II SA/Gl 137/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-06-27

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za usunięcie drzewa powinna zostać naliczona, jeśli drzewo zagraża bezpieczeństwu mienia w istniejącym obiekcie budowlanym, mimo że organ administracji uznał, iż jego usunięcie nie jest podyktowane bezwzględną koniecznością?
Ratio decidendi
Opłata za usunięcie drzewa nie powinna zostać naliczona, jeśli drzewo zagraża bezpieczeństwu mienia w istniejącym obiekcie budowlanym, zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody. Zagrożenie to ma charakter rzeczywisty, nawet jeśli drzewo jest zdrowe i nie grozi bezpośrednim złamaniem, ale jego korzenie uszkadzają fundamenty obiektu. W takiej sytuacji nie można biernie oczekiwać na faktyczne uszkodzenie obiektu, a przepis nie wymaga precyzowania przyczyn zagrożenia ani nie uzależnia zwolnienia od opłaty od bezpośredniości zagrożenia.
Stan faktyczny
Fundacja "A" wystąpiła o zezwolenie na usunięcie trzech lip. Prezydent Miasta C. odmówił zezwolenia, ale po odwołaniu i ponownym rozpatrzeniu sprawy, zezwolił na usunięcie jednej lipy o obwodzie 133 cm, ustalając opłatę w wysokości 3990 zł, a odmówił zezwolenia na usunięcie dwóch pozostałych drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało tę decyzję w mocy. Fundacja zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne naliczenie opłaty za usunięcie lipy zagrażającej budynkowi oraz odmowę usunięcia dwóch lip stanowiących zagrożenie na chodniku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. w części dotyczącej ustalenia opłaty za usunięcie lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 133 cm w wysokości 3990 zł, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącej Fundacji kwotę 100 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji "A" w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia opłaty za usunięcie lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 133 cm w wysokości 3990 (trzy tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt) złotych, 2) oddala skargę w pozostałym zakresie, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącej Fundacji kwotę 100 (sto) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 9 marca 2017 r. Fundacja "A" w C. wystąpiła do Urzędu Miasta C. Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa o zezwolenie na usunięcie trzech drzew gatunku - lipa rosnących na działce nr 1 obręb [...] przy "C" w C. przy ulicy [...]. Jako przyczyny wskazano, iż jedno z drzew korzeniami zagraża budynkowi "C", a w przypadku dwóch pozostałych drzew - stanowią one zagrożenie dla studentów i pracowników (niepełnosprawnych i niewidomych), rosnąc pośrodku chodnika przy ulicy [...]. Po przeprowadzeniu postępowania, m.in. oględzin miejsca, w którym rosną drzewa oraz dołączeniu do akt sprawy opinii biegłego mgr inż. J. S. i dokumentacji zdjęciowej decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 2134 ze zm.) odmówił "A" w C. wydania zezwolenia na usunięcie trzech drzew na terenie działki nr 1 obręb [...], położonej przy ulicy [...] w C. W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż brak jest uzasadnionych podstaw do wydania zezwolenia na wycięcie wnioskowanych drzew- lip. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Fundacja podkreślając, iż decyzja wydana została przed datą doręczenia dodatkowej opinii biegłego, uzupełnionej, wobec zarzutu braku wykazania wpływu jednego z drzew na budynek. Rozpatrujące sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zwróciło uwagę, że o ile faktem jest, że do wydania decyzji wnioskujący nie przedstawił dowodu potwierdzającego niszczenie przez korzenie drzew fundamentów budynku, to jednak już po jej wydaniu wpłynęła opinia uzupełniająca. Organ pierwszej nie odniósł się do tej kwestii wyczerpująco, nie do końca też została wyjaśniona kwestia położenia przedmiotowych drzew, stąd należy dokładnie wyjaśnić na jakiej działce są one położne. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C., działając na podstawie art., 83 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 3 , art. 83a ust. 1, art. 83c ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 83d ust. 1 i ust.2, art. 84, art. 85 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 87 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 2134 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 r., poz. 1330) w pkt 1. zezwolił "A" w C. na usunięcie 1 szt. drzewa rosnącego na terenie działki o nr 1 obręb [...] położonej przy ulicy [...] w C. - tj. lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 133cm; w pkt 2 ustalił, że usunięcie drzewa nastąpi w terminie do [...] r.; w pkt 3 ustalił, że za usunięcie lipy drobnolistnej nalicza się opłatę w wysokości 3.990 zł; w pkt. 4 zobowiązał "A" w C. do nasadzenia 8 szt. drzew ozdobnych liściastych z bryłą korzeniową i minimalnym obwodzie pni 14cm z wymienionymi dokładnie wyjątkami w zmian za wyciętą lipę, informując, iż nasadzeń należy dokonać na terenie działki nr 1 lub na terenach zieleni miejskiej w C.; w pkt 5 zobowiązał "A" w C. do poinformowania na piśmie o dokonaniu nowych nasadzeń w terminie do dnia [...] r. oraz w pkt. 6 odmówił wydania zezwolenia na usunięcie dwóch szt. drzew rosnących na terenie działki nr 1 tj. 2 lip drobnolistnych o obwodzie pnia 140cm i 126 cm. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania potwierdzono ustalenie w stosunku do dwóch lip o obwodzie 140cm i 126 cm braku uzasadnionych przesłanek do ich wycięcia. Wycięcie tych drzew nie może być oparte na stwierdzeniu strony, że usytuowanie w chodniku dla pieszych, (w opinii strony) ma stanowić zagrożenie dla rowerzystów, studentów niepełnosprawnych i niewidomych pracowników "C", a twierdzenie, iż drzewa uszkodziły chodnik nie znalazło potwierdzenia podczas przeprowadzonych oględzin. Natomiast w stosunku do lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 133cm, rosnącej w odległości ok. 1m od podmurówki ogrodzenia "C", mimo dobrego stanu zdrowotnego drzewa, uwzględniając doświadczenie życiowe, a także opinię biegłego, wskazującą na negatywne oddziaływanie korzeni lipy na fundamenty budynku, postanowiono wydać zgodę na jej usunięcie. Następnie organ odwołał się do przepisów ustawy o ochronie przyrody - tj. art. 83 sankcjonującego obowiązek uzyskania pozwolenia na usunięcie drzewa, podkreślając, iż nie precyzuje on szczegółowo przesłanek i kryteriów określających przypadki, które obligują organ administracji do udzielenia takiego pozwolenia lub odmowy jego wydania. Wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie odbywa się w granicach tzw. uznania administracyjnego. W niniejszym przypadku wzięto pod uwagę obawy strony przed powodowanym przez drzewo dla posiadacza posesji zagrożeniem dla mienia, ew. uszkodzeniem fundamentów tego budynku. Z tytułu udzielonego zezwolenia naliczono opłatę w wysokości 3.990 zł, a także w ramach rekompensaty zobowiązano do dokonania nasadzenia 8 szt. drzew ozdobnych liściastych. W zakończeniu podniesiono, iż zgodnie z art. 84 ust. 3 do ust. 5 ustawy organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów odracza na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych termin uiszczenia opłaty za usuniecie drzew, jeżeli ich usuniecie uzależnione jest wykonaniem nasadzeń zastępczych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Fundacja "A" w C., Pokreśliła, iż organ nie wyjaśnił wątpliwości, na której działce rosną przedmiotowe drzewa - na działce nr 2 - działka oznaczona "dr" i kto jest jej właścicielem. Naliczone koszty związane z usunięciem drzewa winien ponieść zatem właściciel działki nr 2. Fundacja dodała też, że nie odniesiono się do wycinki pozostałych dwóch drzew, które usytuowane na chodniku dla pieszych stanowią zagrożenie dla studentów niepełnosprawnych i niewidomych "C". Nadto drzewa te stanowią zagrożenie dla korzystających z chodnika i rowerzystów. Usunięcie drzew sprawi, że chodnik będzie bezpieczny, a jego szerokość 3m pozwoli na swobodne z niego korzystanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie - po rozpatrzeniu odwołania - decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odnosząc się do zarzutów odwołania, w pierwszej kolejności stwierdził, iż na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdzono lokalizację przedmiotowych drzew na terenie działki nr 1, należącej do Fundacji. Dalej dowodził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo, na zasadzie art. 84 ust. 1 ustawy, nałożył na "A" opłatę z tytułu usunięcia drzewa. Stawka i wysokość tej opłaty wynika z art. 85 ust. 1 i ust. 5 oraz rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wysokości stawek opłat za usuniecie drzew i krzewów. Wbrew twierdzeniom odwołującej Fundacji organ pierwszej instancji zajął stanowisko w stosunku do pozostałych dwóch drzew, nie zgadzając się z przedłożoną opinią i nie podzielając twierdzeń strony odwołującej. Wyjaśnił, iż w toku postępowania ustalono, że w opisywanym miejscu zostały spełnione wymogi odnośnie szerokości chodnika. Nadto tak z akt sprawy, jak i z załączonych zdjęć wynika, iż mimo usytuowania drzew, na chodniku znajduje się wystarczająco dużo miejsca, aby piesi i rowerzyści bezpiecznie ominęli drzewa. Zdaniem organu odwoławczego trudno doszukiwać się łamania praw osób niepełnosprawnych i niewidomych w działaniu organu pierwszej instancji. Za prawidłowe organ odwoławczy uznał więc wyrażenie zgody na wycięcie jednego drzewa oraz odmowę wyrażenia takiej zgody na pozostałe drzewa. Podzielił w tym względzie organ drugiej instancji stanowisko organu pierwszej instancji, iż pierwsze z drzew oddziałuje negatywnie na fundamenty budynku "C", co uzasadnia jego wycięcie, natomiast pozostałe dwa drzewa są zdrowe, wysokie, a ich lokalizacja na chodniku nie może być argumentem do ich wycięcia. Drzewa te mają wpływ na środowisko przyrodnicze i jest w interesie mieszkańców aby drzewa poprawiały jakość powietrza miejskiego. W końcu podkreślono, że wydając decyzję zezwalającą na wycięcie drzew organ działa w ramach uznania administracyjnego. Podjęcie takiej decyzji wymaga wyważenia interesu strony i interesu publicznego. W świetle art. 4 ust. 1 ustawy obowiązkiem organów administracji publicznej jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Przeprowadzone w trakcie postępowania oględziny wykazały, że wszystkie drzewa mają wartość przyrodniczą, są drzewami żywymi i są w dobrym stanie zdrowotnym (korona i pnie). Organ zobowiązując "A" do wykonania nasadzeń wymienił kilka rodzajów drzew, spośród których odwołujący może dokonać wyboru. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Fundacja "A" w C. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postepowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia jej mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatelski, ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego oraz brak uzasadnienia zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Zdaniem skarżącej wbrew wymienionym przepisom nie uznano, iż dwie lipy o obwodzie 140cm i 126cm stanowią zagrożenie dla osób niepełnosprawnych, w szczególności niewidomych oraz rowerzystów, czy osób na wózkach inwalidzkich, kobiet w ciąży, mimo iż utrudniają im poruszanie się po tym terenie. Fundacja zarzuciła naruszenie art. 125 pkt 3, pkt 7 i pkt 9 ustawy o ochronie przyrody poprzez ich niezastosowanie, a zgodnie z którymi rośliny (drzewa) nieobjęte formami ochrony przyrody mogą być niszczone, m.in. w związku z racjonalną gospodarką, bezpieczeństwem powszechnym oraz ochroną życia i zdrowia ludzkiego, a w niniejszej sprawie zaszła przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek, co potwierdzono w wykonanej w opinii biegłego z dnia [...] r. uzupełnionej w dniu [...] r. (realne zagrożenie bezpieczeństwa dla użytkowników przedmiotowego chodnika) Podniosła naruszenie art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy nie nalicza się opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, które zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, a jak zaznaczono w opinii z dnia [...] r. korzenie wymienionej lipy negatywnie oddziałują na fundamenty budynku "B" "C" w C., a także art. 84 ust. 3 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie polegające na nie podaniu w zaskarżonej decyzji terminu odroczenia uiszczenia opłaty za usunięcie lipy, podczas gdy w wymienionym przepisie zostało wskazane, że w przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń, organ właściwy odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń. Fundacja wskazała też na naruszenie art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, w których zawarto wymóg pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione, podobnie jak nie wyjaśniono stronie zasadności przesłanek, którymi organy się kierowały przy załatwieniu sprawy. Uwzględniając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie w części, tj. w zakresie w jakim utrzymała decyzję Prezydenta Miasta C. ustalającą opłatę za usunięcie lipy drobnolistnej w wysokości 3.990,00 zł oraz odmówiła usunięcia dwóch pozostałych lip drobnolistnych o obwodzie 140ccm i 126cm rosnących na terenie działki nr 1 położonej przy ulicy [...] w C. W uzasadnieniu skargi rozwinęła postawione zarzuty, zwracając uwagę, iż organ winien rozważyć sprawę przy uwzględnieniu tak interesu publicznego, jak i słusznego interesu strony. . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zgłoszonych zarzutów skarżącej w pierwszej kolejności podniosło, iż zakres zaskarżenia decyzji został sformułowany nieprawidłowo, gdyż udzielnie zezwolenia na wycięcie drzewa łączy się z uiszczeniem opłaty, mającej zrekompensować zmiany w środowisku. Nie można zatem skutecznie zaskarżyć jedynie niekorzystnych elementów decyzji, z pominięciem korzystnego uprawnienia. Kolegium stwierdziło, iż postępowanie nie potwierdziło zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych. Sprawa została należcie wyjaśniona i uzasadniona. Nakładając opłatę na usunięcie drzewa organ uznał, że jego wycięcie nie zostało podyktowane bezwzględną koniecznością, a tym samym nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy. Kolegium jednocześnie dodało, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 84 ust. 3 ustawy, gdyż w uzasadnieniu decyzji organ wprost wskazał, iż termin uiszczenia opłaty za usuniecie drzew odracza się na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Mając na uwadze powyższe trzeba stwierdzić, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta C., częściowo tylko nie są, w ocenie składu orzekającego, zgodne z prawem. Wskazać należy, że kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 142). Stosowanie do treści art. 83 ust. 1 tej ustawy usunięcie drzewa z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Za usunięcie drzewa, posiadacz nieruchomości, zgodnie z art. 84 ust. 1 i ust. 3 ponosi opłatę, którą ustala się w wydanym zezwoleniu. Przepisy ustawy - art. 86) przewidują jednak wyłączenie naliczenia opłaty za usunięcia drzew lub krzewów, m.in. w pkt 4 stanowiąc, iż wyłączenie to dotyczy drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub minia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. W realiach niniejszej sprawy skarżąca - Fundacja "A" w C. wystąpiła o wydanie zezwolenie na usunięcie trzech drzew gatunku - lipa rosnących na działce nr 1 obręb [...] przy "C" w C. przy ulicy [...]. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, wskutek uchylenia poprzedniej decyzji odmownej z dnia [...]r., po uzupełnieniu dołączonej do akt sprawy opinii biegłego mgr inż. J. S., Prezydent w swojej decyzji zezwolił na wycięcie jednego z wnioskowanych drzew - lipy o obwodzie pnia 133cm, rosnącej w odległości ok. 1m od podmurówki ogrodzenia "C". Powodem takiego rozstrzygnięcia było uwzględnienie stanowiska biegłego, który w opinii uzupełniającej stwierdził, iż lipa ta ma szkodliwy wpływ na fundamenty budynku głównego "C". Zwracając uwagę na system korzeniowy tego drzewa, który może być 2 do 4 razy większy od zasięgu jego korony, biegły podkreślił, że korzenie takiego drzewa w poszukiwaniu wody i składników pokarmowych wciskają się w każdą szczelinę. Potwierdził, iż korzenie przedmiotowego drzewa skierowane są w kierunku fundamentu budynku, atakując jego ścianę i powodując liczne ubytki masy betonowej oraz niszcząc izolację przeciwwilgociową. Nie może zatem w takich okolicznościach być wątpliwości, iż drzewo to powodowało zagrożenie bezpieczeństwa mienia w istniejącym obiekcie budowlanym, a skoro tak, to zgodnie z zapisem art. 84 ust. 1 pkt 4 powodowało to wyłączenie naliczenia opłaty za jego usunięcie. Mimo to organ pierwszej instancji stwierdzając, iż przeznaczona do usunięcia lipa jest drzewem zdrowym, wskazując, iż usunięcie tej lipy nie jest podyktowane bezwzględną koniecznością wynikającą z realnego zagrożenia dla mienia, podkreślając nadto wydanie decyzji w ramach uznania administracyjnego, nie dopatrzył się zaistnienia podstawy określonej w art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy, określając i naliczając opłatę za jego usunięcie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów. Argumentacji tej nie można uznać za prawidłową. Stwierdzono bowiem w toku postępowania, że przedmiotowa lipa rośnie ok. 1m od podmurówki ogrodzenia, a nadto jej system korzeniowy ma bezpośredni wpływ na główny budynek "C", powodując jego uszkodzenia i zagrażając jego bezpieczeństwu. Dołączona do przygotowanej w sprawie opinii uzupełniającej dokumentacja zdjęciowa potwierdziła fakt, bezpośredniego wpływu korzeni tej lipy na ścianę tego budynku. Zgodnie zaś z art. 86 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych. Zagrożenie to ma charakter rzeczywisty i pomimo dobrego stanu zdrowotnego tego drzewa, a także jego okazałych rozmiarów, a może właśnie dlatego, może ono stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia w istniejącym obiekcie. Wprawdzie z powodu stanu zdrowa, w jakim się znajduje nie grozi np. złamaniem czy przewróceniem się na budynek, ale jego korzenie uszkadzają fundamenty obiektu. Nie można w takiej sytuacji biernie oczekiwać, aż dojdzie do faktycznego i istotnego uszkodzenia przedmiotowego obiektu. Skoro wymieniony przepis nie precyzuje i nie konkretyzuje przyczyn pozwalających uznać, że drzewo stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, nie ma podstaw prawnych do stosowania zawężającej wykładni jego treści. Nadto trzeba zauważyć, że ustawodawca zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za usunięcie drzewa, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, nie uzależnił od tego, czy drzewa stwarza bezpośrednie czy pośrednie zagrożenia. Tym samym organy błędnie nie zastosowały tego przepisu w sprawie, błędnie ustalając opłatę za usuniecie tej lipy. Stąd też tylko w tym zakresie skład orzekający uznał skargę za zasadną, uchylając wydane w sprawie decyzje w części dotyczącej ustalenia opłaty za wycięcie lipy stwarzającej zagrożenie dla budynku "C". W pozostałym zakresie zarzuty skargi nie są zasadne. Analizując postępowanie dowodowe prowadzone przez organy w niniejszej sprawie, skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego - tj. art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...]r. oględziny nieruchomości położonej przy ulicy [...], z których sporządzony został protokół oraz dołączona dokumentacja zdjęciowa. Załączona została także opinia przygotowana przez biegłego mgr inż. J. S. oraz jej uzupełnienie. W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy a także przy uwzględnieniu doświadczenia życiowego organ ocenił, iż w przypadku dwóch pozostałych wnioskowanych do wycięcia lip drobnolistnych - o obwodzie pnia 140 i 126cm brak jest podstaw do udzielenia zezwolenia na ich wycięcie. Organ ustalił, iż przedmiotowe drzewa są w dobrym stanie zdrowotnym, a ich usytuowanie w chodniku dla pieszych nie stanowi zagrożenia lub uciążliwości dla otoczenia, m.in. podnoszonej przez stronę wnioskującą przeszkody dla rowerzystów czy studentów oraz pracowników niepełnosprawnych i niewidomych "C". W ocenie organu usytuowanie tych drzew nie narusza przepisów technicznych, o czym świadczy fakt, że nawet w przypadku planowanej przez Miejski Zarząd Dróg i Transportu w C. inwestycji obejmującej przebudowę tego ciągu pieszego i budowę wydzielonego ciągu pieszego z drogą rowerową nie planowano wycięcia tych drzew. Uwzględniając wielkość przedmiotowych drzew oraz szerokość chodnika, nie potwierdzono, by drzewa te stwarzały utrudnienie dla sprawnego poruszenia się po tym terenie, a mając na uwadze rolę jaką pełnią drzewa na terenie miasta i ich walory przyrodnicze, zasadnie uznano, iż w tym przypadku brak podstaw do ich usunięcia. W ocenie składu sądzącego organy prawidłowo rozważyły wniosek skarżącej, zasadnie uznając, iż w ustalonych okolicznościach sprawy należy uwzględnić interes publiczny w postaci ochrony drzew i walorów przyrodniczych. Wbrew stanowisku strony skarżącej Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 125 pkt 3, pkt 7 i pkt 9 ustawy o ochronie przyrody z uwagi na ich niezastosowanie. Nie ma racji strona skarżąca wskazując na ten przepis i stwierdzając, że drzewa nieobjęte formami ochrony przyrody mogą być niszczone, m.in. w związku z racjonalną gospodarką czy bezpieczeństwem powszechnym oraz ochroną życia i zdrowia ludzkiego, co ma miejsce w niniejszej sprawie, gdzie zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek, potwierdzona w opinii biegłego. W ocenie składu orzekającego stanowisko biegłego w tym zakresie nie jest wiążące, a organ w toku postępowania wykazał, iż przedmiotowe drzewa nie stwarzają realnego zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników przedmiotowego chodnika. Organy podkreśliły, że szerokość tego chodnika pozwala na swobodne z niego korzystanie. Odnosi się to zarówno do ruchu pieszego, jak i korzystania z wózków inwalidzkich czy rowerów. Nie stwierdzono także naruszenia art. 8 i art. art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem tylko takie naruszenia mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Dowodzi to, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi, jak i dowodowymi postępowania administracyjnego. Podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem dogłębnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych, a poczynione ustalenia poparte materiałem dowodowym zostały przedstawione w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu nieokreślenia terminu dokonania nałożonych w decyzji nasadzeń, wprawdzie termin ten nie wprost określony w sentencji decyzji, ale wyraźnie określony został w jej uzasadnieniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone decyzje w określonej części, a w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił. Wobec częściowego uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 206 cytowanej ustawy zasądził zwrot kosztów w części uwzględnionej skargą.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło