II SA/Gl 1380/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...]roku Nr [...]Prezydent Miasta K. skierował obecnie skarżącego R. P. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał że w dniu 1.02.2013 r. wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Południe w Katowicach o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdem. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania uzyskano odpis fragmentów z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...]r., z której wynika, że R. P. od [...] r. leczy się psychiatrycznie w trybie ambulatoryjnym, przez kilka lat był leczony neurologicznie po urazie głowy, dwukrotnie podejmował próbę samobójczą w Areszcie Śledczym i nie odbywał służby wojskowej z powodów psychiatrycznych. Jednocześnie w przedmiotowej opinii biegli nie stwierdzili u R. P. objawów choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego, ani innych zakłóceń czynności psychicznych w rozumieniu art. 31 § 1 i 2 kk, stwierdzono natomiast u niego zaburzenia nastroju w wywiadzie oraz uzależnienie od marihuany. Na tej podstawie organ uznał, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia R. P. i skierował go na badania lekarskie. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. P., który wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. Wskazał m.in., że decyzja o przeprowadzeniu badań co do jego stanu zdrowia jest całkowicie bezzasadna. Zdaniem odwołującego się, powołana przez organ opinia nie zawiera informacji, które uzasadniałyby wątpliwości co do stanu jego zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]. znak: [...]działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 75 ust. 1 pkt. 5 ustawy o kierujących pojazdami badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wskazano ponadto, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. SKO wyjaśniło również, że na mocy art. 137 ww. ustawy zachowało moc rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 133). Jak stanowi zaś § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia, osobie, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy (Prawo o ruchu drogowym), decyzję o skierowaniu na badania lekarskie wydaje starosta, w przypadku otrzymania: 1) wniosku od egzaminatora o stwierdzonych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu; 2) wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych, w trakcie wykonywania czynności służbowych, zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem; 3) zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem. Starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów (ust. 5). Organ II instancji zwrócił uwagę, że z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że chodzi tu o takie zastrzeżenia, które mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że organy administracyjne orzekające w sprawie nie dysponowały opinią biegłych, na którą powołał się prokurator we wniosku z dnia 24.01.2013 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego. Organ I instancji, który zwrócił się do Prokuratury Rejonowej Katowice-Południe w Katowicach o przesłanie przedmiotowej opinii, uzyskał natomiast odpis fragmentów z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] r. wydanej przez biegłych psychiatrów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało również, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne jaki jest stan zdrowia psychicznego kierującego pojazdem. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym. Dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. SKO wskazało również, że z treści art. 12 ust. 1 pkt. 1 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że prawo jazdy nie może być wydane osobie u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Pismem z dnia 23 lipca 2013r. R. P.wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję SKO wskazując, że prowadzone przez Prokuraturę postępowanie dotyczyło posiadania marihuany i nie miało to związku z prowadzeniem pojazdów. Natomiast powołana przez organ opinia nie zwiera stwierdzenia, że skarżący cierpi na chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub inne zakłócenie czynności psychicznych. Zakwestionował również stwierdzenie organu w zakresie przypisania mu cech uzależnienia od marihuany. Wskazał także na koszty związane z przeprowadzeniem badań na które został skierowany. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz.1269 z późń. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (art.1 § 1). Kontrola o jakiej mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 § 2 ) i polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną (art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późń. zm.- dalej "p.p.s.a.") Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99, LEX nr 54171). W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Wymogów powyższych, zdaniem Sądu, wydające decyzję stanowiącą przedmiot skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie dochowało w stopniu zezwalającym na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji podlegająca kontroli decyzja narusza także wskazane niżej przepisy prawa materialnego. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 99 ust.1 pkt 2 lit.b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami ( Dz.U. Nr 30, poz.151 z późn. zm.) Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. Skład orzekający zgadza się ze stanowiskiem zgodnie z którym opinia sądowo-psychiatryczna wydana na potrzeby prowadzonego przez prokuratora postępowania karnego, zawierająca zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, w której biegli zgodnie rozpoznają u niego uzależnienie od substancji psychoaktywnych, stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust.1 pkt 2 lit.b. Niemniej jednak w niniejszej sprawie zarówno organ I instancji jak i SKO nie uzyskały odpisu przedmiotowej opinii, opierając się jedynie na sporządzonym przez prokuratora odpisie fragmentów opinii, przy czym nie wiadomo, czy jest to fragment wniosków końcowych opinii, czy też fragment wywiadu z badanym, czy wreszcie ustaleń dokonanych na podstawie innych dokumentów medycznych. Skutkiem czego organy wydał decyzję w oparciu o opinię którą nie dysponowały. W ocenie Sądu dopiero kompletna opinia może stanowić wiarygodną informację odnośnie zastrzeżeń, co do stanu zdrowia skarżącego. W tym miejscu wskazać należy, że odpis fragmentów opinii nie pozwala na stwierdzenie, czy uzależnienie od marihuany jest aktywne oraz na jakiej podstawie biegli uznali, że skarżący jest uzależniony. Nadto nie wiadomo jakiego okresu dotyczy uzależnienie. Nie wiadomo również, czy niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez skarżącego z sytuacją na drodze ma charakter trwały i na jakiej podstawie organ to ustalił. W konsekwencji, w myśl powyższych uwag, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznać należy za naruszające przepisy postępowania administracyjnego oraz wskazany wyżej przepis materialny, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowią ona bowiem rozstrzygnięcia przedwczesne, wydane bez należytego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich wskazanych wyżej istotnych w sprawie okoliczności. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zwróci się do prokuratury o przesłanie odpisu opinii sądowo-psychiatrycznej dotyczącej skarżącego i po zapoznaniu się z jej treścią, w zależności od znajdujących się w niej informacji podejmie stosowną decyzję , którą uzasadni zgodnie z wymogami art.107 § 3 k.p.a., a organ II instancji podda kontroli ewentualne zarzuty dokonując ich prawnej oceny i dając temu wyraz w treści uzasadnienia wydanej decyzji. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.