II SA/Gl 1371/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Protokolant starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi I. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r Starosta [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości Z., objętego wnioskiem inwestorów z dnia 29 czerwca 2012r. Jako podstawę prawną powołał art.30 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz.1623 z późn. zm.) i art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071, z późń. zm.). W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że zgłaszający I. i K. K. pomimo nałożonego na nich obowiązku uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty nie uzupełnili wniosku w zakreślonym terminie o opinię Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej dotyczącej jakości i możliwości spożywania wody ze studni znajdującej się na sąsiedniej działce nr ewid. [...] usytuowanej w odległości 20 metrów od przewodu rozsączającego zgłaszanej przydomowej oczyszczalni ścieków. Tym samym nie czyniąc zadość przepisom par.31 ust.1 pkt.4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem organu fakt istnienia sieci wodociągowej zaopatrującej mieszkańców w wodę nie wyklucza potencjalnego poboru wody do spożycia przez właścicieli działki nr [...], na której znajduje się studnia. Organ zwrócił również uwagę na fakt, że gabaryty i kształt działki, a także rzędne terenu działki należącej do zgłaszających, pozwala na lokalizację drenażu rozsączającego w odległości 30 metrów od studni. Inwestorzy I. i K. K. nie zgodzili się z decyzją Starosty [...] i wnieśli odwołanie do Wojewody [...] zarzucając, że kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego i nieodpowiednią podstawę prawną. W uzasadnieniu odwołania zgłaszający wskazali, iż na terenie sąsiedniej działki znajduje się wprawdzie studnia, ale nie jest ona przeznaczona do dostarczania wody do spożycia przez ludzi, a zatem nie może mieć do niej zastosowania przepis § 31 ust.1 pkt.4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie . Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 par.1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 z późń. zm.) oraz art.82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipiec 1994r.-Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz.1623 z późń. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji stwierdził, że na inwestorze spoczywał zgodnie z art. 30 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków oraz spełnienia minimalnych wymogów formalnych wynikających z treści art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, w tym do dołączenia do zgłoszenia opinii wymaganych odrębnymi przepisami. Ponieważ inwestor nie dołączył opinii Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej prawidłowo został do tego zobowiązany przez Starostę, a ponieważ nie wywiązał się z tego obowiązku we wskazanym terminie, Starosta był zobligowany wnieść sprzeciw od tego zgłoszenia. Zdaniem organu II instancji samo oświadczenie właściciela sąsiadującej działki, że nie korzysta z przedmiotowej studni do celów spożywczych nie wypełnia obowiązku dołączenia opinii Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej, a sam fakt nieuzupełnienia zgłoszenia w zakreślonym terminie jest samodzielną i wystarczającą podstawą wniesienia sprzeciwu. Nadto organ zwrócił uwagę na fakt, że istnieje potencjalna możliwość poboru wody ze studni w sytuacji np. awarii sieci wodociągowej, czy zmian własnościowych i nieświadomego skorzystania ze studni przez kolejnego właściciela . Na decyzję Wojewody [...] inwestorzy I. i K. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie zgadzając się z jej treścią i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego art.145 par.1 pkt.1p.p.s.a. poprzez nieprawidłową interpretację przepisów § 31 ust.1 pkt.4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art.145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a.) tj. art.7 i art.107 § 3 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony i nie ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skarżących i niepodania przyczyn z powodu których ich argumentom odmówiono wiarygodności. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że organy wydające decyzje nie ustaliły jaki rodzaj studni znajduje się na sąsiedniej działce i wbrew oświadczeniom skarżących oraz właścicieli studni bezpodstawnie przyjęły, że studnia dostarcza wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, w sytuacji gdy wyjaśnienie przeznaczenie studni jest kluczowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Skarżący podnieśli również, że nie mają obowiązku zwracać się o opinie do Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej, albowiem przedmiotowa studnia jest studnią gospodarczą i nie wymagają tego żadne przepisy. Nadto wskazali, iż nie jest możliwe inne usytuowanie drenażu z uwagi na umiejscowienie łazienek oraz rosnących na posesji drzew. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] stwierdził, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, albowiem zarzuty skargi nie wnoszą nowych okoliczności, mogących mieć wpływ na podjęte wcześniej rozstrzygnięcie. W całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art.145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, z późń. zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że strony nie kwestionują przebiegu postępowania w zakresie dotyczącym obowiązku zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków o przepustowości do 5 metrów sześciennych na dobę. Zgodnie z treścią art. 30 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2010r. nr 243 poz.1623 z późń. zm.) zwana dalej "ustawą", zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust.1 pkt 3 ustawy tj. indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 metra sześciennego na dobę. Kwestią sporną pozostaje nałożony na inwestora postanowieniem z dnia [...] r. obowiązek dołączenia opinii Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej dotyczącej jakości wody i możliwości spożywania przez ludzi wody ze studni na działce sąsiedniej nr ewid. [...], usytuowanej w odległości mniejszej niż 30 metrów od przewodu rozsączającego zgłaszanej przydomowej oczyszczalni ścieków. § 31 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz.690) dalej zwanym "Rozporządzeniem" reguluje kwestie odległości w jakiej powinna znajdować się studnia dostarczająca wodę do spożycia przez ludzi nie wymagająca zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej od granicy działki, osi rowu przydrożnego, budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu, nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych, najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji lokalnej bez urządzeń biologicznego oczyszczania ścieków oraz od granicy pola filtracyjnego. Reguluje również w pkt.4 cyt. Rozporządzenia kwestię istotną z punktu widzenia niniejszej sprawy, a więc odległość od najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód. Odległość ta została ustalona na 30 metrów. Należy przyjąć , iż w świetle braku innych regulacji w tym zakresie przedmiotowe Rozporządzenie znajduje również zastosowanie do ustalenia warunków jakie powinna spełniać lokalizacja budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Zatem powinna zostać tak zaprojektowana i wykonana, aby jej przewody rozsączające znajdowały się w odległości większej niż przyjęte w Rozporządzeniu 30 metrów, jednakże tylko i wyłącznie wtedy, gdy studnia dostarcza wodę do spożycia przez ludzi. Na organie spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w treści art. 7 k.p.a. i rozwiniętej następnie w treści art.77 § 1 k.p.a., przy czym szeroka formuła postępowania dowodowego wyklucza możliwość zastosowania formalnej teorii dowodowej według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie za pomocą określonego środka dowodowego. (porównaj wyrok NSA z dnia 29.11.2000r. V SA 948/00, LEX nr 50114) Organ zmierzając do ustalenia czy studnia dostarcza wodę do spożycia przez ludzi uznał, że zasadnym będzie uzyskanie opinii Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w zakresie dotyczącym jakości wody i możliwości jej spożycia przez ludzi, całkowicie pomijając możliwości dowodowe jakimi są oświadczenia właścicieli przedmiotowej studni. Na taki tryb postępowania wskazuje również zasada bezpośredniości zobowiązująca organ prowadzący postępowanie do tego, by czerpał wiadomości o faktach z pierwszego źródła, dającego największe szanse dojścia do prawdy, a zatem korzystał z dowodów pierwotnych, bezpośrednich, nie zaś z dowodów pochodnych, z których można skorzystać dopiero po wyczerpaniu dowodów pierwotnych. Niewątpliwie bezpośrednim źródłem informacji na temat funkcji użytkowych studni jest oświadczenie właścicieli tego obiektu. W przypadku dalszych wątpliwości organ mógł dokonać oględzin w terenie, ustalając czy do studni podłączone są urządzenia umożliwiające dostarczanie wody ze studni do obiektów mieszkalnych zajmowanych przez właścicieli działki ,na której umiejscowiona jest studnia, co również mogłoby wskazywać na jej przeznaczenie. Nadto organ posiadał wiedzę, że na tym terenie istnieje sieć wodociągowa zaopatrująca mieszkańców w wodę do spożycia. Organ I instancji błędnie przyjął , że zasadnym będzie zobowiązanie inwestorów do przedłożenia opinii Powiatowej Stacji Sanitarni Epidemiologicznej na okoliczność ustalenia jakości i możliwości spożycia przez ludzi wody ze studni na działce nr ewid. [...]. Organ nakładając ten obowiązek jako podstawę prawną błędnie wskazał art. 30 ust.2 ustawy Prawo budowlane tymczasem przepis ten mówi jedynie, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie, brakujących dokumentów. Ten sam przepis wskazuje, że w zależności od potrzeb do zgłoszenia należy dołączyć opinie wymagane odrębnymi przepisami. Jednakże organ nie wskazał jakie przepisy nakładają obowiązek uzyskania opinii sanitarnej dotyczące jakości wody w studniach sąsiadujących z budowanymi przydomowymi oczyszczalniami ścieków. Tym samym nałożył na stronę obowiązek bez podstawy prawnej powodując tym samym, że skuteczny stał się zarzut skarżących w zakresie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Przepisy powołanego przez organ prawa budowlanego nie nakładają na inwestorów przydomowych oczyszczalni ścieków dodatkowych obowiązków w zakresie uzyskiwania opinii organów inspekcji sanitarnej, jak i organów ochrony środowiska. Żądanie przedłożenia opinii Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej, bez wskazania jednocześnie odrębnych przepisów, z których obowiązek ten by wynikał, stanowi w ocenie Sądu naruszenie prawa materialnego tj. art. 30 ust 2 ustawy Prawo budowlane, które miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania. Zdaniem Sądu nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z art. 7 k.p.a., a nadto nie wypełnienie obowiązku wynikającego z treści art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, w następstwie nienależyte uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 209 i art. 211 p.p.s.a.