II SA/Gl 1376/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-02-24
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która deklaruje ponoszenie wydatków na utrzymanie siebie i małżonki, mimo istnienia sprzeczności w oświadczeniach dotyczących wspólnego gospodarstwa domowego i faktycznej separacji?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Istniały niejasności dotyczące sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, w szczególności sprzeczność między deklaracją o wspólnym gospodarstwie domowym i ponoszeniu wydatków na małżonkę a twierdzeniem o faktycznej separacji, co uniemożliwiło stwierdzenie braku możliwości pokrycia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący R.C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną, niskie dochody (1070 zł netto miesięcznie) i konieczność pokrycia kosztów utrzymania siebie i małżonki. Zadeklarował brak majątku przekraczającego 3.000 euro. Na wezwanie sądu przedstawił dokumenty dotyczące wydatków, a jego pełnomocnik wyjaśnił, że skarżący pozostaje z żoną w faktycznej separacji. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sprzeczności w oświadczeniach skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ochrony przyrody w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy R.C. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosek ten motywując trudną sytuacją materialną. Wnioskodawca podkreślił szczupłość uzyskiwanego dochodu (1070 zł netto miesięcznie) oraz fakt, że musi on pokrywać koszty utrzymania swego i małżonki. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem utrzymania się R. C. i jego małżonki są świadczenia emerytalne uzyskiwane odpowiednio w kwocie 1070 zł oraz 1110 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący przedstawił szereg dokumentów obrazujących poziom dokonywanych wydatków, zaś jego pełnomocnik, w piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2011 r. wyjaśnił, że skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ze swoją małżonką gdyż od kilku lat pozostaje z nią w faktycznej separacji.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena okoliczności dotyczących sytuacji materialnej oraz rodzinnej strony skarżącej opiera się na informacjach podanych w druku formularza PPF oraz na ewentualnych wyjaśnieniach udzielonych na wezwanie Sądu (referendarza sądowego). Analiza wskazanych wyżej okoliczności, dokonana w oparciu o druk formularza PPF oraz nadesłane później dokumenty nie pozwoliła stwierdzić, że zachodzą podstawy do zwolnienia R.C. o od kosztów sądowych w całości.
W realiach rozpoznawanej sprawy bezspornym jest, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku, o złym stanie zdrowia. Okoliczność ta, jakkolwiek ma wpływ na ocenę stanu majątkowego strony, nie ma jednakże charakteru zasadniczego.
Trzeba bowiem zauważyć, że istnieją niejasności dotyczące sytuacji osobistej wnioskodawcy, co ma bezpośredni wpływ na jego stan majątkowy. Skarżący, w druku PPF zadeklarował bowiem, że ponosi wydatki zarówno na utrzymanie siebie jak i swojej małżonki. Co więcej, w druku formularza wskazał ją jako osobę pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. To zaś pozostaje w sprzeczności w oświadczeniem jego pełnomocnika, zawartym w piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2011 r., w którym jednoznacznie wskazano, że skarżący pozostaje z żoną w faktycznej separacji. Pomijając fakt, że polskie ustawodawstwo nie zna takiej instytucji, zauważyć przyjdzie, że tej okoliczności w żaden sposób nie uprawdopodobniono. Ma ona zaś istotne znaczenie, gdyż suma dochodów skarżącego i jego małżonki daje kwotę, która wystarcza zarówno na pokrycie bieżących potrzeb życiowych jak i na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Na marginesie zauważyć również trzeba, że nie podano jakiegokolwiek racjonalnego powodu, dla którego A. C. (żona skarżącego) nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego a mimo to, pozostaje na jego całkowitym utrzymaniu – co wprost wskazano we wspomnianym piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2011 r.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło