II SA/Gl 1369/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2015 r. sprawy ze skargi G.S. i G.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego inspektora Nadzoru budowlanego w W. nr [...] z dnia [...] r. oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. [...] z dnia [...] r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących G. S. i G.S. solidarnie kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] roku nakazującą G. S. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego z przybudówką gospodarczą to jest ściany zewnętrznej wiatrołapu, stropodachu oraz podestu ze schodami zewnętrznymi, zlokalizowanej na parceli nr 1 w S. przy ul. [...], będącej w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie nadbudowy przybudówki gospodarczej, zlokalizowanej na ww. działce. Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.) oraz art. 105 § 1 kpa, a decyzja organu odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek pisma F. B. z [...] roku, który poinformował organ I instancji o samowolnej rozbudowie i przebudowie budynku przy ul. [...] w S. Zdaniem autora tego pisma samowoli dopuścili się G. i G. S. po 2005 roku. Po wszczęciu postępowania i ustaleniu, ż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr [...] z dnia [...] roku Rady Gminy L. przewiduje dla przedmiotowej działki przeznaczenie: teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z możliwością wprowadzenia usług centrotwórczych (symbol MN/UC 46) organ postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzone roboty budowlane związane z rozbudową i nadbudową budynku mieszkalnego z przebudową gospodarczą, zlokalizowanego na działce nr 1 i zobowiązał G. S. (właściciela działki nr 1, co ustalono na podstawie rejestru gruntów) do przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów w terminie do dnia 30 czerwca 2012 roku. Termin ten był kilkakrotnie przedłużany, a postanowienie z dnia [...] roku pozostaje w mocy. Przedmiotem postępowania w sprawie była samowolna budowa polegająca na rozbudowie budynku mieszkalnego oraz roboty budowlane wykonane w przybudówce gospodarczej przedmiotowego budynku. W oparciu o materiał dowodowy w aktach sprawy stwierdzono, że w części przedmiotowej nieruchomości będącej przybudówką nie doszło do nadbudowy tej części obiektu, lecz jedynie do przebudowy połączonej ze zmianą sposobu użytkowania kondygnacji I piętra. W związku z tym organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiocie nadbudowy tegoż obiektu. Było natomiast prowadzone postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego co do rozbudowy budynku mieszkalnego, która to rozbudowa zlokalizowana jest pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a przybudówką gospodarczą. Odnośnie tej rozbudowy organ I instancji orzekł rozbiórkę bowiem G. S. nie przedstawił w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej. To rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji. W odwołaniu od decyzji organu I instancji G. S. podniósł, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nie podjęciu wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a także przez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego. Twierdził także, że doszło do naruszenia art. 28 kpa przez niedopuszczenie do udziału w sprawie G. S., która jest współwłaścicielem nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania. Zarzuty te w istocie zostały powtórzone w skardze G. S. i G. S. , z tym że organowi odwoławczemu zarzucono brak ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Organ odwoławczy w bardzo oszczędnej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją w istocie orzeczono rozbiórkę budynku mieszkalnego z przybudówką gospodarczą to jest ściany zewnętrznej wiatrołapu, stropodachu oraz podestu ze schodami zewnętrznymi, zlokalizowanej na parceli nr 1 w S. przy ul. [...], będącej w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz umorzono postępowanie administracyjne prowadzone w organie I instancji w sprawie nadbudowy przybudówki gospodarczej, zlokalizowanej na ww. działce. Podstawą tego rozstrzygnięcia był art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 roku (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), a sama decyzja została skierowana do G. S. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przedmiotem postępowania była samowolna budowa polegająca na rozbudowie budynku mieszkalnego oraz roboty budowlane wykonane w przybudówce gospodarczej przedmiotowego budynku (na działce nr 1), a przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki (rozbudowy budynku mieszkalnego z przybudówką gospodarczą to jest ściany zewnętrznej wiatrołapu, stropodachu oraz podestu ze schodami zewnętrznymi, zlokalizowanej na działce nr 1 w S.) było nie przedstawienie przez inwestora G. S. dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej (postanowienie nr [...] z [...]roku). Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji (tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne). Oznacza to, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie i ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Organ ten rozstrzyga sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (tutaj [...] roku). Nie może on ograniczyć się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji (tutaj [...] roku), lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (art. 136 i art. 138 kpa). Zaskarżona decyzja nie odpowiada powyższym wymogom bowiem organ odwoławczy nie ustosunkował się w niej do zarzutów zawartych w odwołaniu, a dotyczących przede wszystkim mapy sporządzonej w 2005 roku (złożonej przez K. R.), braku udziału w sprawie G. S. będącej współwłaścicielką nieruchomości objętej decyzją, przesłuchania świadków niezgodnie z przepisami. Zarzuty zostały podtrzymane w skardze a także dołączono do niej zawiadomienie Sądu Rejonowego w W. – Wydziału Ksiąg Wieczystych z którego wynika, że w oparciu o umowę majątkową małżeńską z dnia [...] roku współwłaścicielką działki, której dotyczy zaskarżona decyzja, jest G. S., a wpisu w tym zakresie dokonano [...]roku (wpływ wniosku o wpis [...] roku). Do tego faktu organ odwoławczy nie odniósł się nie tylko w zaskarżonej decyzji z [...] roku, ale także w odpowiedzi na skargę. Okoliczność ta miała bezsporny wpływ na zaskarżoną decyzję, bowiem jeżeli nieruchomość jest własnością kilku osób to nakaz rozbiórki obiektu budowlanego musi być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko do jednego z nich (por. IV SA 448/03, II SA/Gl 112/10). Zarówno stroną postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jak i adresatem aktów administracyjnych wydawanych przez organy w tym postępowaniu (postanowienie nr [...]z [...]roku) może być inwestor, właściciel, zarządca obiektu budowlanego w sprawie budowy, którego zostało wszczęte postępowanie (art. 52). Skoro zatem zaskarżona decyzja została skierowana wyłącznie do G. S., a nie wykazano przy tym by był on jedynym inwestorem, a nadto nie zawiera ona ustosunkowania się do zarzutów odwołania, to należy ją uznać za błędną i usunąć z obiegu prawnego. W postępowaniu ponownym organ I instancji po ustaleniu, że ma do czynienia z samowolą budowlaną wyda postanowienie o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego kierując je do współwłaścicieli nieruchomości, oczywiście po wcześniejszym ustaleniu okoliczności wskazanych w art. 48 ust. 2 tego prawa, chyba że dokona innych ustaleń kierując się art. 52 Prawa budowlanego. W przypadku złożenia od decyzji I instancji odwołania organ je rozpatrujący będzie miał na uwadze, że jego obowiązkiem jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w tym odwołaniu. Kierując się powyższą argumentacją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art. 135 i 152 oraz art. 200 ppsa orzeczono, jak w sentencji. sw