II SA/Gl 1376/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ochrony środowiska na skutek wniesienia przez pełnomocnika skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 lutego 2010 r. p o s t a n a w i a: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik R. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...], wnioskując jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania sądowego. Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia [...] r. wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia przedmiotowego wniosku na urzędowym formularzu "PPF" w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe skarżący uzasadniając wniosek oświadczył, że otrzymywaną miesięcznie emeryturę w kwocie [...] zł przeznacza na utrzymanie siebie i małżonki. Wskazał nadto, iż jest osobą starszą i cierpi na przewlekłe choroby, zaś dochody jakie uzyskuje ledwie wystarczają na zakup niezbędnych leków dla siebie i żony. W konsekwencji nie jest w stanie uiścić nałożonej kary administracyjnej oraz ponieść kosztów postępowania bez poniesienia uszczerbku dla siebie i rodziny. Nadto w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący poinformował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Jednocześnie zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Nadto jako źródło miesięcznego dochodu wskazał swoją emeryturę w wysokości [...] zł oraz małżonki w wysokości [...] zł brutto. Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] r. zobowiązał pełnomocnika strony skarżącej do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku w terminie 7 dni poprzez udokumentowanie wysokości uzyskiwanej emerytury przez skarżącego i jego małżonkę, wydatków przeznaczonych na utrzymanie rodziny skarżącego, a także wskazania rodzaju i powierzchni nieruchomości, którą skarżący zamieszkuje wraz z żoną. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik wyjaśnił, iż skarżący żyje od kilku lat w faktycznej separacji ze swoją żoną i nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa domowego, przy czym opłaty za utrzymanie mieszkania ponosi w całości sam. Z nadesłanych dokumentów (w tym odpisów faktur i rachunków), jak również wyjaśnień pełnomocnika wynika, iż opłaty za energię elektryczną, dostawę wody, węgiel i podatek od nieruchomości (w przeliczeniu miesięcznym) wynoszą około [...] zł, miesięczny koszt wyżywienia skarżącego to kwota około [...] zł, zaś wydatki na zakup środków czystości stanowią kwotę [...] zł. Pełnomocnik podniósł, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem niezbędnych leków odpowiadają co najmniej wysokości otrzymywanej przez skarżącego renty inwalidzkiej w wysokości około [...] zł brutto. Wskazał nadto, iż małżonka skarżącego uzyskuje emeryturę w wysokości około [...] zł brutto. Pełnomocnik zwrócił uwagę również na zły stan zdrowia skarżącego, na czego dowód dołączył kopię zaświadczenia lekarskiego, informującego o przewlekłych chorobach skarżącego i wymogu stałego leczenia oraz wsparcia osób drugich w codziennej egzystencji. Wyjaśnił nadto, że skarżący zamieszkuje lokal składający się z 2 pokoi o łącznej powierzchni [...] m² (bez łazienki), przy czym posiada udział 1/3 w prawie współwłasności nieruchomości przy ul. [...] we wsi W. na którą składa się budynek mieszkalny o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość gruntowa około [...] ha. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik strony skarżącej w ustawowym terminie złożył od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw (błędnie nazywając zażaleniem), wnioskując o całkowite, ewentualnie częściowe zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Uzasadniając powyższe dodatkowo wskazał, iż uzyskiwana renta inwalidzka przez skarżącego stanowi jego jedyny dochód, przy czym małżonkowie C. od kilku lat pozostają ze sobą w konflikcie, nie odzywają się do siebie a małżonka nie pomaga skarżącemu. W związku z powyższym, w ocenie pełnomocnika, nie ma możliwości by małżonka współuczestniczyła wraz ze skarżącym w ponoszeniu kosztów postępowania sądowego. Pełnomocnik zaznaczył nadto, że skarżący miesięcznie wydaje około [...] zł na leki, co sprawia, że nie jest wstanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, wydatki bowiem związane z utrzymaniem mieszkania i zakupem leków odpowiadają wysokości renty skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tak więc przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej osoby występującej z takim wnioskiem. Ocena, czy wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych następuje po wszechstronnym zbadaniu jego sytuacji materialnej, co w niniejszej sprawie zostało zrealizowane. Występując o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wychodząc naprzeciw skarżącemu przyjął, iż prowadzi on gospodarstwo domowe samodzielnie, zaś jego miesięczny dochód - renta inwalidzka - przeznaczony jest w całości na pokrycie niezbędnych bieżących potrzeb życia codziennego (artykuły spożywcze, środki czystości i leki) oraz opłat związanych z utrzymaniem domu. Wypada w tym miejscu zauważyć, że problemy ze zdrowiem wnioskodawcy (poddany jest stałemu leczeniu farmakologicznemu) generują wydatki, przy czym stan zdrowia i wiek uniemożliwia poprawę kondycji finansowej. W konsekwencji należy stwierdzić, iż sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna i ze względu na wiek oraz stan zdrowia nie rokuje na poprawę, zaś dodatkowe koszty postępowania sądowego zakłóciłyby płynność finansową miesięcznych wydatków skarżącego. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, jak również jego możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi do wniosku, iż wykazane zostało dostatecznie, iż skarżący spełnia przesłanki do całkowitego uwzględnienia jego żądania. Sytuacja finansowa skarżącego w chwili obecnej nie pozwala na wygospodarowanie sumy pieniężnej na pokrycie kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.