II SA/Gl 1461/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy J. nakazał skarżącej przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej w J., przy ul. [...]. Decyzja ta stała się ostateczna, zaś objęte nią obowiązki i związane z tym koszty wykonania zastępczego podlegają obecnie egzekucji. Powyższa decyzja była przedmiotem prowadzonego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Decyzją z [...] r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji, a następnie – po ponownym rozpatrzeniu sprawy – decyzją z dnia [...] r. utrzymało tę decyzję w mocy. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 587/17, WSA w Gliwicach odrzucił skargę na w/w decyzję SKO. Wnioskiem z dnia 25 marca 2019 r. skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika w osobie jej syna - zwróciła się do Wójta Gminy J. o "samokontrolę decyzji administracyjnej w trybie art. 145 § 1 k.p.a.", wskazując, że wnosi o zweryfikowanie decyzji Wójta Gminy w J. nakazującej stronie wykonanie przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji gminnej. W uzasadnieniu wskazała, że wniosek o podjęcie samokontroli przez organ na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. ma służyć wyeliminowaniu z obiegu prawnego decyzji, która nie ma podstawy prawnej. Następnie wskazała, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wymieniona decyzja była już niewykonalna w dniu jej wydania i ma to charakter trwały. Organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku przez wskazanie, czy domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. i poinformował skarżącą, że w przypadku domagania się wznowienia postępowania wniosek powinien zawierać uzasadnienie i wskazanie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a. W piśmie z dnia 15 kwietnia 2019 r. skarżąca podniosła, że jej intencją jest zmiana decyzji ostatecznej "w warunkach samokontroli". Decyzją z dnia [...]r. Wójt Gminy J., działając na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. odmówił zmiany decyzji własnej z [...]r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja ta wydana została w oparciu o art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i jest decyzją o charakterze związanym, a więc nie może być zmieniona w trybie określonym w art. 154 k.p.a. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji SKO w Bielsku-Białej decyzją z [...]r. nr [...], utrzymało ją w mocy w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 154 § 1 k.p.a. i wskazał, że nie jest możliwe dokonanie zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...]r. wydanej na podstawie art. 5 ust.7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gdyż decyzja ta jest decyzją związaną, tj. organ jest zobowiązany do wydania takiej decyzji w sytuacji zaistnienia okoliczności w tym przepisie przewidzianych. W skardze na powyższe rozstrzygniecie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy J. z [...]r. nr [...] jest nieważna z mocy prawa, gdyż wydano ją bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J., o odmowie zmiany ostatecznej decyzji z [...]r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy obydwu instancji wskazały art. 154 § 1 k.p.a., według którego, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej, w którym zwróciła się do organu o "samokontrolę decyzji administracyjnej w trybie art. 145 § 1 k.p.a.", a jednocześnie w uzasadnieniu wskazała, że wniosek o podjęcie samokontroli przez organ na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. ma służyć wyeliminowaniu z obiegu prawnego decyzji, która nie ma podstawy prawnej oraz dodała, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wymieniona decyzja była już niewykonalna w dniu jej wydania i ma to charakter trwały. Organ zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie powyższego wniosku, jednakże w odpowiedzi skarżąca wskazała, że jej intencją jest zmiana decyzji ostatecznej "w warunkach samokontroli". Podkreślenia wymaga, że organ w piśmie wzywającym stronę do uzupełnienia wniosku, zawarł pouczenie, że nieuzupełnienie wniosku w sposób opisany w tym piśmie, skutkować będzie pozostawieniem go bez rozpoznania, zgodnie z art. 64 k.p.a. Pomimo tego, że strona nie sprecyzowała żądania wniosku, organ wydał merytoryczne rozstrzygnięcie o odmowie zmiany ostatecznej decyzji z [...]r., wskazując jako podstawę art. 154 § 1 k.p.a., a więc przepis, który w ogóle nie był wymieniony w piśmie inicjującym postępowanie. W związku z tym zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8 § 1 i art. 64 § 2 K.p.a. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia pomimo braku sprecyzowania przedmiotu sprawy. Co więcej – organ orzekł w innym przedmiocie niż te, które były wzmiankowane we wniosku poprzez wskazanie w nim art. 145 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skargę należało uwzględnić i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a., uchylić decyzję organu odwoławczego oraz decyzję organu I instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie wymienionych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, o czym była mowa wyżej. Wskazania co do dalszego postępowania, wynikają wprost z powyższych rozważań. Przepis art. 200 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania, tj. uiszczonej przez nią części wpisu od skargi.