II SA/Gl 146/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi ustalony został na kwotę [...] zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia, nadesłał pismo procesowe z dnia [...] r., które ze względu na swoją treść zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Następnie, C. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wskazał w nim, że wraz z niepracującym synem zamieszkuje w lokalu należącym do jego małżonki. Źródłem utrzymania się wnioskodawcy jest świadczenie rentowe uzyskiwane w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego C.P., w piśmie procesowym z dnia [...] r. złożył oświadczenie, iż mieszkając w lokalu należącym do jego małżonki prowadzi odrębne gospodarstwo domowe partycypując zarazem w kosztach utrzymania tego lokalu i utrzymując niepracującego syna. Do pisma dołączono kserokopie rachunków za energię elektryczną, zaświadczenie potwierdzające fakt, iż A. P. (syn wnioskodawcy) jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku oraz odcinek renty uzyskiwanej przez skarżącego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ogranicza się tylko do analizy dochodów wnioskodawcy lecz obejmuje swoim zakresem również jego sytuację rodzinną. Jeśli bowiem bliscy skarżącego są w stanie wesprzeć go materialnie, to niepodobna przyjąć, że zasługuje on na przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie uzasadnione wątpliwości rodzi sytuacja rodzinna wnioskodawcy. Oświadczył on bowiem, że wraz z pełnoletnim synem zamieszkuje u swojej małżonki, prowadząc zarazem odrębne od niej gospodarstwo domowe. Brak jest jednak jakichkolwiek informacji wskazujących na przyczyny takiego stanu rzeczy. C.P. nie wykazał bowiem, że jest rozwiedziony lub też znajduje się stanie separacji z małżonką. Jego sytuacja rodzinna jest o tyle nietypowa, że aby brać ją pod uwagę należałoby przestawić dowody potwierdzające ten fakt. Tych jednakże brak. Konsekwencją powyższego jest również to, że nie wiadomo z jakich powodów syn skarżącego pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu, skoro osoba ta zamieszkuje ze swoim ojcem i matką w jednym lokalu mieszkalnym. W tego rodzaju sytuacji należałoby oczekiwać, że obydwoje rodzice będą udzielać wsparcia swojemu potomkowi. Trudno przyjąć za wiarygodne oświadczenie, że rencista otrzymujący świadczenie w wysokości [...] zł utrzymuje siebie, dorosłego syna i jeszcze partycypuje w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego. Brak jakichkolwiek dowodów w tym zakresie przesądza o odmowie uwzględnienia wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.