II SA/Gl 139/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. nakazał skarżącemu M. P. rozbiórkę obiektu budowlanego. Decyzja ta została wysłana skarżącemu na adres domowy i odebrana w dniu [...]r. przez dorosłego domownika. Nadto, w dniu [...]r. decyzję doręczono innej stronie postępowania. Pismami z daty [...] r., które wpłynęły do organu I instancji w dniu [...] r., skarżący wniósł odwołanie od decyzji oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podniósł, że doręczenie zastępcze decyzji nastąpiło w okresie jego pobytu w areszcie śledczym i przekazane po zwolnieniu z aresztu, zaś pobyt w nim wywołał u niego chorobę, która uniemożliwiła mu wcześniejsze złożenie wniosku. Stąd też jego zdaniem, uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, zaś wniosek został złożony przed upływem terminu liczonego od ustania przeszkody w jego zachowaniu. Do wniosku dołączono świadectwo zwolnienia z [...] w B., potwierdzające pozbawienie wolności od [...] r. i [...] z dnia [...] r., stwierdzające wyraźną poprawę zdrowia psychicznego. Jednakże zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 2 kpa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu odwoławczego, wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, został bowiem złożony po upływie 7 – dniowego terminu od ustania przyczyny jego niedochowania. O ile doręczenie decyzji w okresie pozbawienia wolności, oznacza brak winy strony, to w ocenie organu po opuszczeniu aresztu ustała przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie odwołania. Tymczasem strona nie sprecyzowała dokładnie, kiedy fakt ten miał miejsce, zaś z dołączonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, w jakim okresie i z jakiej przyczyny, nie był on w stanie dochować ustawowego terminu. Zdaniem organu, skoro strona opuściła [...] w dniu [...] r., termin do złożenia wniosku upłynął w dniu 5 listopada 2015 r., podczas gdy wniosek został złożony dopiero w dniu 3 grudnia 2015 r. Skarżący nie uprawdopodobnił zaś, aby w tym czasie istniała przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie ustawowego terminu z art. 58 kpa. Stąd też wniosku nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego M. P. domagał się zmiany postanowienia i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podał, że decyzję doręczono dorosłemu domownikowi, który przekazał mu ją w dniu 26 listopada 2015 r. Zarzucił, że z powodu nieprawidłowego doręczenia decyzji, w ogóle nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. Nadto skarżący powołał się na [...], dołączając do skargi zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonego postanowienia. W kolejnym piśmie skarżący przedstawił okoliczności, związane z realizacją inwestycji, będącej przedmiotem postępowania. Rozpoznając skargę w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Z mocy art. 58 § 1 i 2 kpa, przesłankami przywrócenia terminu są: 1) uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu, 2) złożenie wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie 7 – dniowego (nieprzywracalnego) terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4) dopełnienie równocześnie czynności, dla której ustanowiony był uchybiony termin. Zastosowanie instytucji przywrócenia terminu wymaga w pierwszym rzędzie stwierdzenia, że termin został uchybiony. Wbrew twierdzeniom skarżącego, taki przypadek miał miejsce w niniejszej sprawie. Złożenie przez skarżącego wniosku dowodzi, że miał tego świadomość. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się od [...] r. Skarżący brał w nim aktywny udział, zobowiązując się do wykonania nałożonych na niego obowiązków. Jednak z naruszeniem obowiązku strony, wynikającego z art. 41 § 1 kpa, nie powiadomił organu o pobycie w areszcie śledczym od 15 stycznia 2015 r. Stąd też z mocy § 2 tego przepisu, doręczenie decyzji pod dotychczasowym adresem wywołało skutek prawny. Co więcej, przesyłkę pod znanym organowi adresem odebrała osoba, określona jako partnerka, która podjęła się oddania jej skarżącemu jako adresatowi. Domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, skarżący jednoznacznie podał, że decyzję przekazano mu po zwolnieniu z aresztu, który wywołał u niego chorobę, uniemożliwiającą mu wcześniejsze złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zatem treść wniosku z daty [...] r. pozostaje w oczywistej sprzeczności z zawartym w skardze twierdzeniu, że decyzję otrzymał dopiero w dniu 26 listopada 2015 r. Zwolnienie z [...] nastąpiło bowiem w dniu [...] r. Dołączone do wniosku zaświadczenie lekarza [...] z dnia [...] r. stwierdza wyraźną poprawę stanu zdrowia psychicznego. Jednak prawidłowo organ odwoławczy ocenił przedłożone przez skarżącego dokumenty i treść samego wniosku, zasadnie stwierdzając, że nie wynikła z nich żadna konkretna data i przyczyna, pozwalająca określić fakt ustania przeszkody w niedochowaniu terminu. Z kolei z załączonego dopiero do skargi zaświadczenia lekarskiego wynika, że skarżący leczy się psychiatrycznie, od znacznie dłuższego okresu, jeszcze przed jego aresztowaniem. Stan zdrowia nie uniemożliwiał mu jednak udziału w postępowaniu administracyjnym do daty osadzenia w areszcie śledczym. Nie ulega wątpliwości, że pobyt w nim mógł pogorszyć jego samopoczucie. Jednak nie pozwala to na stwierdzenie, że w okresie pozbawienia wolności oraz po zwolnieniu z aresztu, nastąpiło jakieś nadzwyczajne zdarzenie, uniemożliwiające mu podejmowanie czynności procesowych, czy nawet udzielenie pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie. Z jego pism wynika, że prowadził działalność gospodarczą, co pozwala przyjąć, że posiada umiejętność formułowania pism urzędowych i posiada pewną wiedzę prawną. Przy zwolnieniu z aresztu wypłacono mu też środki pieniężne w kwocie 3 130 zł. Nie znalazł się zatem w tak złej sytuacji finansowej, aby nie być w stanie skorzystać z fachowej pomocy prawnej, jeżeli nie mógł jej uzyskać od domownika. Dla oceny zasadności samego wniosku o przywrócenie terminu nie mają też prawnego znaczenia okoliczności faktyczne, związane z realizacją spornej inwestycji i działania wspólnika działalności gospodarczej. Z tych względów sąd administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby nie był w stanie dochować terminu do wniesienia odwołania z powodu nadzwyczajnych okoliczności, bowiem zły stan zdrowia psychicznego trwał od dłuższego czasu i nie był przeszkodą w aktywnym udziale w postępowaniu, ani też nie sposób ustalić żadnej konkretnej daty w ewentualnym ustaniu przeszkody na podstawie dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego z uwagi na upływ około miesiąca od zwolnienia z aresztu śledczego do czasu złożenia odwołania z wnioskiem o przywrócenie terminu. Zatem w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki z art. 58 § 1 i 2 kpa, uzasadniające uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, zwłaszcza w zakresie dochowania nieprzywracalnego terminu do złożenia tego wniosku. Wreszcie, wskazać przyjdzie, że gdyby w istocie nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji, to wówczas mógłby ochronić się przed negatywnymi skutkami prawnymi jedynie w drodze wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Decyzja ta została bowiem niewątpliwie prawidłowo doręczona innej stronie tego postępowania w dniu [...] r. i weszła do obrotu prawnego. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też reguł procedury administracyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy. ec