II SA/Gl 1384/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi kasacyjnej; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; 3) oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek W.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją małżonką, zamieszkując w lokalu mieszkalnym o pow. 47,15 m², a także jest współwłaścicielem (w ½) nieruchomości rolnej o pow. 4,35 a. Skarżący podkreślił, że nie dysponuje żadnym majątkiem, w tym oszczędnościami, papierami wartościowymi ani też przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 zł. Źródłem utrzymania się jego rodziny są dochody ze świadczenia przedemerytalnego skarżącego wysokości 902 zł brutto miesięcznie oraz emerytura jego małżonki, której wysokości skarżący nie zna ze względu na istniejącą rozdzielność majątkową z żoną. W formularzu podkreślono, że skarżący ma problemy z bieżącym pokrywaniem zobowiązań. W ocenie referendarza skarżący uchylając się od wskazania wysokości dochodów żony W.Z. uniemożliwił obiektywną weryfikację realnej sytuacji materialnej jego rodziny. Z przedstawionych dokumentów wynika, że bieżące koszty utrzymania się rodziny strony kształtują się na poziomie około 700 – 800 zł, a dochody skarżącego to kwota 775 zł miesięcznie. Wszystkie przedstawione przez wnioskodawcę rachunki są wystawione na niego, co oznacza, że żona musi partycypować w kosztach bieżącego utrzymania. W ustawowym terminie strona skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 marca 2015 r. domagając się jego zmiany. W uzasadnieniu wskazano, że położenie nieruchomości rolnej oraz brak porozumienia ze współwłaścicielem – bratem skarżącego nie pozwala na jej sprzedaż. Dodatkowo skarżący podniósł, że jego żona partycypuje w połowie kosztów utrzymania, stąd skarżącemu na miesięczne koszty utrzymania pozostaje kwota około 360 zł. Do sprzeciwu skarżący dołączył decyzję organu rentowego z dnia 20 marca 2012 r. o przyznaniu K.Z. emerytury w wysokości 1149,17 zł netto. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył do następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona w stopniu pozwalającym na częściowe uwzględnienie złożonego wniosku. W ocenie Sądu sytuacja materialna W.Z. jest szczególnie ciężka, skarżący wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść dalszych kosztów sądowych, poza wpisem od skargi, którego wysokość w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wobec oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także w świetle dołączonych dokumentów należy częściowo przychylić się do złożonego wniosku. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.