonowego K. - [...] w K. z [...] r., sygn. akt [...], ograniczając w ten sposób rodzicom dziecka władzę rodzicielską nad małoletnią. Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy odpisu tego orzeczenia, stało się ono prawomocne z dniem 25 lipca 2023 r. i zawarto w nim rozstrzygnięcie o ustaleniu miejsca zamieszkania dziecka u skarżącej oraz jej małżonka. Bezspornym jest również, że w wykonaniu owego postanowienia strona sprawowała nad wskazanym dzieckiem faktyczną opiekę w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Fakt ten nie był bowiem w żaden sposób kwestionowany przez organy obydwu instancji a zalegający w aktach sprawy materiał dowodowy nie wskazuje na istnienie okoliczności mogących mu przeczyć. Wyłączną przyczyną odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej było natomiast przyjęcie założenia, że nie mieści się ona w kręgu osób uprawnionych, których katalog określono w art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu trzeba zatem wskazać, że zgodnie z treścią powołanego unormowania, świadczenie wychowawcze przysługuje: (1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo (2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo (3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo (4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo (5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Zdaniem organów obydwu instancji skarżąca nie jest żadną z tych osób, gdyż nie została wobec wnuczki ustanowiona rodziną zastępczą, a równocześnie nie była dla niej ani opiekunem prawnym ani opiekunem faktycznym. W tych ramach - jak wynika expresis verbis z treści decyzji pierwszoinstancyjnej - przyjęto, że w świetle art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pod pojęciem opiekuna faktycznego należy rozumieć osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jednak tylko wówczas, gdy - co nie miało w sprawie miejsca - wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Pozostaje poza sporem, że w okresie pobierania świadczenia skarżąca nie była dla wnuczki rodziną zastępczą ani opiekunem prawnym. Kluczowe znaczenie ma natomiast zagadnienie, czy była dla tego dziecka opiekunem faktycznym w rozumieniu w art. 4 ust. 2 pkt 2 tej powołanej ustawy. Orzekające w sprawie organy udzieliły na to pytanie odpowiedzi przeczącej dokonując literalnej wykładni powyższej normy w powiązaniu z art. 2 pkt 10 cytowanej regulacji. W ocenie Sądu stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę. Wymaga podkreślenia, że powyższa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Jakkolwiek w niektórych orzeczeniach Sądy te akceptowały rozwiązanie zastosowane w zaskarżonej decyzji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 566/23, publ. Lex nr 3644997), to jednak w zdecydowanej większości przypadków opowiadały się za potrzebą takiej wykładni przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która uwzględnia konstytucyjnie zagwarantowane prawa jednostki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2140/18, publ. Lex nr 3022467, czy też powoływany przez stronę wyrok z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 61/24, publ. CBOSA). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni przychyla się do wyrażonego w tych orzeczeniach stanowiska, gdzie położono akcent na to, że świadczenie wychowawcze ma za zadanie częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego podstawowych potrzeb życiowych. Charakter i cel tego świadczenia powinny mieć nadrzędne znaczenie przy ustalaniu praw do niego. Służy ono bowiem zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę, a co za tym idzie skierowane jest do podmiotów, które opiekę nad dzieckiem sprawują. W tym kontekście, wykładnia językowa art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji nie da się pogodzić z celem świadczenia wychowawczego sformułowanym w treści ust. 1 tego przepisu. Do konkluzji takiej prowadzi także zakres obowiązków państwa wobec dzieci wyznaczony w art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, gdzie wskazano, iż Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka, a każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. W ustawie zasadniczej nie ograniczono się więc jedynie do zapewnienia dziecku ochrony, ale przewidziano nadto prawo żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej, stąd powołany art. 72 ust. 2 Konstytucji nakłada na władze tego rodzaju obowiązek (patrz: W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Lex 2013 wyd. VII, uwagi do art. 72). Oznacza to, że osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której państwo powierzyło pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem, ma prawo skutecznego domagania się od tego państwa pomocy w sprawowaniu opieki, w tym również pomocy materialnej zmierzającej do przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Formą sprawowania bieżącej pieczy wobec dziecka, nad którym nie sprawują pieczy jego rodzice, jest tzw. piecza alternatywna wobec rodzicielskiej, a państwo powinno zapewnić takiemu dziecku opiekę zastępczą. Wszystko to prowadzi do wniosku, że niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego wyłącznie do tych spośród faktycznie opiekujących się dzieckiem, które wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, przy pominięciu tych, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Rozwiązanie takie koliduje również z postanowieniami Konwencji o Prawach Dziecka, która w art. 20 określa, że dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. Z kolei w art. 3 ust. 1 ustalono, iż wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. W myśl art. 27 ust. 3 Konwencji, państwa, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków, będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań (Konwencji). Przepisy te, jako pochodzące z ratyfikowanej i należycie ogłoszonej umowy międzynarodowej, stanowią z mocy art. 91 ust. 1 Konstytucji RP część krajowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane. Zważywszy treść wszystkich powołanych wyżej unormowań należy stwierdzić, że - jak trafnie zwrócili uwagę strona oraz Rzecznik Praw Dziecka - literalna wykładnia art. 4 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w zakresie, w jakim wyznacza kryteria podmiotowe prawa do świadczenia wychowawczego, które w okolicznościach niniejszej sprawy nie gwarantują realizacji celów sformułowanych w tych regulacjach konstytucyjnych i konwencyjnych, nie daje zadowalających wyników. Interpretacja taka koliduje nadto z art. 2 oraz art. 32 ust. 2 ustawy zasadniczej określającymi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Chociaż przy tym nie budzi zastrzeżeń możliwość wprowadzenia odstępstwa od zasady równości podmiotów, które charakteryzują się wspólną istotną cechą, to owo zróżnicowanie, aby było dopuszczalne, powinno opierać się o jasno sformułowane kryterium, które stanowi jego podstawę, przy czym kryterium takie musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest owa wartościująca norma. Tymczasem w ocenie Sądu wymogu tego nie spełnia norma prawna wyprowadzona w drodze wykładni językowej z przepisów art. 4 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdyż wykluczenie z grona uprawnionych do świadczenia wychowawczego tych osób, które sprawują faktyczną pieczę nad dzieckiem na mocy stosownego orzeczenia sądu, pozostaje w sprzeczności z celem świadczenia wychowawczego sprowadzającym się do częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Wypada dodać, że w judykaturze akcentuje się również, iż zakres działań podejmowanych względem dziecka w rodzinie biologicznej nie różni się od tego, który występuje w ramach pieczy ustanowionej przez sąd powszechny, a skoro tak, również uprawnienia osób sprawujących tę opiekę powinny być analogiczne. Zaprezentowany wyżej pogląd znalazł wyraz także w całym szeregu innych orzeczeń, w tym między innymi w wyrokach tutejszego Sądu: z 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 700/21, publ. Lex nr 3216217, czy z 15 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1735/23, publ. Lex nr 3697963). Podzielając to stanowisko, skład orzekający uwzględnił skargę i przyjął jako wzorzec kontroli legalności kwestionowanego przez stronę aktu przepisy art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1, art. 20 i art. 27 Konwencji o prawach dziecka, uznając za zasadne bezpośrednie zastosowanie tych unormowań. Mając powyższe na względzie skład orzekający uwzględnił skargę i przyjął jako wzorzec kontroli legalności kwestionowanego przez stronę aktu przepisy art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1, art. 20 i art. 27 Konwencji o prawach dziecka, uznając za zasadne bezpośrednie zastosowanie tych unormowań. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji raz jeszcze oceni jej okoliczności pod kątem spełnienia przez skarżącą przesłanek warunkujących nabycie prawa do spornego świadczenia, uwzględniając wskazania sformułowane w niniejszym wyroku co do wykładni przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na złożony przez organ administracji wniosek w tym zakresie przy równoczesnym braku zgłoszenia przez skarżącą żądania przeprowadzenia rozprawy. O kosztach postępowania nie orzeczono albowiem skarżąca nie była reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika i nie poniosła żadnych opłat z uwagi na objęcie ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło