II SA/Gl 1366/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-02-06
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje ich do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów (RIPOK), może usprawiedliwić swoje postępowanie rzekomym brakiem wystarczających mocy przerobowych RIPOK, zamiast awarii tej instalacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest bezwzględnie zobowiązany do przekazywania ich do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów (RIPOK), chyba że wystąpiła awaria tej instalacji. Samodzielna ocena mocy przerobowych RIPOK przez przedsiębiorcę i decyzja o przekazaniu odpadów do instalacji zastępczej, bez potwierdzenia awarii, nie stanowi podstawy do uniknięcia kary pieniężnej. Przepisy prawa nie przewidują możliwości samodzielnej oceny mocy przerobowych przez przedsiębiorcę ani dostarczania odpadów do instalacji zastępczej w innej sytuacji niż awaria.Stan faktyczny
Przedsiębiorca Prywatny Zakład Oczyszczania Miasta W. S. nie przekazywał zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów zielonych odebranych z terenu Gminy M. do Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK) w S., lecz do własnej instalacji zastępczej. Organ pierwszej instancji nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy M. ponownie nałożył karę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstaw do wznowienia postępowania oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazywanie odpadów komunalnych oddala skargę.
W piśmie do Wójta Gminy M. z dnia 22 sierpnia 2013 r. [...] Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w S. pełniące funkcję Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych w S. (dalej jako RIPOK) poinformowało o nieprzekazywaniu przez Prywatny Zakład Oczyszczania Miasta W. S. zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy M..
Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tym przedmiocie postępowania W. S. przyznał, że istotnie nie przekazuje do RIPOK odpadów komunalnych odebranych na terenie Gminy M. Przekazuje je do własnej instalacji zastępczej prowadzonej w K. przy ul. [...], a to zgodnie z treścią art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, zwanej dalej ustawą o odpadach). Jego zdaniem RIPOK w S. nie posiada bowiem wystarczających mocy przerobowych zapewniających przetwarzanie całego strumienia odpadów komunalnych zmieszanych wytwarzanych na terenie regionu, który ta instalacja regionalna obsługuje. Okoliczność ta stanowi inną przyczynę w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, która uzasadniała przekazywanie odpadów do własnej instalacji zastępczej.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy M. nałożył na Prywatny Zakład Oczyszczania Miasta W. S. z siedzibą w K. karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy M. zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych.
W następstwie wniesionego od tej decyzji przez W. S. odwołania została ona uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy M. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji SKO zarzuciło, że organ pierwszej instancji wydał swoje orzeczenie bez uzupełnienia w tej sprawie stanowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, gdyż nie zawiera uzasadnienia w zakresie wysokości nałożonej na przedsiębiorcę kary pieniężnej.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Wójt Gminy M. postanowieniem z dnia [...] r. (k. 27 akt adm.) z powołaniem się na treść art. 147 i 149 § 1 i § 2 kpa wznowił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie powołując się jedynie na osnowę w/w decyzji SKO.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 kpa oraz art. 9x ust. 1 pkt 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zc oraz 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2013, poz. 1399, zwanej dalej ustawą lub ustawą o utrzymaniu czystości w gminach) Wójt Gminy M. nałożył na Prywatny Zakład Oczyszczania Miasta W. S. w K. karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za pierwszy przypadek nieprzekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy M. zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy M. po zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania i zgromadzonych w sprawie dowodów stwierdził, że na odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, jakim jest też W. S., zgodnie z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości ciąży obowiązek przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów. Za naruszenie tego obowiązku zgodnie art. 9x ust. 1 pkt 3 tej ustawy ustawodawca przewidział karę za pierwszy ujawniony przypadek. Przepis art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy został przez W. S. naruszony, gdyż w okresie od lipca do 31 grudnia 2013 r. nie przekazał on zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów zielonych z terenu Gminy M. do regionalnej instalacji. Uzasadniało to wymierzenie temu przedsiębiorcy kary w maksymalnej wysokości 2.000 zł. Przy ustaleniu wysokości kary wzięto pod uwagę społeczną szkodliwość czynu, a to przy uwzględnieniu, że przedsiębiorca nie wykonał ciążącego na nim obowiązku od początku wykonywania usług na terenie Gminy M. pomimo wielokrotnych interwencji w tej sprawie i pomimo wiążącej go w tym przedmiocie z Gminą umowy z dnia [...] r.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik W. S. wniósł o stwierdzenie jej nieważności względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia lub też uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowegp. W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że decyzja została wydana w warunkach art. 156 § 1 pkt 4 kpa, gdyż błędnie określono jej adresata. Błędnie też wznowiono postępowanie w rozpoznawanej sprawie wadliwie przyjmując, że wcześniejsza decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...] r. była decyzją ostateczną. Po wznowieniu postępowania powinna być przy tym wydana jedna z decyzji o jakich mowa w art. 151 kpa. Zdaniem odwołującego się kwestionowana decyzja została też wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 i art. 80 kpa oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa przez niedostateczne wyjaśnienie i rozważenie sprawy. W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów błędne jest stanowisko o wystarczających mocach przerobowych RIPOK w S. gdy jednocześnie na początku 2013 r. wyrażono zgodę ośmiu gminom z tego rejonu na przekazywanie odpadów do instalacji zastępczych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach utrzymało decyzję Wójta Gminy M. w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że zgodnie z uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] r. regionalną instalacją do przetwarzania odpadów dla Regionu I (w obrębie którego znajduje się Gmina M.) jest instalacja [...]Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w S.. Instalacja należąca do Prywatnego Zakładu Oczyszczania Miasta W. S. jest natomiast zgodnie z tą uchwałą instalacją zastępczą. Po przytoczeniu treści art. 9e ust. 1, art. 9c, art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości SKO stwierdziło, że obowiązkiem W. S. było przekazanie odebranych od mieszkańców Gminy M. zmieszanych odpadów komunalnych do RIPOK w S., czego przedsiębiorca ten nie uczynił chociaż w złożonym sprawozdaniu za III kwartał 2013 r. wykazał, że takie odpady odebrał. Jednocześnie ze złożonego przez W. S. sprawozdania za III kwartał 2013 r. wynika, że odebrane w tym czasie odpady strona pozostawiała na kompostowni pryzmowej i sortowni odpadów komunalnych w K., których jest właścicielem.
SKO podkreśliło, że w toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, iż regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych uległa w tym czasie awarii. Z pisma [...] Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w S. z dnia [...] r. wynika, iż w okresie od [...] r. do [...] r. firma Prywatny Zakład Oczyszczania Miasta W. S. nie dostarczyła do RIPOK-u żadnej ilości odpadów o kodzie 20 03 01. Okoliczność ta nie została przy tym przez odwołującego się zakwestionowana.
W konsekwencji SKO w C. uznało, że stan faktyczny sprawy wypełnia hipotezę przepisu art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy stanowiącego, iż przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Ustawa nakłada bowiem obowiązek przekazywania odpadów do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Oczywistym jest zdaniem SKO, że przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej następuje w sytuacjach awarii instalacji regionalnej. Nie może jednak decydować o przekazywaniu odpadów do instalacji zastępczej przedsiębiorca prowadzący własną instalację, na podstawie szacunkowych obliczeń o braku możliwości przerobowych instalacji regionalnej, jak to mało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Również podnoszony argument, iż CzPK Sp. z o.o. udzieliła ośmiu gminom z terenu woj. [...] zgody na przekazywanie zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji zastępczej, nie może stanowić podstawy do nieprzekazywania tychże odpadów do RIPOK przez podmiot odbierający odpady od właścicieli nieruchomości z terenu gminy M., która takiej zgody od CzPK nie otrzymała. Wyjaśnianie powodów udzielenia takiej zgody ośmiu gminom z terenu woj. [...] nie leży w granicach prowadzonego postępowania w przedmiocie nałożenia kary za nieprzekazywanie zmieszanych odpadów komunalnych, tj. postępowania prowadzonego w trybie art. 9x ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy.
Również wysokość nałożonej kary SKO uznało za uzasadnioną z przyczyn wskazanych przez organ pierwszej instancji, który jej maksymalną stawkę uzasadnił wysokim stopniem szkodliwości czynu, zakresem naruszenia oraz dotychczasową działalnością podmiotu na terenie gminy M., który od początku obowiązywania umowy na odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych, nie realizuje obowiązku ustawowego, powtórzonego w treści umowy, pomimo wielokrotnych interwencji w tej sprawie.
Odnosząc się do argumentów odwołania dot. błędnego oznaczenie adresata decyzji, Kolegium stwierdziło, że stroną postępowania jest przedsiębiorca W. S.. Decyzja Wójta Gminy M. została wprawdzie skierowana do Prywatnego Zakładu Oczyszczania Miasta W. S., ale przedsiębiorca został w niej wymieniony z imienia i nazwiska. Takie określenie adresata decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, że została ona wydana w warunkach z art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że postępowanie było prowadzone wobec W. S., w stosunku do jego osoby była wydana decyzja administracyjna a błąd polegał jedynie na nieprecyzyjnym wskazaniu jej adresata.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO pełnomocnik W. S. wniósł o stwierdzenie jej nieważności względnie o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z naruszeniem:
1) normy art. 156 § 1 pkt 4 kpa w związku z normą art. 107 § 1 kpa poprzez jej niezastosowanie w niniejszej sprawie oraz uznanie, iż w decyzji został prawidłowo określony jej adresat,
2) normy art. 138 § 2 kpa poprzez wydanie decyzji przez SKO w C. mimo nie wykonania przez organ I instancji zaleceń wskazanych przez SKO w C. w decyzji z dnia [...] r. w sprawie [...],
3) normy art. 9zc ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niezastosowanie,
4) normy art. 149 § 1 i 2 kpa poprzez uznanie, iż postanowienie z dnia [...] r. znak [...] stanowi prawidłowo podjęte ponownie rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji w wyniku decyzji SKO w C. z dnia [...] r.,
5) normy art. 145 § 1 kpa poprzez uznanie, iż zaistniały przesłanki pozwalające organowi I instancji wznowić postępowanie postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...],
6) normy art. 150 § 1 i 2 poprzez uznanie, iż organ I instancji był uprawniony do wydania postanowienia z dnia [...] r. znak: [...] uzupełniającego postępowanie w sprawie,
7) normy art. 151 kpa poprzez uznanie, iż w wyniku wydania postanowienia z dnia [...] r. znak: [...] organ I instancji mógł wydać decyzję z dnia [...] r. znak: [...],
8) normy art. 6, 7, 16 kpa poprzez uznanie, iż decyzja z dnia [...] r. znak [...] została prawidłowo wprowadzona do obrotu prawnego,
9) normy art. 7 i 8 kpa poprzez uchybienie podstawowym zasadom postępowania administracyjnego przy rozpatrywaniu sprawy,
10) normy art. 7, 8, 77, 80 kpa poprzez brak oceny sprawy na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie podniesionych zarzutów i argumentów w odwołaniu z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi powtórzono co do zasady argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu. Podkreślono, że nie było w sprawie podstaw do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania oraz do wydania po wznowieniu postępowania decyzji na podstawie art. 151 kpa. Zdaniem pełnomocnika skarżącego sprawa nie została należycie rozpoznana i rozważona również przez SKO, gdy chodzi o wyczerpanie przez RIPOK jego mocy przerobowych przyjęcia i przekroczenia w 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych. Zarzucono w szczególności, że w tym przedmiocie SKO nie zwróciło się do RIPOK o wyjaśnienie ograniczeń "w prowadzeniu procesu biologicznego przetwarzania odpadów", o czym skarżący został poinformowany w piśmie z dnia 31 grudnia 2013 r., którego treść wskazywałaby na wystąpienie (w okresie wskazanym w tym piśmie) zakłóceń w pracy RIPOK-u, czyli w konsekwencji wystąpienie awarii. Nie wyjaśniono również dlaczego inne gminy z Regionu I uzyskały zwolnienia z obowiązku przekazywania odpadów do RIPOK w S.. Zwolnienie to przemawia zaś za przyjęciem stanowiska skarżącego, że u jego podstaw legło przekroczenie mocy przerobowych regionalnej instalacji. Przemawiają za tym również wyliczenia dokonane przez stronę skarżącą. Podstaw do odmiennych ustaleń w tym względzie nie daje też zdaniem pełnomocnika skarżącego treść pisma WIOS z dnia [...] r.
Uzasadniając zarzut naruszenia przez organy orzekające art. 9zc i art. 7, 8, 77 i 80 kpa pełnomocnik skarżącego podniósł, że nie wyjaśniły one dostatecznie kwestii wyczerpania w 2013 r. przez RIPOK mocy przerobowych w odniesieniu do przetwarzanych zmieszanych odpadów komunalnych, pomijając w tym względzie dowody oferowane przez skarżącego. Nie wzięto również pod uwagę, że RIPOK nie miała formalnej możliwości dokonania odmowy przyjęcia odpadów komunalnych od przedsiębiorców takie odpady przekazujących. W konsekwencji nie został wyjaśniony zakres, stopień, waga naruszenia i okoliczność popełnienia czynu o jakich mowa w art. 9zc ustawy.
W odpowiedzi na skargę SKO w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonych do tego pisma raportów udostępnionych skarżącemu przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] w [...] r. na okoliczność wykazania, iż RIPOK prowadzona przez [...] Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w C. przekroczyła w roku 2013 przyznane jej limity przetwarzania odpadów komunalnych, co uzasadniało odprowadzenie części odpadów do instalacji zastępczych. W uzasadnieniu tego pisma zaakcentowano, że w sprawie zaistniała szczególna sytuacja wynikająca z faktu, iż podmiot prowadzący RIPOK prowadzi również zastępczą instalację przetwarzania odpadów komunalnych i w jego interesie nie leżała odmowa przyjmowania tych odpadów od podmiotów prowadzących usługi z zakresu odbioru odpadów, pomimo przekroczenia mocy przerobowych w RIPOK-u. Nadwyżki przyjmowanych odpadów były bowiem przekazywane do prowadzonej jednocześnie przez to Przedsiębiorstwo instalacji zastępczej. Taka sytuacja prowadzi do rażącego i niczym nie uzasadnionego ograniczenia swobody działalności gospodarczej innych przedsiębiorców wprowadzających instalacje zastępcze. Należało zatem dokonując wykładni systemowej i celowościowej ustawy o utrzymaniu czystości przyjąć, że brak wystarczających mocy przerobowych RIPOK uzasadnia przekazanie odpadów do instalacji zastępczej. Istniejąca w tym zakresie luka w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach została dostrzeżona przez ustawodawcę, który zmienił treść jej art. 79l ust. 2 w ten sposób, że wskazał w nim, iż poza awarią instalacji regionalnej, podstawą do przekazania odpadów do instalacji zastępczej mogą być również inne przypadki, wskazane w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, uniemożliwiające przyjmowanie odpadów komunalnych i odpadów zielonych. Przypadkiem takim jest niewątpliwie przekroczenie mocy przerobowych instalacji RIPOK-u.
Na rozprawie sądowej w dniu 6 lutego pełnomocnik skarżącego na pytanie Sądu oświadczył, że nie dysponuje dokumentem z którego wynikałoby, że RIPOK odmówił skarżącemu przyjęcia od niego odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób dający podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawa p.p.s.a.).
Bezspornym w sprawie jest, iż w III i IV kwartale 2014 r. zmieszane odpady komunalne odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu gminy M. nie zostały przez skarżącego przekazane do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, tylko do sortowni odpadów komunalnych Prywatnego Zakładu Oczyszczania Miasta W. S. i kompostowni pryzmowej Prywatnego Zakładu Oczyszczania Miasta W. S.. Regionalną instalacją do przetwarzania odpadów dla Regionu I (w obrębie którego znajduje się gmina M.) była, zgodnie z uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] Sejmiku Województwa [...] w sprawie wykonania "Planu gospodarki odpadami dla województwa [...]", instalacja [...]Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w S., ul. [...], a instalacja należąca do Prywatnego Zakładu Oczyszczania Miasta W. S. stanowiła instalację zastępczą (status instalacji regionalnej uzyskała dopiero na mocy uchwały Nr [...] z dnia [...] r. ogłoszonej dnia [...] r., w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] pod pozycją [...], obowiązującej po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia).
Okoliczności tych skarżący nie zakwestionował. Przedmiotem kontrowersji pomiędzy skarżącym a orzekającymi w sprawie organami jest zatem nie fakt nieprzekazania odpadów do RIPOK lecz przyczyny takiego postępowania, zdaniem skarżącego usprawiedliwione. Choć bowiem regionalna instalacja w przedmiotowym okresie działała i strona nie wykazała jej awarii to jednak w ocenie skarżącego RIPOK nie miała wystarczających mocy przerobowych by móc przyjmować ww. odpady.
Stosownie do art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów – podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Decyzja w przedmiocie kary ma charakter związany, a jedynie wysokość kary pozostawiono uznaniu organu. Przywołany przepis ma zatem charakter sankcyjny w stosunku do regulacji zamieszczonej w art. 9e ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, który nakłada na podmiot odbierający takie odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązek przekazywania ich do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Z kolei przepis art. 9l ustawy, w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie deliktu, jak i w datach orzekania przez organ I i II instancji, zawierał wyjątek od tej zasady, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie ww. odpadów, odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami.
W konsekwencji w ocenie Sądu bez znaczenia prawnego pozostają wyliczenia dokonane przez skarżącego z których miałoby wynikać, że regionalna instalacja nie była w stanie przyjąć odpadów w ilości zebranej na terenie gminy M., bowiem przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidywały w okresie, w którym skarżąca nie odprowadzała odpadów, możliwości nieprzyjęcia przez RIPOK odpadów dostarczonych i nie dopuszczały dostarczania przez przedsiębiorcę odpadów do instalacji zastępczej odpadów w innej sytuacji niż awaria, która w przedmiotowym okresie w RIPOK nie miała miejsca. Odmienne w tym względzie stanowisko skarżącego nie zasługuje na akceptację gdyż nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W szczególności nie można go wyprowadzić z treści powoływanego przez skarżącego pisma [...]go Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w S. z dnia [...] r. (k. 6 akt adm.). Okresowych ograniczeń o których w tym piśmie mowa nie można bowiem utożsamiać z awarią w rozumieniu art. 9l ust. 2 ustawy. O wystąpieniu w tym czasie awarii nie może też świadczyć w żaden sposób fakt przetwarzania przez ww. Przedsiębiorstwo części odpadów w prowadzonej przez niego instalacji zastępczej, co nie było w sprawie kwestionowane, a co wynika z raportów dołączonych do pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] r. (karta 38 i 39 akt sądowych). Skarżący podejmując się działalności gospodarczej w zakresie odbioru odpadów z Gminy M. zgodnie z obowiązującymi przepisami i umową zawartą z tą Gminą musiał zdawać sobie sprawę z konsekwencji z tym związanych. Nie można zatem przyjąć, że respektowanie tych obowiązków narusza zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, że ustalenie ewentualnej przyczyny przekazywania części odbieranych przez RIPOK odpadów do prowadzonej przez ten sam podmiot instalacji zastępczej wykracza poza ramy postępowania w którym zapadła zaskarżona decyzja.
Na marginesie wskazać można w tym miejscu, że nowelizacja art. 9l ustawy, która weszła w życie z dniem 1 lutego 2015 r. (a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji) rozszerzyła przypadki, w których odpady zmieszane mogą być przekazane do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi danego regionu ujmując obecnie nie tylko awarię instalacji regionalnej lecz także (poprzez odesłanie do ustawy o odpadach) inne przyczyny uniemożliwiające RIPOK przyjmowanie ww. odpadów. Nawet jednak teraz przepisy nie przewidują, aby podmioty zobowiązane do odbierania od właścicieli nieruchomości odpadów komunalnych same dokonywały oceny mocy przerobowych instalacji regionalnej i same decydowały w związku z tym o dostarczaniu opadów do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi danego rejonu.
W konsekwencji przedłożone przez skarżącą Spółkę wyliczenia i dokumenty mające w intencji skarżącej zobrazować niewystarczające moce RIPOK i uzasadnić zarzut nieprzeprowadzenia przez organy stosownej kontroli regionalnej instalacji nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżąca, wobec nie zaistnienia awarii RIPOK, była bowiem bezwzględnie zobowiązana do dostarczenia do niej zmieszanych odpadów i żadne dokonane przez Spółkę oceny nie mogły usprawiedliwić złamania ukształtowanego ustawą obowiązku. Strona nie wykazała zaś by zawiozła odpady do instalacji regionalnej, a RIPOK nie był w stanie ich przyjąć i odmówił ich przyjęcia (na co zresztą przepisy nie zezwalały). Cała bowiem argumentacja opiera się na samodzielnie dokonanych przez Spółkę ocenach i samodzielnej decyzji o odprowadzeniu odpadów nie do RIPOK lecz do własnej instalacji zastępczej. W konsekwencji zarzuty skargi formułujące tezę, iż przedsiębiorca w przedmiotowym okresie był uprawniony do oceny mocy przerobowych RIPOK nie znajdują oparcia w przepisach prawa
Poprawnie zatem organ I instancji wymierzył skarżącemu karę albowiem wbrew ustanowionemu w ustawie obowiązkowi w przedmiotowym okresie nie odprowadzał on odpadów, o których mowa powyżej, do regionalnej instalacji. Zdaniem Sądu organ nie wykroczył też poza granice uznania administracyjnego ustalając maksymalną wysokość kary – 2.000 zł albowiem, jak wskazały organy, biorąc pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu, złamanie prawa przez skarżącego nie miało charakteru jednorazowego lecz działalność sprzeczna z ustawą trwała przez długi okres objęty postępowaniem. Argumentację tę należy zaakceptować zwłaszcza gdy zważy się, że naruszenia obowiązku skarżący dokonał świadomie i celowo, o czym świadczy chociażby treść notatki służbowej Wójta Gminy M. z dnia [...] r. (k. 135 akt organu pierwszej instancji).
Wbrew twierdzeniom skargi postępowanie było prowadzone poprawnie i wyczerpująco wyjaśniło stan sprawy.
Brak jest też podstaw do przyjęcia, że decyzje organów obu instancji zostały wydane w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Jak to bowiem trafnie wskazało SKO nieprecyzyjność oznaczenia strony w decyzji organu pierwszej instancji nie daje podstaw do wzruszenia tej decyzji w sytuacji gdy postępowanie było prowadzone w stosunku do skarżącego jako przedsiębiorcy i nieścisłość w oznaczeniu strony została usunięta przez jej prawidłowe określenie w zaskarżonej decyzji odwoławczej.
Nie zasługują również na akceptację zarzuty wydania zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej z naruszeniem art. 149 § 1 i 2, art. 145 § 1, art. 150 § 1 i 2 i art. 151 kpa, w sytuacji gdy z decyzji tych w żadnym przypadku nie wynika aby zostały one podjęte w postępowaniu wznowieniowym. Oznacza to, że te decyzje nie pozostają w żadnym związku z oczywiście błędnym postanowieniem Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...].
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło