II SA/Gl 146/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-09-23
Skład orzekający: Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest renta w kwocie [...] zł, samotnie prowadząca gospodarstwo domowe i utrzymująca bezrobotnego syna, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której miesięczny dochód nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej, a przyznane prawo pomocy może zostać cofnięte, jeśli okaże się, że okoliczności uzasadniające jego przyznanie nie istniały lub przestały istnieć.Stan faktyczny
Skarżący C. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z renty, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i utrzymywanie syna. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i WSA, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że oświadczenia skarżącego uprawdopodabniają jego trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Sąd, działając w trybie art. 260 PPSA, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, postanowił zwolnić skarżącego z kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z kosztów sądowych.
W dniu [...] r. C. P. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu poniósł, iż jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, ma na utrzymaniu bezrobotnego syna i jego jedyne źródło dochodu stanowi renta w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza, skarżący oświadczył, iż mieszka w mieszkaniu należącym do żony, lecz prowadzi osobno gospodarstwo domowe, nadto pokrywa on w [...] % opłaty za prąd i gaz.
W załączeniu nadesłany został odcinek renty skarżącego i zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, potwierdzające powyższe okoliczności oraz kserokopie rachunków za energię elektryczną.
Postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Na skutek sprzeciwu skarżącego postanowieniem z dnia 15 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpoznał jego wniosek o przyznanie prawa pomocy i również go oddalił.
Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu zażalenia C. P., uchylił powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż dotychczasowe oświadczenia skarżącego uprawdopodabniają, że znajduje się on w sytuacji, w której poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania nie jest możliwie. Zdaniem Naczelnego Sądu trudno jest bowiem przyjąć, iż przy dochodach [...] zł był on w stanie poczynić oszczędności w celu opłacenia wpisu od skargi. Sąd ten jednocześnie podkreślił, iż skarżący stosownie do skierowanego do niego wezwania przedstawił żądane przez Sąd dokumenty i złożył wyjaśnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, w ślad za orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do skarżącego spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez niego wniosku. Ocena stanu rodzinnego i majątkowego skarżącego jak również jego możliwości finansowych – dokonana w oparciu o podniesione przez niego okoliczności - prowadzi do wniosku, iż jego miesięczny dochód nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnośnie wątpliwości w zakresie wiarygodności oświadczenia skarżącego dotyczącego ponoszonych przez niego wydatków, nieadekwatnych do osiąganego dochodu oraz kwestii partycypacji jego małżonki w utrzymaniu syna, zauważyć należy, iż informacje zawarte w formularzu druku o przyznanie prawa pomocy składane są przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy (pkt 12 formularza). Nadto, zgodnie z regulacją art. 249 ustawy, przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 ustawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło