II SA/Gl 1387/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. w T. i "B" Sp. z o.o. w W. wystąpiły do Prezydenta Miasta Z. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę układu komunikacyjnego wraz z parkingami, oświetleniem i odwodnieniem oraz elementami malej architektury na działkach położonych w Z. przy ul. [...], oznaczonych numerami geodezyjnymi: "1", "2", "3", "4", "5", "6", "7", "8", "9", "10", "11", "12", "13", "14", "15", "16", "17", "18", "19". Do wniosku dołączono w szczególności: projekt budowlany, decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] r. ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Zawiadomieniem z dnia [...]r. organ zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu, zawiadomienie zostało doręczone m. in. M. M. Jak wynika z akt administracyjnych, M. M., oprócz uczestnictwa we Wspólnocie Mieszkaniowej, legitymuje się prawem użytkowania wieczystego działki nr "20" o pow. [...] m2, położonej w Z. przy ul. [...], sąsiadującej z terenem inwestycji, wpisanej do księgi wieczystej [...]. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta zobowiązał wnioskodawców do uzupełnienia wniosku w szczególności poprzez wyjaśnienie, w jaki sposób mają zapewniony dostęp do drogi publicznej budynki i garaże położone od strony ul. [...]. Interwencyjne pismo w sprawie dojazdu do swojego garażu skierował do organu także H. M. Podał, że na działce nr "21" znajduje się jego garaż, do którego dojeżdża istniejącą drogą pożarową dla instytucji [...] i wnosi o zachowanie tego dojazdu. Pismami z [...]r. inwestorzy poinformowali zarówno H. M., jak i organ I instancji, że drogi wewnętrzne parkingu od strony ul. [...] są ogólnodostępne i projekt nie przewiduje budowy ogrodzenia lub bram od ul. [...]. Dojazd do garażu H. M. będzie odbywał się w dotychczasowy sposób przez drogi wewnętrzne parkingu i obniżony krawężnik. Wyjaśniono także, że garaże zlokalizowane od ul. [...] mają dostęp do tej drogi i rozwiązania projektowe tego nie zmieniają. Z dołączonych zdjęć oraz rysunku sporządzonego przez H. M. wynika, że teren nieruchomości przy ul. [...] jest od strony inwestycji, na wysokości garaży blaszanych, oddzielony ogrodzeniem z siatki. Zastrzeżenia w sprawie wnieśli także Zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Z. oraz M. M. Zarządca podniósł, że rozwiązanie projektowe likwiduje istniejący dojazd do klatki schodowej budynku zlokalizowanego w sąsiedztwie skrzyżowania, co czyni niemożliwym dojazd samochodów z podnośnikami celem usuwania sopli lodowych, brak dojazdu utrudni ewentualną akcję ratowniczą i gaśniczą. Także M. M. zarzucił, że projekt nie uwzględnia istotnych dla budynku przy [...] kwestii. Pominięto sprawę dojazdu do tego budynku ciężkich pojazdów a dojazd ten był gwarantowanych przez Miasto w związku z budową skrzyżowania ulic [...] – [...] i zapewniony od strony parkingu [...], drogą pożarową dla tego podmiotu. Projekt narusza także stosunki wodne wokół budynku. Teren inwestycji ma zostać podniesiony, co będzie skutkowało zalewaniem budynku. Taki skutek w przeszłości wywołało już podniesienie terenu wokół budynku w wyniku budowy sieci ciepłowniczej przez jego podwórze. Budynek ma urządzony system odwadniający i projekt narusza dobrze wykonaną i funkcjonującą instalację. M. M. podał, że jest współwłaścicielem budynku przy ul. [...] w Z. Z akt sprawy wynika, że M. M. jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej, która tworzą właściciele mieszkań położonych w tym budynku. Ustosunkowując się na żądanie organu do zgłoszonych zastrzeżeń, projektant inwestycji wyjaśnił w piśmie z [...] r., że dojazd do nieruchomości gwarantowany przez Miasto przez działkę nr "13" winien być uzgodniony z właścicielem terenu, którym jest spółka [...]. Podał, że zaprojektowana inwestycja ma prawidłowe odwodnienie, co nie spowoduje zalewania budynku, przewidziane zostało odprowadzanie wód opadowych do projektowanej kanalizacji deszczowej. Wyjaśnił, że inwestor proponuje dojazd do budynku drogą wewnętrzną projektowanej infrastruktury parkingu, z wykonaniem w miejscu istniejącego dojścia przebrukowania i obniżenia krawężnika celem umożliwienia dojazdu. W tym zakresie przedstawiono propozycję dla zarządcy nieruchomości, dołączając rysunek stosownego fragmentu parkingu, przewidujący zjazd z drogi wykonanej z płyt betonowych przez obniżenie skarpy utwardzonej płytami betonowymi. Na wniosek inwestora, motywowany koniecznością przygotowania żądanych przez organ uzupełnień i wyjaśnień, postępowanie w sprawie rozstało zawieszone postanowieniem z [...]r. Pismem z [...] r. M. M. stwierdził, że przedstawiona przez projektanta propozycja jest jedną z możliwych, wymaga jednak dalszych uzgodnień w zakresie ochrony domu przed zalewaniem, parametrów zjazdu na posesję i przebudowy studni kanalizacyjnych obsługujących budynek. W udzielonej odpowiedzi projektant wskazał, że budynek przy ul. [...] znajduje się poza obszarem opracowania. W zakresie odwodnienia przewidziano pozostawienie starego układu kanalizacyjnego i jego czyszczenie oraz wykonanie nowego układu kanalizacyjnego. Przedstawiono rysunek dotyczący parametrów wjazdu na posesję wskazując, że szczegóły techniczne zawiera projekt budowlany, który w tej części nie podlega weryfikacji przez organ udzielający pozwolenia na budowę. Do udzielonej odpowiedzi M. M. ustosunkował się negatywnie, wskazując, że nie zawiera powiązania parkingu z terenem posesji (brak rzędnych), droga do budynku jest jednospadowa z nachyleniem do budynku, co spowoduje napływ wody opadowej z parkingu na budynek, nadto zaprojektowana droga jest węższa od istniejącej a miejsca parkingowe uniemożliwią dojazd dużych samochodów. Po podjęciu postępowania postanowieniem z [...]r., Prezydent Miasta Z. decyzją z [...]r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowego układu komunikacyjnego wraz z parkingami, oświetleniem i odwodnieniem oraz elementami małej architektury na wymienionych działkach. Jako obszar oddziaływania inwestycji wymieniono m. in. działki nr "21" i "20" (będącą w użytkowaniu wieczystym M. M.). W uzasadnieniu opisano szczegółowo przebieg postępowania i zgłaszane przez strony zastrzeżenia do inwestycji oraz treść udzielonych wyjaśnień. Wskazano, że złożony przez inwestora wniosek jest kompletny a projekt uwzględnia warunki określone w decyzji ustalającej warunki zabudowy. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) a projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez kompetentne osoby, które złożyły odpowiednie oświadczenia o jego zgodności z przepisami i warunkami wiedzy technicznej. Oceniono, że zarzuty dotyczące wpływu inwestycji na budynek przy ul. [...] zostały w dostateczny sposób wyjaśnione przez projektanta. Odwołanie od decyzji złożył M. M. Zarzucił, że organ I instancji naruszył procedurę administracyjną. Projekt narusza warunki użytkowania sąsiedniej posesji nr "22". W konsekwencji wniesionych zastrzeżeń jako strona postępowania liczył na spotkanie z projektantem i omówienie rozwiązań. Do spotkania jednak nie doszło, organ zawiesił postępowanie a projektant złożył wyjaśnienia na piśmie, zaś organ, po podjęciu postępowania, w ciągu dwóch dni wydał decyzję, nie czekając na stanowisko stron. Wyjaśnienia projektanta nie uwzględniają zgłoszonych uwag, wnioskowano o niewielkie zmiany projektu mające znaczenie dla stosunków wodnych i warunków dojazdu. Wydana decyzja zatwierdza projekt negatywnie wpływający na sąsiednią posesję. Skarżący zażądał uwzględnienia w projekcie jego uwag. Zaskarżoną decyzją z [...]r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że charakter sprawy i zgłaszanych zarzutów nie obligował organu I instancji do podjęcia prób ugodowego załatwienia sprawy i przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Uwagi strony dotyczą rozwiązań projektowych, za które odpowiedzialność ponosi projektant. Prawidłowo za wystarczające organ I instancji uznał w tym zakresie wyjaśnienia projektanta. Projekt przewiduje układ odwodnienia, pozostawienie istniejącego układu kanalizacji deszczowej poprzez studnię nr [...], przewidując jej czyszczenie i pionową regulację. W części opisowej projektu określającej warunki wodne stwierdzono, że w trakcie badań do głębokości rozpoznania (2,5 m) nie stwierdzono warstwy wodonośnej. Wojewoda stwierdził, że nie ma podstaw do kwestionowania rozwiązań projektowych wobec złożenia przez projektantów oświadczeń wymaganych art. 20 ust. 4 prawa budowlanego o zgodności projektu z przepisami i zasadami wiedzy budowlanej. W skardze do sądu administracyjnego M. M. zarzucił, że wydane w sprawie decyzje nie są prawidłowe, albowiem wyjaśnienia projektanta nie odpowiadają na zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia a planowany obiekt wywrze negatywny wpływ na sąsiednią posesję przy ul. [...]. Zarzucił także, że doszło do naruszenia procedury, albowiem wyjaśnienia projektanta zostały mu doręczone dzień po wydaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. skarżący oświadczył, że budynek przy ul. [...] nie ma dojazdu od ulicy [...] a zalewanie posesji stało się jeszcze bardzie prawdopodobne w wyniku zaprojektowanego obniżenia krawężnika, celem zapewnienia dojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1720 ze zm.), uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Sąd zobligowany był zatem w pierwszej kolejności do rozważenia legitymacji procesowej skarżącego. W tym zakresie wzięto pod uwagę, że w wydanej decyzji organu I instancji określono zakres oddziaływania inwestycji, zaliczając do działek objętych tym oddziaływaniem m. in. działkę nr "20", której prawo użytkowania wieczystego przysługuje skarżącemu. Okoliczność ta w dostatecznym stopniu uzasadnia interes prawny skarżącego w sprawie i uprawnia go do wniesienia skargi. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 powołanej ustawy, w wyniku skutecznego wniesienia skargi, sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji nie wymagała rozstrzygnięcia w sprawie kontrowersyjna w orzecznictwie kwestia legitymacji członka wspólnoty mieszkaniowej do osobistego wniesienia skargi na decyzję, która nie dotyczy bezpośrednio jego uprawnień związanych z posiadanym lokalem mieszkalnym. W ocenie Sądu zarzuty kierowane przez skarżącego pod adresem wydanych decyzji, nie są zasadne. Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy zarzut, jakoby skarżący został pozbawiony udziału w postępowaniu administracyjnym. Został on zawiadomiony zarówno o wszczęciu postępowania, jak i o jego zakończeniu i możliwości zapoznania się z materiałem sprawy. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania umożliwiło skarżącemu zarówno dostęp do akt sprawy, jak i wyrażanie własnego stanowiska. Ponieważ zarzuty skarżącego dotyczyły rozwiązań przyjętych w projekcie, były przedkładane jego autorowi, który udzielił odpowiedzi. Taka praktyka jest wystarczająca do uznania, że nie zostały w toku postępowania naruszone zasady procedury administracyjne, na czele z zasadą zapewnienia przez organ stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Nie znajduje natomiast uzasadnienia w prawie żądanie skarżącego, dotyczące zapewnienia mu możliwości osobistego przedyskutowania z projektantem kwestionowanych rozwiązań. Decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest aktem związanym. Organ nie może odmówić udzielenia pozwolenia, jeśli inwestor złoży kompletny i zgodny z przepisami wniosek. To zatem do inwestora należy określenie przedmiotu inwestycji i zastosowanych rozwiązań. Warunkiem jest jedynie, aby owe rozwiązania były zgodne z prawem, w tym nie naruszały uzasadnionych interesów osób trzecich. Podobnie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, uregulowane w art. 89 k.p.a., winno mieć miejsce w sytuacjach określonych w tym przepisie. Organ jest zobowiązany przeprowadzić rozprawę, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo wymaga tego przepis prawa. Organ winien także przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeb uzgodnienia interesów stron i gdy jest to konieczne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych. Żadna z opisanych sytuacji w postępowaniu nie zaistniała, w szczególności nie można mówić o możliwości ugodowego załatwienia sprawy, odpowiedzialność za legalność udzielonego pozwolenia na budowę ponosi organ administracji właściwy w sprawie i w drodze porozumienia strony nie mogą wyłączyć stosowania przepisów prawa, regulujących warunki uzyskania pozwolenia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), obiekt budowlany należy projektować i budować, zapewniając w szczególności poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Kwestię tę skarżący w toku postępowania i w skardze podnosi. Zwrócić jednak należy uwagę, że z akt sprawy nie wynika, aby dla działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...], był urządzony prawnie uregulowany przejazd przez działki objęte przedmiotową inwestycją. Przez działki te nie przebiega droga publiczna, nie ma na nich także ustanowionej żadnej służebności na rzecz właścicieli działki nr "22" czy jakiejkolwiek innej działki, znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. W tej sytuacji inwestor nie jest ograniczony uzasadnionymi, w sensie prawnym, interesami innych osób, w szczególności nie jest zobowiązany tak projektować inwestycję, aby ta zapewniała osobom trzecim możliwość przejazdu przez działki, którymi może dysponować na cele budowlane. Jeśli istotnie działka zabudowana domem mieszkalnym przy ul. [...] nie ma dostępu do drogi publicznej w inny sposób, to osoby zainteresowane takim dostępem winny w tym zakresie stan prawny uregulować i dostęp taki działce zapewnić, w trybie umownym lub sądowym. Z dokumentacji projektowej wynika nadto, że inwestor uwzględnił stan dotychczasowy i przewidział możliwość utrzymania dostępu przez objęte wnioskiem działki do nieruchomości sąsiednich. Wobec dobrowolnego poszanowania przez inwestora faktycznych interesów mieszkańców sąsiedniej nieruchomości, nie można równocześnie zakładać, że jest on zobowiązany do uwzględniania postulatów sąsiadów. Obowiązek taki może istnieć tylko w odniesieniu do prawnie uregulowanego obowiązku udostępnienia przez niego działek. W toku całego postępowania strona skarżąca w żaden sposób jednak nie powoływała się na fakt takiego prawnego uregulowania kwestii dojazdu. W tej sytuacji nie ma podstaw aby kwestionować przedłożony projekt budowlany w tym zakresie i domagać się, by uwzględniał postulowane przez stronę skarżącą rozwiązania. Nie jest też zasadny zarzut skargi dotyczący groźby zalewania terenu sąsiedniej nieruchomości wodami opadowymi z terenu inwestycji. Rozwiązanie projektowe przewiduje odprowadzanie wód opadowych systemem kanalizacji deszczowej. Prawidłowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że adekwatność i wydolność przewidzianego rozwiązania nie podlega weryfikacji przez organ udzielający pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisami rozporządzenia MI z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133), projekt budowlany składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania terenu (który nie był przez skarżącego kwestionowany) i projektu architektoniczno-budowlanego. Każda z części powinna składać się z części rysunkowej i opisowej. Rozwiązania techniczne, w tym dotyczące elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego wraz z obliczeniami, stanowią element projektu architektoniczno-budowlanego (§ 11 ust. 2 pkt 7 powołanego rozporządzenia). Zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę organ administracji dokonuje sprawdzeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego. Z pkt 2 art. 35 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że kontroli przed wydaniem pozwolenia na budowę podlega jedynie zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi, nie podlega natomiast projekt architektoniczno-budowlany. W tym zakresie odpowiedzialność za prawidłowość przyjętych rozwiązań i dokonanych obliczeń ponosi projektant. Zasadnie zatem organy wskazały, że nie posiadają kompetencji do weryfikacji przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych służących odprowadzaniu wód opadowych. Rozwiązanie to projektant powinien przyjąć w formie i rodzaju odpowiednim do charakteru obiektu i wiedzy technicznej. Jeżeli rozwiązanie to okaże się nieskuteczne i powodujące szkodę w działkach sąsiednich, zaistnieją podstawy do interwencji, brak jest jednak podstaw do negowania i weryfikowania na obecnym etapie projektu w tym zakresie. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.