II SA/Gl 1460/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę na skutek wniosku pełnomocnika skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] udzielającą J. i M.L. pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego w P. na działce nr [...]. Na powyższe rozstrzygnięcie M.K., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadniając przedmiotowy wniosek pełnomocnik skarżącej wskazał, że realizacja inwestycji grozi wyrządzeniem szkody, zaś odwrócenie ewentualnych negatywnych skutków działania oczyszczalni ścieków byłoby znacznie utrudnione po wydaniu rozstrzygnięcia przez Sąd. Pismem z dnia [...] r. J.L. i M.L. ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów wskazali na ich bezpodstawność. Zdaniem inwestorów studnia skarżącej położona w odległości 150 m jest poza wpływem ewentualnego zagrożenia ściekami ze spornej oczyszczalni. Zwrócili uwagę, że nieutwardzony pas, wydzielony z działki skarżącej do poruszania się maszyn rolniczych, nie jest drogą gminną, przy czym jego użytkowanie kilkanaście razy na dobę spowodowało koleiny, które po opadach atmosferycznych tworzą kałuże i błoto. W ocenie inwestorów drenaż rozsączający przyjęty w projekcie spornej budowy nie spowoduje zalewania działki skarżącej, bowiem jest skierowany do granicy jej działki. Poinformowali nadto, że wobec zamieszkiwania w nowowybudowanym budynku korzystają z szamba. Zaznaczyli przy tym, że kałuże i błoto na działce skarżącej nie mogą się tworzyć za przyczyną przydomowej oczyszczalni ścieków, bo jej nie ma. Pozostali uczestnicy postępowania oraz organ mimo takiej możliwości nie ustosunkowali się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu stronę skarżącą, co inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Rzeczą Sądu jest natomiast, w razie złożenia wniosku o wstrzymanie, zbadać z urzędu okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej nie wskazał konkretnych zdarzeń czy okoliczności, które potwierdziłyby, że w stosunku do jego mocodawczyni wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki czy znaczną szkodę. Zakwestionowano zasadność skarżonego rozstrzygnięcia, zaś ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie jego wykonania przywołano ogólnikowo. Także biorąc pod rozwagę okoliczności badane z urzędu należy przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie nie występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględniając bowiem przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia nie można pominąć, że stosownie do art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013, poz. 1409 ze zm.) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tego aktu, sąd może uzależnić od złożenia przez stronę skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora, co służy w konsekwencji ochronie interesu tego ostatniego. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, rodząc nierzadko większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę podejmuje działania na własne ryzyko (w przypadku jej uchylenia), jednakże w wyniku wstrzymania jej wykonania narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wskazać należy, że kaucja wyznaczona w trybie art. 35a powołanej ustawy - Prawo budowlane, w razie uwzględnienia skargi, podlega zwrotowi, zaś w przypadku oddalenia skargi, przeznaczana jest na zaspokojenie roszczeń inwestora. Oceniając w omówionym kontekście wniosek skarżącej, Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie rodzi po jej stronie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ani też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, że nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy ta jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego może zostać zobowiązany do podjęcia postępowania w trybie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy - Prawa budowlanego. Wówczas w toku takiego postępowania wskazany organ uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem. Nadto zwrócić należy uwagę, że zasadności wniosku nie można upatrywać w ewentualnej wadliwości zaskarżonego aktu. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka w oparciu o którą Sąd może wstrzymać jego wykonanie, ponadto o naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia, o ile istnieją, Sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji.