II SA/Gl 1457/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 września 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1503/2024/127454 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 3 lipca 2024 r. nr [...]. Prezydent Miasta J. decyzją z dnia 3 lipca 2024 r. przyznał skarżącej M. C. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem – O. C. - w okresie od 1. 07. 2024 r. do 31.07.2024 r. w kwocie 2 988,00 zł i w okresie od 1.08.2024 do 17. 08.2024 w kwocie 1.638,60 zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 2 lipca 2024 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem. Do wniosku dołączyła orzeczenie wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, ważne do dnia 30 listopada 2025 r. Organ podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 167 ze zm. - zwanej dalej ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy), jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 września 2025 r. Organ dodał, że na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 26 ust. 3 ww. ustawy, obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru. Organ wskazał, że ustalił, iż strona spełnia przesłanki przyznania uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, od 1.07.2024 r. to jest począwszy od miesiąca złożenia wniosku do 17.08.2024 r., a więc do ukończenia 18-tego roku życia przez dziecko. Decyzją z dnia 9 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą M. C. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 3 lipca 2024 r. w przedmiocie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem, na okres od 1 lipca 2024 r. do 17 sierpnia 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek z dnia 2 lipca 2024 roku. Do wniosku dołączono orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności syna skarżącej. Organ przytoczył art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 roku, według którego świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Następnie organ stwierdził, że prawidłowo organ I instancji przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od miesiąca złożenia wniosku o jego ustalenie do dnia pełnoletności syna skarżącej. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła, że w związku z treścią art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, powstała luka prawna i przez to odebrano jej świadczenie pielęgnacyjne na syna, z uwagi na osiągnięcie przez niego pełnoletności. Wskazała, że nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad synem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.) - na wniosek organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto według art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 3 lipca 2024 r. o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem – na okres od 1 lipca 2024 r. do 17 sierpnia 2024 r. Powodem określenia w ten sposób daty końcowej przyznanego świadczenia było osiągnięcie pełnoletności przez dziecko skarżącej w dniu 18 sierpnia 2024 r. Z akt administracyjnych wynika, że poprzednio – decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. - przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad wyżej wymienionym dzieckiem, na okres od 18 sierpnia 2022 r. do 31 października 2023 r. wskazując, że świadczenie zostało wydane do końca ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Następnie – decyzją z dnia 22 listopada 2023 r. przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 listopada 2023 r. do 4 marca 2024 r. Decyzja ta - na podstawie decyzji z dnia 29 lutego 2024 r. została zmieniona w części dotyczącej okresu przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego poprzez przyznanie go do 30 czerwca 2024 r. Powodem zmiany była nowelizacja art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w zakresie uznania pobytu obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy, na terytorium Polski za legalny do dnia 30 czerwca 2025 r. W związku z powyższym podkreślenia wymagało, że 1 stycznia 2024 roku weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) wprowadzająca zmiany w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i według art. 63 ust. 1 tej ustawy, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 roku stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie niewątpliwe było, że przyznano skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym, czyli na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Wydane zostały bowiem w tym przedmiocie decyzje: z dnia 3 sierpnia 2023 r., a następnie z dnia 22 listopada 2023 r. - o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 listopada 2023 r. do 4 marca 2024 r. Ostatnia z tych decyzji - na podstawie decyzji z dnia 29 lutego 2024 r. została zmieniona w części dotyczącej okresu przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego poprzez przyznanie go do 30 czerwca 2024 r. W związku z kolejną nowelizacją art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy - w zakresie uznania pobytu obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy, na terytorium Polski za legalny do dnia 30 września 2025 r., organ był zobowiązany ponownie zmienić decyzję ustalającą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego poprzez przyznanie go do 30 września 2024 r., stosując przepisy dotychczasowe, czyli obowiązujące przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429). Wadliwe było zatem zastosowanie przy wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 9 września 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 3 lipca 2024 r., przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych według stanu obowiązującego od dnia 1 stycznia 2024 r., w tym art. 17 ust. 1 tej ustawy, który wprowadził ograniczenie dotyczące wieku osoby niepełnosprawnej, nad którą sprawowana jest opieka - do ukończenia 18. roku życia. Bez znaczenia pozostaje przy tym treść wniosku skarżącej złożonego w dniu 2 lipca 2024 r., gdyż organ był zobowiązany do zastosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych według stanu obowiązującego do dnia 31 grudnia 2023 r., z przyczyn o których była mowa wyżej. W wyniku przeprowadzenia w określonych wyżej ramach, kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzić zatem należało, że przy ich wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględni wskazaną wyżej wykładnię przepisów, mających w niej zastosowanie i na tej podstawie wyda rozstrzygnięcie.