II SA/Gl 1366/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Prezydent Miasta T. orzekł o wymeldowaniu J. K.z pobytu stałego w T. przy ulicy [...]. Decyzja powyższa zawierała prawidłowe pouczenie o dopuszczalności wniesienia odwołania oraz terminie i sposobie jego wniesienia. Została ona doręczona J. K. w dniu [...]r. W dniu [...]r. J. K. złożył w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta T. odwołanie do Wojewody [...] od decyzji Prezydenta Miasta T., zarzucając jej niezgodność z prawem. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że J. K. odebrał decyzję organu I instancji w dniu [...]r., a zatem odwołanie mogło być wniesione najpóźniej w dniu [...]r. Skoro odwołanie od opisanej wyżej decyzji zostało złożone przez J. K. w dniu [...]r., to należało przyjąć, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Wojewoda podkreślił przy tym, że organ odwoławczy z urzędu jest zobowiązany zbadać, czy termin do wniesienia odwołania został zachowany. Organ nie ma przy tym swobody wyboru konsekwencji prawnych stwierdzenia uchybienia terminu. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda wskazał także, że jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to organ odwoławczy stosownie do art. 134 kpa obowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Rozpoznanie środka odwoławczego, który został wniesiony z uchybieniem terminu jest bowiem niedopuszczalne. Nadto podkreślił, że zignorowanie faktu przekroczenia terminu do wniesienia odwołania stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z powyższym, skoro odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego dla tego typu czynności, zarzuty kierowane pod adresem decyzji pierwszoinstancyjnej pozostają bez znaczenia. W skardze wniesionej na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. J. K. nie zgadza się z postanowieniem Wojewody [...] oraz decyzją organu I instancji orzekającą o jego wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. W skardze podniesione zostały liczne argumenty kwestionujące zasadność decyzji o wymeldowaniu skarżącego z dotychczasowego jego miejsca stałego pobytu. Przede wszystkim podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej, jest bowiem samotnym, bezdomnym [...] letnim inwalidą, poruszającym się o kulach. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący oświadczył, że wystąpił do Urzędu Miejskiego w T. o przydział lokalu mieszkalnego i do czasu przyznania mu mieszkania miał być zameldowany w sprzedanym wcześniej mieszkaniu w T. przy ulicy [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a tylko pod tym względem podlega ono kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi na treść skargi należy przede wszystkim stwierdzić, że jej przedmiotem, a w związku z tym przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta T. orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu, a nie decyzja organu I instancji. Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonego postanowienia zauważyć należy, że orzeczenie to zostało wydane zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a. Przepis ten nakazuje organowi odwoławczemu stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to ma charakter ostateczny. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma charakter bezwzględnie obowiązujący, jej dyspozycja wskazuje bowiem, że nie pozostawiono tu organowi odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania. Stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32). Decyzja organu I instancji, zawierająca pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania została doręczona skarżącemu w dniu [...]r. Skarżący sporządził i złożył odwołanie w dniu [...]r., a zatem z uchybieniem terminu wypływającego z art. 129 § 2 kpa (termin upłynął w dniu [...]r.). Tym samym czynność procesowa, jaką było wniesienie odwołania nie mogła być skuteczna. Uchybienie ustawowego terminu z art. 129 § 2 kpa powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, a następstwem tego jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi natomiast rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa). W związku z powyższym organ odwoławczy, do którego wpłynęło odwołanie jest obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie to zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W razie stwierdzenia, jak w rozpoznawanej sprawie, że odwołanie zostało złożone po terminie, a nie towarzyszył mu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, organ ma obowiązek wydać postanowienie o uchybieniu terminu na podstawie art. 134 kpa. Postanowienie to jest ostateczne, a jego wydanie nie zależy od uznania organu, ale wyłącznie od stwierdzenia zaistnienia w sprawie przesłanki w postaci złożenia odwołania po terminie. W tym stanie rzeczy decyzja Prezydenta Miasta T. w dacie składania odwołania przez skarżącego miała już walor ostateczności i jako taka może być wzruszona tylko w trybach nadzwyczajnych uregulowanych w rozdziałach 12 i 13 działu II k.p.a. Skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).