II SA/Gl 1364/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-02-14
Skład orzekający: Andrzej Matan, Artur Żurawik, Tomasz Dziuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia zawierającego informacje o planowanych czynnościach organu w przyszłości oraz o tym, co stwierdził pracownik socjalny na miejscu, jeśli wnioskodawca żąda takich informacji w trybie art. 217 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia jedynie w zakresie potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikających z posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych. Nie jest dopuszczalne wydawanie zaświadczeń zawierających informacje o przyszłych działaniach organu ani o ustaleniach pracownika socjalnego, które nie wynikają bezpośrednio z tych danych. W przypadku, gdy żądanie wnioskodawcy wykracza poza zakres danych posiadanych przez organ lub nie znajduje oparcia w dokumentach, organ powinien odmówić wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
P. S. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia/notatki dotyczącej wizyty pracownika socjalnego w dniu 28 czerwca 2019 roku, żądając uwzględnienia w nim szczegółowych informacji, w tym o planowanych działaniach MOPS i ustaleniach pracownika socjalnego. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że żądane informacje nie wynikają z posiadanych przez organ danych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. P. S. złożył skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów k.p.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 218 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Asesor WSA Tomasz Dziuk, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając z upoważnienia Burmistrza M., na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej k.p.a.), w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.), w związku z wnioskiem P. S., odmówiono wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę składającą wniosek.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że ww. złożył wniosek o wydanie odpisu zaświadczenia/notatki dotyczącej wizyty pracownika socjalnego w dniu 28 czerwca 2019 roku w M. pod adresem [...]. Jako podstawę prawną wskazał art. 217 § 1 i 2 k.p.a. Dodatkowo wniósł o uwzględnienie w zaświadczeniu informacji, o które zabiega wskazując w treści swego wniosku, co ma zawierać zaświadczenie. Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Tym samym nie jest dopuszczalne wydawanie w tym trybie zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił, że notatka została sporządzona, więc Urząd jest w jej posiadaniu. Wniósł o podanie konkretnych danych, w tym dokładnej daty i godziny zgłoszenia dyrektorowi MOPS w M., na jaką okoliczność pracownik socjalny miał rozmawiać z I. S. oraz D. S., co pracownik socjalny stwierdził na miejscu, jakie pytania zadał pracownik socjalny D. S. oraz jakie uzyskał odpowiedzi, jakie czynności zamierza podjąć MOPS w związku z powyższym zgłoszeniem, imię i nazwisko pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej SKO) postanowieniem z dnia[...]nr[...], na podstawie art. 138 § pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że organ I instancji nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej treści. Organ może wydać zaświadczenie tylko wtedy, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydanie zaświadczenia o żądanej przez stronę treści nie mieści się w powołanym katalogu, gdyż nie wynika z ewidencji, rejestrów czy też innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Informacje zawarte w notatce sporządzonej przez pracownika socjalnego w dniu 28 czerwca 2019 r., wbrew twierdzeniom strony, nie mieszczą się w pojęciu "innych danych znajdujących się w posiadaniu organu", które stanowiłyby podstawę wydania zaświadczenia w trybie art. 217 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie złożył P. S., nie godząc się z rozstrzygnięciem. Zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię, mylne zrozumienie treści zastosowanego przepisu art. 217 §2 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne stwierdzenie przez SKO, iż MOPS M. nie miał posiadanej dokumentacji, w związku z interwencją w dniu 28 czerwca 2019 r.;
2. naruszenie prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 218 §1 k.p.a., poprzez błędne stwierdzenie przez SKO, że posiadane dane przez MOPS M. ze zdarzenia nie spełniają przesłanek prawnych i nie są "innymi danymi" znajdującymi się w posiadaniu urzędu.
W związku z przedstawioną argumentacją wniesiono o uchylenie postanowienia SKO i nakazanie MOPS M. wydanie zaświadczenia zgodnie z art. 217 oraz 218 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazano m. in. na przebieg sprawy. Pokreślono błędne stwierdzenie przez SKO, iż MOPS M. nie miał posiadanej dokumentacji w związku z interwencją w dniu 28 czerwca 2019 r. Podczas sesji Rady Miasta w dniu [...] r. Dyrektor MOPS M. ewidentnie przyznał się do faktu sporządzenia takiej notatki z interwencji. Podał, że inne organy wydawały mu żądane zaświadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
W świetle wyroku NSA z 28 sierpnia 2013 r., sygn. I OSK 605/12, mianem zaświadczenia można określić urzędowe poświadczenie określonych faktów lub stanu prawnego. Za jego pomocą organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne.
Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń regulują przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Przepisy tego działu pt. "Wydawanie zaświadczeń" mają zastosowanie we wszystkich przypadkach, gdy do organu administracji wpłynie wniosek o urzędowe potwierdzenie określonego stanu faktycznego lub prawnego, przy czym potwierdzenie to jest wymagane przepisem prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub żądanie jest uzasadnione interesem prawnym wnioskodawcy (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego rożni się w istotny sposób od pozostałych unormowań w nim zawartych.
Celem postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń jest m. in. ustalenie, czy z dokumentacji posiadanej przez organ wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia. Organ administracyjny zaświadcza bowiem jedynie o tym, co jest w jego ewidencji, rejestrach bądź innych danych (tak np. wyrok WSA we Wrocławiu z 25 lipca 2013 r., sygn. IV SA/Wr 229/13).
Istota zaświadczenia sprowadza się więc do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek - żadnej sprawy, nie ma charakteru prawotwórczego ani charakteru interpretacyjnego (np. wykładni przepisów prawa).
W świetle powyższych uwag organ administracji publicznej powinien odmówić wydania zaświadczenia wówczas, gdy osoba ubiegająca się nie wskaże przepisu prawa lub nie wykaże interesu prawnego albo gdy jej żądanie nie znajduje oparcia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie należy podzielić twierdzenia organu odwoławczego, że brak było podstaw do wydania zaświadczenia określonej treści. Skarżący wniósł o uwzględnienie w zaświadczeniu informacji, o które zabiega wskazując, co ma zawierać zaświadczenie. Żądał m. in. zawarcia tam danych, jakie czynności zamierza podjąć MOPS w związku z powyższym zgłoszeniem oraz co na miejscu stwierdził pracownik MOPS. Jest to materia, która nie podlega ww. trybowi. Zaświadczenie nie obejmuje danych, co organ będzie czynił w przyszłości i jakie wyda rozstrzygnięcia. To, co stwierdził pracownik MOPS będzie ewentualnie częścią postępowania dowodowego w ramach postępowań urzędowych, o ile są, bądź będą prowadzone.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 217 §1 i §2, art. 218 §1 k.p.a., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło