II SA/Gl 146/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu na skutek wniesienia przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 maja 2009 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. 1 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że C. P. nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, aby jego sytuacja materialna uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Uzasadnione wątpliwości budziła sytuacja rodzinna wnioskodawcy, gdyż oświadczył on, że wraz z pełnoletnim synem zamieszkuje u swojej małżonki, prowadząc zarazem odrębne od niej gospodarstwo domowe, jednocześnie wskazał, że syn pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu. Skarżący oświadczył, że jego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł netto miesięcznie. W ocenie referendarza sądowego trudno przyjąć za wiarygodne oświadczenie, że rencista otrzymujący świadczenie w takiej wysokości utrzymuje siebie, dorosłego syna i jeszcze partycypuje w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego, dodatkowo nie wiadomo z jakich powodów syn skarżącego pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu, a skoro osoba ta zamieszkuje z obojgiem rodziców to można oczekiwać, że razem będą oni udzielać synowi pomocy. Brak jakichkolwiek dowodów w tym zakresie przesądził o odmowie uwzględnienia wniosku. W ustawowym terminie C. P. wniósł sprzeciw od tego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący, cytując fragment uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jednocześnie pytał jakie dodatkowe dowody powinien przedstawić, aby jego wniosek został uwzględniony. Następnie skarżący wnosił o prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Wobec wniesienia w ustawowym terminie sprzeciwu wskazane wyżej postanowienie referendarza sądowego, stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) utraciło moc, a wobec tego wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez stronę skarżącą podlega rozpoznaniu przez Sąd. Poddając ocenie sytuację majątkową C. P., Sąd nie dostrzegł przesłanek, które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy w całości lub w części. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście - obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie należy podkreślić, że z powyższego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Zgodnie bowiem z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku (urzędowym formularzu), okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu treść oświadczeń i dokumentów złożonych przez skarżącego oraz kserokopie przedstawionych przez niego rachunków za energię elektryczną nie przekonują o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż budzą istotne i uzasadnione wątpliwości. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego jedynym źródłem jego dochodu jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Sąd nie dał wiary oświadczeniu skarżącego, że powyższa kwota pozwala na utrzymanie dwóch dorosłych osób i partycypowanie w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu niejasności dotyczące zarówno nietypowej sytuacji rodzinnej skarżącego, jak i rzeczywistego stanu majątkowego, samego skarżącego jak i mieszkających z nim osób, stanowią istotną przeszkodę do pozytywnego załatwienia jego wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt. 1 i 2 tej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.