II SA/Gl 1478/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-01-18
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony na podstawie sytuacji materialnej strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim lub rodziny. W ocenie sytuacji materialnej skarżącej, której dochód emerytalny jest niewystarczający i która otrzymuje wsparcie rodziny, przyznanie prawa pomocy jest zasadne, aby nie zamknąć jej drogi do sądu.Stan faktyczny
M.K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skarżąca jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, utrzymującą się z emerytury w wysokości 1313 zł, posiadającą dom o powierzchni 90 m2. Jej miesięczne wydatki obejmują m.in. leki, media oraz opał, a wsparcie w wyżywieniu otrzymuje od rodziny.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, ze jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, której dochody nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku. Źródłem utrzymania się skarżącej jest emerytura w wysokości 1313 zł. Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni 90 m2 (stare budownictwo). Z dokonanego przez stronę zestawienia wynika, że co miesiąc ponosi ona wydatki na leki w kwocie 200 zł, za wodę płaci 130 zł, za prąd – 40 zł, za gaz – 80 zł, za śmieci 20 zł, natomiast zakup węgla i drewna na opał to wydatek rzędu 800 – 1000 zł. Rodzina udziela jej wsparcia w wyżywieniu.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść tego rodzaju wydatków bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim lub rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Oceniając sytuację materialną skarżącej z uwzględnieniem treści przywołanych wyżej przepisów uznano, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. W konsekwencji skarżąca została zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Na powyższej ocenie zaważyły przede wszystkim okoliczności dotyczące uzyskiwanego przez stronę dochodu oraz poziomu i struktury stałych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. Wnioskodawczyni w zasadzie całe uzyskiwane świadczenie emerytalne przeznacza na pokrycie bieżących potrzeb, a o tym, że jest ono niewystarczające świadczy fakt otrzymywania wsparcia ze strony rodziny. W tej sytuacji oczekiwanie, że strona będzie w stanie samodzielnie zdobyć środki na pokrycie kosztów sądowych prowadziłoby do zmuszenia skarżącej do dokonania wyboru pomiędzy bieżącymi kosztami utrzymania a świadczeniem o charakterze publicznoprawnym. Odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby w tej sytuacji zamknąć skarżącej drogę do sądu. Na ocenie sytuacji materialnej M.K. zaważyło również orzeczenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1710/12 zwolnił ją od kosztów sądowych.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło