II SA/Gl 1428/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2015 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazywanie odpadów komunalnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. Nr [...]., Burmistrz K. nałożył na "A" Sp. j. karę pieniężną w wysokości 500 zł, za nieprzekazywanie odbieranych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy K., zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że spółka jest przedsiębiorcą z którym gmina zawarła umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Zgodnie z zawartą umową spółka była zobowiązana do przekazywania miesięcznych raportów zawierających informacje o sposobach zagospodarowania zebranych od mieszkańców odpadów. Na podstawie tych raportów organ ustalił, że w miesiącach [...].. spółka nie przekazywała zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do [...]. dalej: [...]. natomiast przekazywała odpady zielone do kompostowni pryzmowej "A" a odpady zmieszane do sortowni odpadów komunalnych "A", które posiadają status instalacji zastępczych. Jednocześnie przeprowadzone czynności kontrolne nie wykazały zakłóceń w pracy [...]., jak również odmowy przyjęcia zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych. Od powyższej decyzji "A" Sp. j. złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Argumentując zasadność wniosków zawartych w odwołaniu spółka wskazała, że organ I instancji nie odniósł się do całego materiału zgromadzonego w toku postępowania oraz nie uwzględnił treści pism składanych przez strony. Nadto nie wyjaśnił przyczyny udzielenia zgody na przekazywanie do instalacji zastępczych odpadów z terenów innych gmin. Wskazał również, że nie ma możliwości odmowy przyjęcia odpadów komunalnych przez [...]., a tym samym brak jest możliwości przekazywania odpadów do instalacji zastępczych. W ocenie spółki raporty które spółka składała do gminy nie dotyczyły odpadów o kodzie [...]., tym samym postępowanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Odwołująca się stwierdziła ponadto, że na podstawie założeń planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego i danych szacunkowych co do ilości wytworzonych odpadów istniał deficyt mocy przerobowych instalacji regionalnej i w takiej sytuacji należało odpady zagospodarować. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...].. nr [...]. działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 391) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wypełnia hipotezę przepisu art. 9x ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy stanowiącego, iż przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych, przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej następuje w sytuacjach awarii instalacji regionalnej. Nie może jednak decydować o przekazywaniu odpadów do instalacji zastępczej przedsiębiorca prowadzący własną instalację, na podstawie szacunkowych obliczeń o braku możliwości przerobowych instalacji regionalnej, jak to miało miejsce w przypadku skarżącej. Odnosząc się do argumentów odwołania, Kolegium stwierdziło, że wyjaśnienie powodów dla których [...]. udzieliła zgody innym gminom na dostarczanie zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji zastępczych nie leży w granicach prowadzonego postępowania. Pismem z dnia [...].. "A" Sp. j. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając decyzji SKO w C. naruszenie przepisów: - art. 9zc ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niezastosowanie, - art.7 i art. 8 k.p.a. poprzez uchybienie podstawowym zasadom postępowania przy rozpoznawaniu sprawy, - art.7, art. 8, art.77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny sprawy na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie podniesionych zarzutów i argumentów, - art.11 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów wskazanych przez stronę w postępowaniu, - art.105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, - zasady obiektywizmu zawartej w art. 9 decyzji Europejskiej Fundacji na Rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy z dnia 11 lutego 2000r. ustanawiającej kodeks dobrego postępowania administracyjnego, poprzez rozpatrzenie przez SKO niniejszej sprawy w sposób identyczny z inną wskazaną sprawą, pomimo, że każda dotyczyła innego podmiotu. Na tej podstawie skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO w C. podtrzymało swoje stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze, podnosząc dodatkowo, że w przypadku gdy już z planu gospodarki odpadami wynika przekroczenie możliwości przerobowej instalacji regionalnej to istnieje możliwość odprowadzenia odpadów do instalacji zastępczej, bo taką możliwość przewidział ustawodawca w aktualnym stanie prawnym. Wskazał również na brak możliwości kontroli regionalnych instalacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca w miesiącach: [...].. nie przekazała zebranych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy K., zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie [...]. oraz odpadów zielonych o kodzie 20 02 01 do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Odpady te zostały przekazane do "B" K., ul. [...]. oraz "C" K., ul. [...].. Artykuł 9x ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. - Dz. U. z 2013r., poz.1399 z późn. zm., dalej: "ustawa") przewidywał odpowiedzialność przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, przy czym w ust. 1 - wszystkich, w ust. 2 - odpowiadających warunkom w tym przepisie wymienionym. W art. 9x ust. 1 ustawodawca stypizował pięć deliktów administracyjnych, jeden z nich opisany w art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi, że przedsiębiorca (tu skarżąca) odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów – podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Jest to przepis sankcyjny w stosunku do regulacji zamieszczonej w art. 9e ust. 1 pkt 2 komentowanej ustawy, który nakłada na podmiot odbierający takie odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązek przekazywania ich do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Z kolei przepis art. 9l ustawy zawiera wyjątek od tej zasady, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady. Regionalną instalacją do przetwarzania odpadów dla Regionu I (w obrębie którego znajduje się gmina K.) zgodnie z uchwałą z dnia [...].. nr [...]. Sejmiku Województwa [...]. w sprawie wykonania planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego ([...].) zmienionej uchwałą z dnia [...].. nr [...]., była wyłącznie instalacja "D" Sp. z o.o. w S., ul. [...].. Natomiast sortownia odpadów komunalnych i kompostownia pryzmowa "A" posiadały status instalacji zastępczych, zgodnie z przywołaną uchwałą. W tym miejscu wskazać należy, że akt prawa miejscowego, a takim jest niewątpliwie powołana wyżej uchwała, zgodnie z art.87ust.2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który go ustanowił. W tym stanie rzeczy Burmistrz K., gdy powziął informację o tym, że odebrane od właścicieli nieruchomości odpady komunalne o kodach [...]. zostały przekazane przez skarżącą, zamiast do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów, do instalacji zastępczej, zasadnie uznał, że zachodzi delikt z art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy i nałożył przewidzianą w tym przepisie karę pieniężną. Przy wymiarze kary zgodnie z art.9zc ustawy wziął pod uwagę stopień szkodliwości przypisanego czynu oraz ustalił zakres tego naruszenia, na co wskazuje treść uzasadnienia decyzji. Ponownie dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy również odniósł się do tej kwestii, zatem niezasadny jest zarzut braku ustaleń organów w tym zakresie, tym bardziej, że wymierzona skarżącej kara jest najniższą jaką przewiduje powołany przepis. W ocenie Sądu bez znaczenia pozostają wyliczenia dokonane przez skarżącą z których miałoby wynikać, że regionalna instalacja nie była w stanie przyjąć odpadów w ilości zebranej na terenie gminy K., bowiem przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidują takiej możliwości, aby podmioty zobowiązane do odbierania odpadów komunalnych same dokonywały wyboru rodzaju instalacji do której dostarczają odpady. Zasadą jest, że zmieszane odpady komunalne oraz odpady zielone dostarcza się do wskazanej regionalnej instalacji, a tylko w przypadku jej awarii dopuszcza się dostarczanie odpadów do instalacji zastępczej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że niezrozumiały jest zarzut dotyczący braku ustaleń dla których gmin właściwa jest instalacja regionalna ([...].) prowadzona przez "D" Sp. z o.o. w S.. Jak słusznie wskazały organy źródłem tych informacji jest uchwała Sejmiku Województwa [...]. w sprawie wykonania planu gospodarki odpadami dla województwa [...]. Bezprzedmiotowy jest również zarzut podnoszony w ramach tego postępowania, a dotyczący postanowień powołanej uchwały, w zakresie naruszenia zasady bliskości przy wskazaniu instalacji regionalnej. W ocenie Sądu bez znaczenia pozostaje również okoliczność udzielenia zgody przez przedsiębiorcę zarządzającego instalacją regionalną na przekazywanie odpadów z terenów innych gmin do instalacji zastępczych, w sytuacji gdy zgoda ta nie dotyczyła gminy K. z terenu której skarżąca odbierała odpady. Dlatego zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że wyjaśnianie okoliczności dotyczących udzielenia tej zgody, nie leży w granicach przedmiotowego postępowania, podobnie zresztą jak ocena prawidłowości postępowania prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Dla oceny zasadności nałożonej na skarżącą spółkę kary, nie ma znaczenia również treść pisma [...]. z którego wynika, że [...]. nie może odmówić przyjęcia odpadów, ponieważ skarżąca w miesiącach [...].. nie spotkała się z odmową przyjęcia dostarczanych przez siebie odpadów, lecz sama podjęła decyzję o skierowaniu odpadów do instalacji zastępczych, pomimo, że przepisy ustawy na to nie pozwalały. W świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji nie budzi wątpliwości fakt, że w niniejszej sprawie nie znajduje również zastosowania powołany w skardze art. 38 ust.2 pkt 2 ustawy o odpadach, do którego wprost po nowelizacji odwołuje się art. 9x ust.1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nowelizacja która weszła w życie z dniem 1 lutego 2015r. na mocy art.1 pkt 38 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2014r. ( Dz. U. z 2015r., poz.87), a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji, rozszerzyła przypadki w których odpady zmieszane mogą być przekazane do instalacji zastępczych, jednakże nie wprowadziła regulacji, która pozwalałaby przedsiębiorcy na samodzielną ocenę mocy przerobowych instalacji regionalnych i dokonywania wyboru instalacji do której dostarcza odpady. W konsekwencji podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące wadliwości przeprowadzonego postępowania mające na celu wykazać niewystarczające moce przerobowe [...]. dla realizacji planu gospodarki odpadami, nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ skarżąca wobec nie zaistnienia awarii [...]., która stanowiła jedyną podstawę do skierowania odpadów do instalacji zastępczej, była bezwzględnie zobowiązana do dostarczenia zmieszanych odpadów i odpadów zielonych do [...].. Dokonane przez skarżącą ustalenia w zakresie braku mocy przerobowych [...]. oraz braku możliwości odmowy przyjęcia odpadów przez instalację regionalną nie stanowiły podstawy do dostarczenia odpadów zmieszanych i zielonych do instalacji zastępczych. Zatem zarzuty skargi formułujące tezę, iż przedsiębiorca w przedmiotowym okresie był uprawniony do oceny mocy przerobowych [...]. nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że organ I instancji zasadnie wymierzył skarżącej spółce karę, albowiem wbrew ustanowionemu w ustawie obowiązkowi w przedmiotowym okresie Spółka nie odprowadzała odpadów, o których mowa powyżej, do regionalnej instalacji. Zdaniem Sądu organ nie wykroczył też poza granice uznania administracyjnego ustalając minimalną wysokość kary – 500 zł., biorąc pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Argumentację organów w tym zakresie należy zaakceptować. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane w art. 107 k.p.a. elementy, a obszerne uzasadnienie wnikliwie analizuje i ocenia stan faktyczny i prawny sprawy. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów należało skargę oddalić na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270 z późń. zm.).