II SA/Gl 1435/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-03-11

Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska, Krzysztof Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o pobraniu opłaty za usunięcie drzewa, mimo że strona skarżąca poinformowała o wykonaniu nasadzeń zastępczych, a postępowanie wyjaśniające dotyczące żywotności tych nasadzeń i przyczyn ewentualnego obumarcia nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie wykonania nasadzeń zastępczych i ich żywotności. W szczególności, organy nie zbadały, czy drzewa nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, co jest przesłanką do umorzenia opłaty. Ponadto, zawiadomienia o oględzinach były nieprecyzyjne, a protokoły nie zawierały godzin rozpoczęcia czynności, co naruszało zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Spółka D. sp. z o.o. uzyskała zezwolenie na usunięcie drzewa z odroczeniem opłaty pod warunkiem wykonania nasadzeń zastępczych. Spółka poinformowała o wykonaniu nasadzeń, jednak organ pierwszej instancji orzekł o pobraniu opłaty, uznając nasadzenia za niezgodne z decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając brak wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym nieprawidłowe przeprowadzenie oględzin i brak zbadania przyczyn ewentualnego obumarcia nasadzeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 sierpnia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia 18 czerwca 2024 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr SKO.OS/41.9/511/2024/12851/BL w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia 18 czerwca 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 2093 (dwa tysiące dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem nadanym dnia 20 września 2024 r. Spółka D. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Skarżąca Spółka), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr SKO.OS/41.9/511/2024/12851/BL w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją Marszałka Województwa [...] numer [...] z dnia 13 listopada 2019 r. Skarżąca uzyskała zezwolenie na usunięcie 1 sztuki drzewa z gatunku klon pospolity, z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w rejonie ul. [...] w R. . Opłatę za usunięcie drzewa naliczono w wysokości 6.900 zł, a jej pobranie odroczono na okres 3 lat. Zezwolenie na usunięcie drzewa oraz odroczenie pobrania wyżej wymienionej opłaty uzależniono od wykonania nasadzeń zastępczych 2 sztuk drzew do wyboru z gatunków: klon zwyczajny, klon jawor, buk pospolity, buk czerwonolistny, dąb szypułkowy, dąb bezszypułkowy, lipa drobnolistna, lipa szerokolistna, wiąz górski, wiąz pospolity, jesion wyniosły, jesion pensylwański, kasztanowiec zwyczajny, w terminie do 30 czerwca 2020 r., na terenie działki nr [...]. Skarżąca Spółka poinformowała o dokonaniu w dniu 24 kwietnia 2020 r. nasadzeń zastępczych 2 szt. drzew nie określając ich gatunku. Decyzją z dnia 18 czerwca 2024 r. nr [...], Marszałek Województwa [...] (dalej: organ pierwszej instancji), działając w oparciu o art. 84 ust. 1, 2, 3, 7 i 8, art. 90 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 z późn. zm.) orzekł o pobraniu w całości opłaty w wysokości 6.900 zł naliczonej Spółce w pkt 2 decyzji numer [...] z dnia 13 listopada 2019 r. Motywując to rozstrzygnięcie organ podał, że podczas przeprowadzonych w sprawie oględzin stwierdzono nasadzenia 2 szt. drzew z gatunku wiśnia ptasia, zatem drzew, które nie spełniają pkt 3 decyzji z dnia 13 listopada 2019 r. Decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 21 czerwca 2024 r. W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym w ustawowym terminie (dnia 5 lipca 2024 r.), Strona podniosła zarzuty naruszenia: a) art. 84 ustawy o ochronie przyrody przyjmując, że poczynione nasadzenia były niezgodne z wydaną decyzją w sytuacji, gdy rzekome oględziny były czynione ponad rok po upływie 3 letniego terminu, na który odroczono opłatę, b) art. 79 k.p.a. w zakresie braku przeprowadzenia postępowania dowodowego - oględzin drzew nasadzonych zgodnie z decyzją zezwalającą na usunięcie drzewa i wykonanie nasadzeń zastępczych. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącej Spółki zwrócił uwagę, że termin wykonania nasadzeń następczych został wskazany do dnia 30 czerwca 2020 r., termin 3 letni odroczenia opłaty minął 1 lipca 2023 r. i w tym okresie organ ani razu nie przeprowadził oględzin nieruchomości celem weryfikacji zgłoszenia Skarżącej z dnia 24 kwietnia 2020 r. w sprawie wykonania nasadzeń zastępczych. Podał również, że wykonanie nasadzeń zastępczych Skarżąca zleciła profesjonalnej firmie zajmującej się tego typu pracami, na co została wystawiona stosowna faktura Vat. Nadto organ nie ustalił w trakcie postępowania czy nasadzone drzewa nie zostały bezprawnie usunięte lub zniszczone bez winy Skarżącej po dacie odroczenia płatności. W kwestii przeprowadzonych oględzin, pełnomocnik Skarżącej wskazał, że pracownik organu ani razu nie stawił się na wyznaczony termin czynności, natomiast Spółka gotowa była do wskazania prawidłowości wykonania nasadzeń. Takie działanie w ocenie Skarżącej należy uznać za pozbawienie strony udziału w postępowaniu dowodowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2024, poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), przywołaną na wstępie decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr SKO.OS/41.9/511/2024/12851/BL, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przywołał brzmienie przepisów znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, oraz wyjaśnił, że niedokonanie nasadzeń zastępczych według zasad określonych w zezwoleniu powodować musi wszczęcie postępowania w sprawie pobrania orzeczonej i odroczonej w zezwoleniu opłaty. W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał też, że decyzja wydawana w oparciu o art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody ma charakter związany, gdyż organ bada jedynie wykonanie nasadzeń zgodnie z zezwoleniem, a gdy nasadzenia nie zostaną wykonane zgodnie z udzielonym zezwoleniem, to obowiązkiem organu administracji jest pobranie naliczonej w zezwoleniu opłaty. Taka okoliczność zdaniem Kolegium zachodzi w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy w powołaniu na argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2190/18, wskazał, iż przyjęty w ustawie trzyletni okres odroczenia pobrania opłaty nie niweluje obowiązku organu administracji dotyczącego sprawdzenia czy nasadzenia zostały dokonane, chodzi bowiem o efektywność działań zmierzających do kompensacji przyrodniczej. Żywotność nasadzonych drzew winna zatem zostać skontrolowana "po upływie trzech lat" od upływu terminu wskazanego w zezwoleniu, a nie dokładnie w dniu upływu trzyletniego terminu. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Kolegium termin podjęcia czynności nie został znacznie wydłużony, a jednocześnie uzasadnione okazało się przeprowadzenie w sezonie wegetacyjnym, tj. w dniu 28 kwietnia 2024 r. ponownych oględzin, o których Skarżąca została zawiadomiona. Organ odwoławczy zasygnalizował, że zawiadomienie o przeprowadzeniu dowodu powinno określać dokładny termin ich przeprowadzenia, nie zaś sformułowanie "około godzin", jednakże uchybienie to nie miało w ocenie organu odwoławczego wpływu na rozstrzygnięcie. Przy tej argumentacji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem, podjęta na podstawie wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego. Decyzja została doręczona w dniu 22 sierpnia 2024 r. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Skarżącej Spółki podniósł zarzuty naruszenia: 1) art. 84 ustawy o ochronie przyrody w zakresie uznania poczynionych nasadzeń jako niezgodnych z wydaną decyzją, w związku z rzekomymi oględzinami, których pierwsza próba nastąpiła niespełna 7 miesięcy, a druga - 9 miesięcy po upływie ustawowego 3-letniego terminu odroczenia płatności, 2) art. 79 § 2 w zw. z art. 7 k.p.a. w zakresie braku realizacji prawa strony do udziału w oględzinach, powodując naruszenie zasady prawdy obiektywnej, 3) art. 8 § 1 k.p.a. w zakresie realizacji zasady wzbudzania zaufania obywateli do organów, poprzez niedokładne określenie godzin dokonania oględzin, a ponadto niepojawienie się we wskazanych terminach osoby działającej w imieniu organu, 4) art. 7 k.p.a. poprzez brak ustalenia czy nasadzone drzewa nie zostały bezprawnie usunięte lub zniszczone bez winy Skarżącej po dacie na jaką odroczono płatność, tym samym nie wyjaśniając okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Skarżąca wniosła o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez orzeczenie co do istoty sprawy w zakresie umorzenia opłaty, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącej ponownie podkreślił, że wykonanie nasadzeń zostało zlecone profesjonalnej firmie, a informując organ pierwszej instancji o wywiązaniu się z nałożonego obowiązku załączono dokumentację fotograficzną. Jako naruszenie zasady czynnego udziału strony pełnomocnik ocenił dokonanie oględzin oraz sporządzenie protokołu bez udziału Skarżącej, mimo stawienia się w miejscu i o wskazanej godzinie przedstawiciela zarządu Skarżącej na drugim terminie oględzin oraz braku obecności w tym samym czasie osoby uprawnionej do ich dokonania, co nastąpiło prawdopodobnie na skutek pojawienia się uprawnionego do dokonania oględzin już po upływie wyznaczonej nieprecyzyjnie godziny ("około godziny 12:00" w dniu 18 stycznia 2024 r., "około godziny 10:30" w dniu 28 kwietnia 2024 r.). Odnotował przy tym nieuwzględnienie przez organ prośby o ponowienie przeprowadzenia oględzin z udziałem Skarżącej. Pełnomocnik Skarżącej podkreślił też, że pierwsza próba dokonania oględzin została podjęta niespełna 7 miesięcy od dnia upływu terminu odroczenia płatności, a druga niespełna 10 miesięcy od tego terminu. Terminy te zdaniem strony skarżącej znacznie przekraczają wskazany w przywołanym przez organ odwoławczy wyroku okres "1 miesiąca i 10 dni". Utrzymywanie Strony w stanie niepewności przez dość długi czas, nie wpisuje się w realizację obowiązku czuwania organu nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu. Zauważył, że w okresie od dnia zgłoszenia o dokonaniu nasadzeń pismem z dnia 2 kwietnia 2020 r., organ nie przeprowadził oględzin nieruchomości celem weryfikacji tego zgłoszenia, mimo iż ostateczny termin dokonania nasadzeń określono w zezwoleniu na 30 czerwca 2020 r. W postępowaniu nie ustalono też, czy nasadzone drzewa nie zostały zniszczone bez winy Skarżącej lub bezprawnie usunięte, co mogło spowodować utratę ich żywotności po dacie, na jaką odroczono płatność, a tym samym spowodować umorzenie opłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. W oparciu o wymienione kryterium legalności, kontroli sądowoadministracyjnej została poddana opisana na wstępie decyzja w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew. Uwzględniając wskazaną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszania decyzji organów administracji publicznej, Sąd stwierdził uchybienia wymagające zastosowanie kompetencji kasatoryjnych. Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Zgodnie z art. 84 st. 1 tej ustawy posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Opłaty naliczane są w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu i pobierane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia (ust. 2). W przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych (ust. 3). Szczególnie istotne, na gruncie rozpoznawanej sprawy, ma brzmienie art. 84 ust. 4, w myśl którego, jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu. Jeżeli natomiast przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy, albo część z nich, nie zachowały żywotności po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zachowały żywotności (ust. 5). Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 4 i 5, mogą być wydane przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 3, jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności przed upływem tego okresu (ust. 6). Ustawodawca przewidział jednocześnie, iż w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem (art. 84 ust. 7). Należy zauważyć, że mimo, iż zasadą jest ponoszenie opłat za usunięcie drzew lub krzewów naliczanych w zezwoleniu na usunięcie (art. 84 ust. 1 i 2), to jednak w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia od wykonania nasadzeń zastępczych i odroczenia terminu uiszczenia opłaty (art. 84 ust. 3) na pierwszy plan wysuwa się cel w postaci przyznania prymatu kompensacji przyrodniczej, mającej skutkować zastąpieniem wycinanych drzew lub krzewów nowymi nasadzeniami. Pod pojęciem kompensacji przyrodniczej w przypadku wycinki drzew należy w szczególności rozumieć dokonanie ponownego zadrzewienia lub utworzenia skupień roślinności prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie, wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia i zachowaniu walorów krajobrazowych (zob. K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. VI, lex el.) Jak wynika z przytaczanych wyżej postanowień art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, również w przypadku obumarcia przesadzonych lub posadzonych drzew i krzewów może dojść do umorzenia odroczonych opłat, jeżeli przyczyny tego są niezależne od posiadacza nieruchomości. Oznacza to, że także w tym przypadku właściwy organ administracji będzie musiał przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które pozwoli na ustalenie przyczyny takiego zjawiska (K. Gruszecki, Zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, Wrocław 2010, s. 176). Pojęcie "żywotności drzewa lub krzewu" zostało zdefiniowane jako prawidłowy przebieg ogółu procesów życiowych drzewa lub krzewu (art. 5 pkt 26e omawianej ustawy). Ustawa o ochronie przyrody nie zawiera natomiast legalnej definicji "niezależnych od posiadacza nieruchomości przyczyn utraty żywotności drzew". W orzecznictwie zauważa się, że przyczyn tych należy upatrywać w zdarzeniach mających charakter nadzwyczajny, którym posiadacz nieruchomości nie mógł zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt III OSK 2729/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 956/23). Wystąpienie tych przesłanek w każdym przypadku będzie wymagało zindywidualizowanej oceny, w zależności od miejsca wykonania nasadzeń, panujących w danym miejscu warunków oraz sposobu ich wykonania. Przykładowo istotne może okazać się przeanalizowanie warunków atmosferycznych panujących na danym terenie w okresie odroczenia terminu płatności czy też weryfikacja prac ziemnych przeprowadzonych w sąsiedztwie nowo posadzonych drzew mogących mieć wpływ na ich stan. Jednocześnie należy mieć na względzie, że dokonanie nasadzeń w zamian za odstąpienie od wymogu uiszczenia opłaty za usunięcie drzew stanowi uprawnienie, a nie obowiązek i ma charakter kompensacyjny. Stąd decydując się na takie rozwiązanie strona musi uwzględniać to, że spoczywa na niej obowiązek przedsięwzięcia tej czynności w taki sposób, aby przyniosła oczekiwany przez ustawodawcę rezultat, a zatem zadośćuczyniła stratom przyrody, które nastąpiły na skutek podjętych przez człowieka działań związanych z usunięciem drzew. Ewentualny w tym zakresie brak, jak już wyżej wyjaśniono, może być powodowany wyłącznie okolicznościami od strony niezależnymi. Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, na mocy decyzji z dnia 13 listopada 2019 r. nr [...], organ zezwalając na usunięcie drzewa z gatunku klon pospolity z terenu działki nr [...], naliczył opłatę, której płatność odroczył na okres 3 lat od upływu terminu wskazanego do wykonania nasadzeń następczych tj. do 30 czerwca 2023 r. (pkt 2 decyzji). Usunięcie drzewa uzależniono od wykonania nasadzeń zastępczych w liczbie 2 sztuk do wyboru z gatunków wskazanych w pkt 3 decyzji (karta nr 1 akt administracyjnych). Pismem z dnia 24 kwietnia 2020 r. Skarżąca poinformowała o dokonaniu nasadzeń zastępczych przedkładając dokumentację fotograficzną (karta nr 4-6 akt administracyjnych). Pismem z dnia 10 stycznia 2024 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie umorzenia bądź pobrania opłaty za usunięcie drzew (karta nr 8 akt administracyjnych), natomiast dnia 18 stycznia 2024 r. przeprowadził w sprawie oględziny, które zostały ponowione w dniu 29 kwietnia 2024 r. Zauważenia wymaga, że na dokumentacji fotograficznej załączonej do zawiadomienia z dnia 24 kwietnia 2020 r. (karta nr 4-5 akt administracyjnych) Skarżąca zaznaczyła "nasadzenia odnoszące się do decyzji nr [...]" - w kolejności drzew - nr 7 i nr 8 (karta nr 5 i nr 6 – verte, akt administracyjnych). Na dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas oględzin dnia 18 stycznia 2024 r., widocznych jest natomiast jedynie 6 drzew (karta nr 13 akt administracyjnych), a w ramach dokumentacji stanowiącej załącznik do protokołu z oględzin z dnia 28 kwietnia 2024 r. – widocznych jest na wskazanym odcinku, 5 drzew (karta nr 21 akt administracyjnych). Nie sposób zatem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalić, które z drzew, ujętych na poszczególnej dokumentacji fotograficznej, były drzewami wskazanymi przez Skarżącą jako "nasadzenia odnoszące się do decyzji nr [...]", a które podlegały ocenie przez organ pod kątem ustalenia ich gatunku ("nasadzono 2 szt. dziew z gatunku wiśnia ptasia", protokół z dnia 29 kwietnia 2024 r.). Powyższego organy nie wyjaśniają. Wracając na grunt regulacji art. 84 ustawy o ochronie przyrody, zaakcentować należy, że przepis ten określa przesłanki uzasadniające umorzenie odroczonej opłaty, do których należy: zachowanie żywotności po upływie okresu, o którym mowa w art. 84 ust. 3, tj. w rozpoznawanej sprawie - po dniu 30 czerwca 2023 r. bądź niezachowanie żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Organ w ogóle nie pochylił się nad zagadnieniem drugiej przesłanki – niezachowania żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, której rozważenie powinno zostać poprzedzone jednoznacznym ustaleniem, czy nasadzenie zastępcze zostało wykonane zgodnie z obowiązkiem nałożonym decyzją z dnia 13 listopada 2019 r. nr [.], zatem czy nasadzenie nastąpiło na określonej w decyzji działce nr [...], czy nasadzenia dokonano przed upływem terminu określonego w pkt 4 decyzji, tj. przed 30 czerwca 2020 r., czy nasadzenie dotyczyło jednego z gatunków drzew wymienionych w pkt 3 decyzji, czy dokonano nasadzenia 2 sztuk drzew z ww. gatunków. Celem bowiem postępowania toczącego się po upływie terminu odroczenia płatności jest ustalenie, czy nałożony obowiązek został wykonany, czy przesadzone lub nasadzone zastępczo drzewa zachowały żywotność, a jeśli nie to z jakiej przyczyny. Skoro Skarżąca podnosiła, że dokonała nasadzeń zastępczych i załączyła dokumentację fotograficzną, to koniecznym było zbadanie tej okoliczności, także w kontekście drugiej przesłanki - niezachowania żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Obowiązkiem organu administracji jest bowiem dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Pamiętając, że w toku takiego postępowania należy przeprowadzić wszystkie dowody mogące mieć wpływ na jego wynik, tj. potwierdzające wykonanie nasadzeń zastępczych, ich skuteczność czy przyczyny braku skuteczności, organ mógł również rozważyć zobowiązanie Spółki do przedłożenia faktury, umowy bądź protokołu zakończenia prac, ewentualnie innego dokumentu potwierdzającego, że nasadzenia wskazane na dokumentacji fotograficznej załączonej do zawiadomienia z dnia 24 kwietnia 2020 r. dotyczą danego gatunku drzew, tj. jednego z gatunków wskazanych w decyzji z dnia 13 listopada 2019 r. W świetle tych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zasadę prawdy obiektywnej, a przedstawione wyżej nieprawidłowości nie zostały zauważone przez organ odwoławczy. Uznanie decyzji organu za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa wymaga zbadania kolejnych etapów działania organu, w ramach których następuje zgromadzenie materiału dowodowego, uwzględnienie w toku postępowania treści art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy oraz wszechstronne i wnikliwe rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ podejmując rozstrzygnięcie ma obowiązek kierować się zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, by dalej w ramach swobodnej oceny dowodów ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. W dalszej kolejności, Sąd zauważa również, że za naruszające zasady postępowania administracyjnego należy uznać niewątpliwie zawiadamianie stron o terminie czynności w sposób, który nie wskazywał precyzyjnie godziny rozpoczęcia tych czynności (zawiadomienie z dnia 10 stycznia 2024 r. oraz z dnia 18 kwietnia 2024 r., karty nr 8 i 17 akt administracyjnych). Tego rodzaju uchybienie mogło mieć wpływ na udział w czynności stron postępowania. Ponadto protokoły kontroli nie zawierają informacji o godzinie rozpoczęcia danych czynności (karta nr 12 i 20 akt administracyjnych). Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, a po dokonaniu wyczerpujących ustaleń w sprawie, podejmie rozstrzygnięcie uzasadniając swoje stanowisko jak reguluje to art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe nie pozwalało na tym etapie do odniesienia się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 2.093 zł (pkt 2 sentencji), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 276 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 1.800 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło