II SA/Gl 1389/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.),, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 września 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/941/2025/13891 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 17 września 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego R. W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza T. z dnia 20 sierpnia 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem – S. W.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 23 lipca 2025 r. Do wniosku skarżący dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r., zaliczające S. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Następnie organ podkreślił, że z dniem 1 stycznia 2024 roku weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) wprowadzająca zmiany dotyczące przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 63 ust. 1 tej ustawy, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 roku stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ podniósł, że z uwagi na to, iż wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony w lipcu 2025 r. i na dzień 31 grudnia 2023 r. skarżący nie miał prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., a zatem art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, nie znajdzie zastosowania. Organ przytoczył art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. i wskazał, że od tej daty świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie z tytułu sprawowania opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W związku z tym organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek ustawowych do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem, który nie jest osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podniósł, że sprawuje całodobową opiekę nad bratem, który jest ubezwłasnowolniony całkowicie. Z tego powodu nie miał możliwości podjęcia pracy i nie ma dochodu od [...] 2024 r. Podniósł, że jest opiekunem prawnym brata. W związku z tym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ), zwanej dalej P.p.s.a. określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 20 sierpnia 2025 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem, niepełnosprawnym w stopniu znacznym. Na wstępie podkreślenia zatem wymagało, że 1 stycznia 2024 roku weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) wprowadzająca zmiany w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W przedmiotowej sprawie niewątpliwe było, że skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w okresie obowiązywania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu zmienionym wyżej wymienioną ustawą. Wniosek inicjujący postępowanie został bowiem złożony 23 lipca 2025 r. Ponadto – jak podkreślił organ I instancji – do dnia wydania niniejszej decyzji tego organu, skarżący nie miał ustalanego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec tego, zasadnie organ, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku wskazał art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2025 r. poz. 1208), według którego, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w pkt 1 – 4 tego przepisu - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dokumentacyjnego, w tym orzeczenia o niepełnosprawności, prawidłowo organ ustalił, że w niniejszej sprawie nie został spełniony ustawowy warunek dotyczący wieku osoby wymagającej opieki, tj. wieku do ukończenia 18. roku życia. W tym zakresie organ I instancji podkreślił, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wymagający opieki brat skarżącego miał ukończone 42 lata. Zasadnie zatem organy obydwu instancji stwierdziły, że nie został spełniony wyżej wymieniony warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i na tej podstawie odmówiły przyznania skarżącemu przedmiotowego świadczenia. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w szczególności spełniającego warunki określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W tych okolicznościach brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem decyzji organów obydwu instancji, wydanych na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.. W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.