II SA/Gl 1374/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. A.(E. A.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kosztów dozoru pojazdu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...]r. E. A. zawarł został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym skarżącemu został przesłany druk urzędowego formularza wraz z pouczeniem o sposobie jego wypełnienia. Wnioskodawca odesłał druk formularza, w którym wyjaśnił, że obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Wnioskodawca posiada dwoje dzieci i pozostaje na utrzymaniu konkubiny, która z tytułu prac dorywczych osiąga dochód rzędu 1000 – 1500 zł. Pismem z dnia 8 marca 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne, zakupu lekarstw itp., - nadesłanie dokumentu potwierdzającego podaną w druku formularza wysokość dochodu uzyskiwanego przez konkubinę skarżącego z tytułu prac dorywczych, - nadesłanie kopii dokumentów wykazujących poziom dochodów osiąganych przez wnioskodawcę po opuszczeniu Zakładu Karnego z powodu przerwy w odbywaniu kary. W odpowiedzi E. A. nadesłał pismo datowane na dzień [...] r. w którym wyjaśnił, że żaden pracodawca nie wyraził zainteresowania świadczeniem przez niego pracy, nie otrzymuje świadczeń pomocy społecznej i odmówiono mu rejestracji w charakterze osoby bezrobotnej. Dalej wskazał, że otrzymuje wsparcie finansowe od ojca oraz konkubiny. Konkubina wnioskodawcy uzyskuje dochody z tytułu prac dorywczych świadczonych w oparciu o umowy ustne wobec tego nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych z tego tytułu. Do wspomnianego pisma dołączona została faktura VAT za usługi noclegowe za okres od 16 marca 2013 r. do 17 kwietnia 2013 r. opiewająca na kwotę 999,99 zł, wystawiona na M. C. – konkubinę skarżącego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2013 r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniósł, że Sąd Okręgowy w G. Wydział VII Penitencjarny i Nadzoru nad wykonywaniem Orzeczeń Karnych w dniu [...]r. wydał postanowienie o udzieleniu skarżącemu przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności na czas 6 miesięcy od dnia opuszczenia zakładu karnego. Nadto wyjaśnił, że mimo podejmowanych prób żaden pracodawca nie wyraził zgody na zatrudnienie osoby skazanej, mającej przerwę w odbywaniu kary. Dodatkowo odmówiono skarżącemu prawa rejestracji w charakterze bezrobotnego w Powiatowym Urzędzie Pracy oraz udzielenia jakiejkolwiek pomocy społecznej. Skarżący pozostaje na utrzymaniu konkubiny, otrzymuje również wsparcie od ojca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Ocena możliwości finansowych wnioskodawcy, jego stanu majątkowego, dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt dokumenty, prowadzi do wniosku, że skarżący wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wskazać bowiem trzeba, że skarżący pozostaje bez pracy, zaś podjęcie przez niego jakiegokolwiek zatrudnienia może napotykać na trudności z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności, a także barierę językową. Z kolei nieprzedstawienie dokumentu wykazującego wysokość dochodu osiąganego przez konkubinę nie może być zdaniem Sądu postrzegane jako niewykonanie zarządzenia przez skarżącego. Skarżący wyjaśnił bowiem powody, dla których nie jest w stanie przedstawiać takich informacji, wskazał jednak przybliżoną wysokość uzyskiwanych przez nią zarobków. Podkreślić przy tym trzeba, że w ustawodawstwie polskim konkubinat nie jest prawnie uregulowany, a zatem skarżący w istocie nie ma możliwości wymuszenia na konkubinie określonego zachowania, w tym pokrycia przez nią kosztów sądowych. Konkubina nie ma bowiem obowiązku wspierania swojego konkubenta w inicjowanych przez niego postępowaniach sądowych. W konsekwencji oświadczenie skarżącego w ocenie Sądu jest wystarczające do oceny jego sytuacji bytowej i aktualnych możliwości płatniczych. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 P.p.s.a. i art. 260 P.p.s.a.