II SA/Gl 1378/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-04-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie skargi na decyzję administracyjną oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy powinny zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli strona skarżąca w toku postępowania oświadczy, że nie składała wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i kwestionuje zasadność prowadzenia przez sąd dwóch postępowań?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w sprawie skargi na decyzję administracyjną oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy jako bezprzedmiotowe. Uzasadniono to oświadczeniem strony skarżącej, że nie składała wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych dotyczącego zaskarżonej decyzji, a także jej kwestionowaniem zasadności prowadzenia przez sąd dwóch postępowań, co wskazuje na działanie wbrew woli strony i uniemożliwia osiągnięcie celu postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., domagając się jej uchylenia, a także kwestionując działania organów i przewlekłość postępowania. W toku postępowania skarżący zakwestionował wysokość wpisu sądowego, twierdząc, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania, i złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd rozdzielił skargi na dwa postępowania: jedno dotyczące decyzji SKO, a drugie dotyczące przewlekłości postępowania. Następnie, po oświadczeniu skarżącego, że nie składał wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i kwestionowaniu zasadności prowadzenia dwóch postępowań, sąd uznał oba postępowania za bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy oraz umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zagospodarowania terenu postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy; 2. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Pismem z dnia 8 października 2012 r. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę na decyzję tego organu z dnia [...] r., nr [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] r., uznania rozstrzygnięć organów administracyjnych za celowe działania na szkodę skarżącego, potwierdzenia przewlekłości postępowania spowodowanego przemyślanym matactwem organów, a także zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 listopada 2012 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 (pięćset) złotych – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). W odpowiedzi w piśmie procesowym z dnia 14 grudnia 2012 r. S. K. zakwestionował wysokość wpisu podnosząc, że skarga z dnia 8 października 2012 r. jest skargą "na przewlekłość postępowania", stąd należny wpis powinien wynosić 100 (sto) złotych. Jednocześnie skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy podając w formularzu między innymi informacje o przedmiocie zaskarżenia, tj. zaskarżony akt ("decyzja SKO"), datę wydania ("[...]"), nazwę organu ("Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K."). W związku z treścią pisma z dnia 14 grudnia 2012 r. wezwano stronę do sprecyzowania skargi poprzez dokładne określenie przedmiotu zaskarżenia, tj. czy intencją skarżącego było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] - jak wynika z treści skargi, czy też skarży on przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postępowania w przedmiocie zmiany zagospodarowania terenu - jak wynika z treści pisma z dnia 14 grudnia 2012 r. W piśmie z dnia 10 stycznia 2013 r. skarżący z jednej strony wskazał wyraźnie, że jego skarga z dnia 8 października 2012 r. jest skargą na "bezczynność organu i przewlekłość postępowania organu I instancji, ponieważ II instancji nie może zaskarżyć". Jednak w innym miejscu tego pisma podniesiono również, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie dotyczy zgłoszonego przeze niego naruszenia prawa i nie odnosi się do wynikających z tego tytułu roszczeń, a dodatkowo, że jest ona nieważna z mocy prawa na skutek wydania jej przez niewłaściwy organ. Wobec takiego sformułowania zarzutów skargi na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 stycznia 2013 r. rozdzielono skargi wniesione w jednym piśmie z dnia 8 października 2012 r., uzupełnione pismami z dnia 14 grudnia 2012 r. oraz 10 stycznia 2013 r. na dwa odrębne postępowania: ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...], będącą przedmiotem niniejszego postępowania oraz ze skargi S. K. na przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy P. postępowania w sprawie zmiany zagospodarowania terenu, zarejestrowane w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SAB/Gl 4/13. Następnie wniosek skarżącego z dnia 14 grudnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie został skierowany do Referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. oddalił wniosek. Pismem z dnia 7 marca 2013 r. S. K. wniósł sprzeciw od tego orzeczenia podnosząc, że jest ono absurdalne i w jego sytuacji życiowej nie ma podstaw do odmowy przyznania prawa pomocy. Z uwagi na zarzuty podane w sprzeciwie, a także na oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie zarządzenia Sędziego Sprawozdawcy z dnia 15 marca 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień dotyczących osiąganych dochodów, w szczególności do wskazania wysokości dochodów uzyskiwanych z wyprzedaży majątku, na co powołuje się on w piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2013 r., a także do nadesłania dokumentów obrazujących wysokość miesięcznych, przeciętnych, wydatków związanych z utrzymaniem siebie i swojej rodziny (tj. czynszu, opłat za energie elektryczną, dostawy wody, usługi telekomunikacyjne itp.). W odpowiedzi na to wezwanie S. K. nadesłał pismo z dnia 29 marca 2013 r., w którym oświadczył, że nie składał "wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych od decyzji SKO w K. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zagospodarowania terenu w lipcu 2012 r." Dalej skarżący wyrażając niezadowolenie z podjętych zarówno przez organy administracji, jak i przez Sąd działań podkreślił, że cyt: "Sąd, który nie czyta, co się do niego pisze chce prowadzić postępowanie o uchylenie decyzji, której ja nie skarżyłem". Dalej wskazał również, że Sąd z własnej inicjatywy wszczyna zbędne postępowanie i "wciąga" go w takie postępowanie, o które skarżący nie wnosił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Wskazać przy tym należy, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy mogącej być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowe może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu będącego podstawą rozpoznania, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania orzeczenia. Niniejsza sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w następstwie wniesionej za pośrednictwem organu i w ustawowym terminie skargi S. K. z dnia 8 października 2012 r., w której wyraźnie oznaczył on organ, podał numer i datę wydania zaskarżonej decyzji, a dodatkowo zażądał uchylenia decyzji organów pierwszej i drugiej instancji działających w sprawie. Następnie strona w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując w nadesłanym formularzu organ, datę i numer wydanej decyzji, będącej przedmiotem zaskarżenia. Mając na względzie konstytucyjne prawo do sądu, a także wyjaśnienia S. K. zawarte w pismach z dnia 14 grudnia 2012 r. oraz z dnia 10 stycznia 2013 r., na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a. zarządzono rozdzielenie skarg wniesionych w jednym piśmie, o czym skarżący został powiadomiony w dniu 29 stycznia 2013 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Podkreślić w tym miejscu należy, że w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania przedmiotu skargi strona nie tylko wskazała, że skarży przewlekłość prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy P., ale równocześnie podniosła zarzuty w stosunku do pierwotnie wskazanej w skardze decyzji, w tym zarzut jej nieważności z mocy prawa. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji rozdzielenie skarg było w pełni uzasadnione. Odnosząc się do wniosku złożonego przez S. K. o przyznanie prawa pomocy wyjaśnić trzeba, że w związku z wyraźnym oznaczeniem w nadesłanym formularzu przedmiotu zaskarżenia (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r.) wnioskowi o przyznanie prawa pomocy został nadany bieg w sprawie prowadzonej pod niniejszą sygnaturą. Niemniej jednak, skoro strona oświadczyła w piśmie procesowym z dnia 29 marca 2013 r., że nie składała "wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych od decyzji SKO w K.", a także w świetle zarzutów względem zbędnego zdaniem skarżącego prowadzenia przez Sąd dwóch postępowań, w tym postępowania, o którego wszczęcie on nie występował, a dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...], Sąd prowadząc dalej sprawę działałby wbrew jego woli. Tym samym w opinii Sądu należało uznać, że postępowania zarówno w kwestii wniosku z dnia 14 grudnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy, jak i w sprawie skargi na powyższą decyzję są bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie celu takiego postępowania, przy czym owo zdarzenie musi zaistnieć dopiero w toku postępowania. Mając na uwadze czynności podjęte przez Sąd w niniejszym postępowaniu zarówno w odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie Referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2013 r., zarządzenie sędziego Sprawozdawcy z dnia 15 marca 2013 r.), jak i w odniesieniu do skargi (zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 16 listopada 2012 r., zarządzenie o rozdzieleniu skarg z dnia 17 stycznia 2013 r.), a także zdarzenie, jakim jest oświadczenie złożone przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania (pismo z dnia 29 marca 2013 r.), wypada stwierdzić, że oba te postępowania należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów S. K. o niepodejmowaniu czynności w sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy P. Sąd pragnie wyjaśnić, że postępowanie takie - jak wskazano wcześniej - jest prowadzone pod sygn. akt II SAB/Gl 4/13. Podkreślić również należy, że oba postępowania, o których wspomina skarżący w piśmie z dnia 29 marca 2013 r., zostały wszczęte na skutek jego żądań zawartych w skardze z dnia 8 października 2012 r. (pismo zatytułowane "skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...]"), a następnie w pismach: z dnia 14 grudnia 2012 r. ("skarga z dn 08 października jest skargą na przewlekłość postępowania") oraz z dnia 10 stycznia 2013 r. ("zatem moja skarga z dnia 08 października 2012r. jest skargą na bezczynność organu i przewlekłość prowadzenia organu I instancji"). Mając powyższe na względzie, na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 oraz § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło