II SA/Gl 140/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-09-04

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy nie odebrali wezwań do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, mogą skutecznie wnieść sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego pozostawiającego wniosek bez rozpoznania, powołując się na nieotrzymanie przesyłek?
Ratio decidendi
Skarżący, którzy nie odebrali wezwań do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo dwukrotnego awizowania, nie mogą skutecznie powoływać się na nieotrzymanie przesyłek jako podstawę do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego pozostawiającego wniosek bez rozpoznania. Zgodnie z art. 73 PPSA, przesyłki takie uważa się za skutecznie doręczone. Brak wykazania przez skarżących swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwań sądu, skutkuje oddaleniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Przesłane im formularze PPF nie zostały odebrane z poczty, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania przez referendarza sądowego. Skarżący wnieśli sprzeciw, twierdząc, że nie otrzymali przesyłek. Sąd dwukrotnie wzywał skarżących do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez udokumentowanie swojej sytuacji materialnej, jednak wezwania te również nie zostały odebrane.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Maria Taniewska- Banacka po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S.-S., Z. S., Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżących Z. S. i Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na skutek wniesionego przez ww. skarżących sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 22 kwietnia 2009 r. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r. skarżący Z. i Z. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżący złożyli wniosek o zwolnienie ich od kosztów sądowych w całości. W związku z powyższym przesłano skarżącym urzędowe formularze PPF celem ich wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Przedmiotowe przesyłki jak wynika z akt sprawy, przesłane zostały na adres wskazany przez skarżących tj. [...], ulica [...]. Wobec nieobecności skarżących pozostawiono je na okres 14 dni w urzędzie pocztowym do odbioru, o czym stosowne zawiadomienie w postaci dwukrotnego awiza umieszczono w skrzynce na korespondencję. Skarżący jednak nie odebrali przesyłek we wskazanym terminie, wobec czego przesyłki zwrócono do tut. Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W myśl art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) przesyłki uznać należało zatem za skutecznie doręczone w dniu 3 kwietnia 2009 r. W konsekwencji powyższego zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 22 kwietnia 2009 r. pozostawiono wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. W ustawowym terminie skarżący złożyli sprzeciw od powyższego zarządzenia wskazując, iż nie otrzymali przesyłek zawierających druki PPF, w związku z czym nie byli świadomi obowiązku i terminu ich dostarczenia. Do sprzeciwu dołączyli wypełnione druku PPF. Z wniosków tych wynika, iż skarżący utrzymują się z emerytury Z. S. w kwocie [...] zł. Prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe wraz z synem A. S., którego dochód wynosi około [...] złotych. Skarżący są osobami starszymi po sześćdziesiątce, zaś Z. S. jest osobą schorowaną. Zamieszkują w domu o powierzchni 100 m2, dodatkowo posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 0,0399 ha oraz grunty o powierzchni 421 m2 . Pismem z dnia [...] r. oraz dodatkowym pismem z dnia [...] r. skarżący zostali wezwani do uprawdopodobnienia okoliczności podnoszonych we wnioskach o prawo pomocy poprzez udokumentowanie wysokości uzyskiwanej emerytury, udokumentowanie świadczenia uzyskiwanego przez A. S., udokumentowanie ponoszonych przez Z. S. kosztów leczenia, nadesłanie kserokopii rachunków, faktur lub innych dokumentów, z których wynika wysokość stałych miesięcznych wydatków za energię elektryczną, dostawy wody, wywóz odpadów, telefony itp., wskazania aktualnego sposobu zagospodarowania nieruchomości rolnej oraz gruntów o powierzchni 421 m2. Wezwania te, pomimo ich dwukrotnego awizowania, ponownie nie zostały odebrane przez skarżących. W myśl ww. przepisu art. 73 p.p.s.a. uznać należało je zatem za skutecznie doręczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy podnieść przy tym, iż jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budziłoby wątpliwości to zgodnie z art. 255 powołanej wyżej ustawy strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd z tego uprawnienia skorzystał. Jak wynika z akt sprawy skarżący zostali dwukrotnie wezwani do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych mających wyjaśnić ich sytuację materialną - pismo Sądu z dnia 6 maja 2009 r i pisma z dnia 30 czerwca 2009 r. Co prawda wskazania takich szczegółowych danych nie wymaga urzędowy formularz wniosku, ale Sąd ma prawo wezwać wnioskodawcę do ich podania na podstawie powołanego wyżej przepisu w przypadku, gdy informacje podanie we wniosku okażą się niewystarczające. Na powyższe wezwania skarżący nie udzielili jednak odpowiedzi. Nie przedstawili informacji i dokumentów potwierdzających w sposób niewątpliwy, czy i w jakim zakresie uiszczenie wpisu od skargi, bądź poniesienie potencjalnych innych kosztów sądowych przekracza ich możliwości finansowe. W takiej sytuacji należało uznać, że skarżący nie wykazali, iż znajdują się w sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosków nadesłanych przez skarżących wynika, iż skarżący utrzymują się z emerytury Z. S. w kwocie [...] zł. Prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe wraz z synem A. S., którego dochód wynosi około[...] złotych. Zamieszkują w domu o powierzchni 100 m2 , dodatkowo posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 0,0399 ha oraz grunty o powierzchni 421 m2. Na podstawie powyższych danych trudno jednoznacznie orzec czy sytuacja materialna skarżących jest rzeczywiście ciężka. Skoro skarżący nie wywiązali się z nałożonego na nich obowiązku udowodnienia określonych okoliczności, to tym samym muszą się liczyć z negatywnymi konsekwencjami takiej postawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 245 §1 i § 3 p.p.s.a. i art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło