II SA/Gl 1394/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. L. i K. L. na decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. Z. L. i K. L. złożyli skargę między innymi na ostateczną decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę wnosząc o stwierdzenie nieważności powyższego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, że skargę można wnieść do sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego. Wskazany obowiązek wynika z zasady pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu w stosunku do kontroli sądowej. Tryb administracyjny oparty jest natomiast na zasadzie dwuinstancyjności postępowania, ustanowionej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwanej dalej KPA), która daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy. Ograniczenie tej zasady może być wprowadzone tylko przepisem ustawy. Wobec powyższego wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji należy uznać za niedopuszczalne, a w konsekwencji taka skarga musi zostać odrzucona. W omawianym przypadku skarga dotyczy decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta J. w [...] r., a nadto w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie ani Z. L. ani K. L. nie brali udziału. Nie powoduje to jednak, że omawiana powyżej zasada nie będzie miała tutaj zastosowania. Zgodnie z orzecznictwem prawo do wniesienia środka zaskarżenia, w tym przypadku odwołania, o którym mowa w art. 127 KPA, nie jest uzależnione od udziału strony w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, przy czym osoba, która nie brała udziału w tym postępowaniu musi posiadać status strony w rozumieniu przepisów art. 28 KPA. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stąd jeśli skarżący nie zgadzali się z treścią decyzji organu pierwszej instancji, to przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego winni wystąpić - z zachowaniem terminu, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono - z odwołaniem do organu wyższego stopnia, nawet w przypadku, kiedy decyzja ta nie została im doręczona, a o jej wydaniu dowiedzieli się z innych źródeł. Na marginesie należy wskazać, że strona niezadowolona z decyzji, niebiorąca udziału w postępowaniu administracyjnym, po upływie terminów do wniesienia odwołania, ma również możliwość wykorzystania nadzwyczajnych trybów postępowania zmierzających do wyeliminowania aktu, który narusza jej interes prawny. Postępowanie w trybie nadzwyczajnym - wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 - 152 KPA) bądź stwierdzenie nieważności decyzji (art.156 – 159 KPA) - winno być co do zasady prowadzone przed właściwymi organami administracji publicznej w dwóch etapach, po uzyskaniu zaś ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, stronie będzie przysługiwało prawo do jego zaskarżenia do właściwego sądu administracyjnego. Mając to na uwadze Sąd postanowił orzec jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.