II SA/Gl 144/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-04-01
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która wykaże trudną sytuację materialną, ale nie udokumentuje w pełni wszystkich wydatków, w tym związanych z prywatną służbą zdrowia, może zostać zwolniona od kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, mimo wskazania na trudną sytuację materialną i dochody na poziomie około 3000 zł miesięcznie, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Udokumentowane wydatki wyniosły około 500 zł, co przy dochodach pozwalało na wygospodarowanie kwoty 300 zł na wpis od skargi. Brak było szczegółowych danych dotyczących kosztów prywatnej opieki medycznej, które mogłyby uzasadniać inne rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą inwestycji drogowej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazał na posiadane nieruchomości i niskie dochody z emerytury i renty małżonki, a także na jej ciężki stan zdrowia wymagający prywatnej opieki medycznej. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że skarżący jest w stanie ponieść koszt wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. N. i J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie inwestycji drogowej w kwestii wniosku skarżącego J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 lutego 2014 r. skarżący J.W. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł. W wyznaczonym terminie skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. W druku formularza wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką, zamieszkując w budynku o pow. 160 m2 – jak podał znajdującym się w złym stanie technicznym. W skład jego majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa o pow. 1,3 ha oraz lokal mieszkalny o pow. 80 m2. J. W. zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Podał natomiast, że źródłem utrzymania się jego i jego małżonki jest świadczenie emerytalne skarżącego w kwocie 2.038 zł miesięcznie oraz renta wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym przysługująca jego małżonce kwocie 1.178 zł miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył również że jego małżonka jest osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji, której leczenie wymaga korzystania również z prywatnej służby zdrowia.
Na wezwanie referendarza sądowego J. W. nadesłał dokumenty wykazujące poziom i strukturę jego comiesięcznych wydatków a także poziom osiąganych dochodów. Udzielił również wyjaśnień odnośnie wątpliwości co do ilości osób pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi, który zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 300 zł. Mając na względzie wysokość łącznego dochodu uzyskiwanego w rodzinie skarżącego (około 3.000 zł miesięcznie), a także fakt, że udokumentowane wydatki kształtują się na poziomie około 500 zł (wydatki na lekarstwa, dostawy prądu, wody, odbiór odpadów a także zakup niezbędnych lekarstw) uznano, że skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę 300 zł na opłacenie wpisu od skargi, będącego zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania. Oceny tej nie zmienia fakt, że małżonka wnioskodawcy jest osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Ani we wniosku, ani też w dokumentach nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego nie wykazano ani też nie podano nawet orientacyjnej kwoty, którą pochłaniają co miesiąc prywatne wizyty lekarskie skarżącego i jego żony a także tego, jaki jest rozmiar kosztów związanych z rehabilitacją. To zaś mogłaby być okoliczność dająca podstawę do ewentualnej innej oceny możliwości finansowych skarżącego.
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło