II SA/Gl 1480/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-01-25

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przypadku spółki, która mimo strat wykazuje zdolność do kontynuowania działalności i posiada aktywa oraz wierzytelności, nie można uznać, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy należy oddalić.
Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. w K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym opłaty adiacenckiej. Wskazała, że w latach 2010 i 2011 poniosła straty finansowe, a na rachunku bankowym nie posiada środków pieniężnych. Do wniosku dołączyła sprawozdania finansowe oraz inne dokumenty obrazujące sytuację materialną. Pomimo strat, spółka kontynuowała działalność i posiadała wierzytelności oraz aktywa trwałe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – "A" S.A. w K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że w kolejnych latach (2010 r i 2011 r.) działalność prowadzona przez Spółkę przyniosła straty (najpierw 1.100.113,73 zł, a w roku następnym 359.721,68 zł). Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 23.000.000,00 zł a wartość środków trwałych to 14.288.948,00 zł. Na rachunku bankowym Spółki brak jest jakichkolwiek środków pieniężnych. Do druku formularza dołączono kopię rachunku zysków i strat (wariant porównawczy) za 2011 r., z treści którego wynika, że na koniec 2011 r. Spółka zanotowała stratę w wysokości 359.721,68 zł. Na wezwanie referendarza sądowego strona skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuacje materialną, m.in. sprawozdania finansowe za rok 2010 i 2011 oraz dane za 11 miesięcy 2012 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i co do zasady może mieć miejsce tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie dysponuje możliwością samodzielnego zdobycia środków na ten cel. Dodatkowo zaznaczyć trzeba, że koszty postępowania sądowego, do których zalicza się wpis od skargi stanowią daninę publiczną, a wobec tego ich zaspokojenie winno mieć pierwszeństwo przed innymi wydatkami strony. Patrząc z tego punktu widzenia na sytuację materialną skarżącej Spółki nie sposób stwierdzić, że nie będzie ona w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Analiza nadesłanych dokumentów pozwoliła stwierdzić, że co prawda rzeczywiście w 2010 i 2011 r. Spółka odnotowała straty, niemniej jednak zgodnie z oświadczeniami Zarządu Spółki zawartymi w sprawozdaniach finansowych za 2010 i 2011 r. zostały one sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności Spółki i nie istniały okoliczności zagrażające kontynuowaniu takiej działalności. Pomimo zatem osiąganych ujemnych wyników finansowych, Zarząd Spółki nie widział podstaw do ewentualnego zgłoszenia wniosku o upadłość podmiotu. Z danych finansowych przedstawionych na dzień 30 listopada 2012 r. wynika, że Spółka posiada wierzytelność w wysokości 282.019,42 zł z tytułu pożyczki udzielonej w 2011 r. podmiotowi powiązanemu (byłemu akcjonariuszowi), ujętą w bilansie pod pozycją krótkoterminowe aktywa finansowe. W tej sytuacji powoływanie się na zaległości w wypłacie wynagrodzeń wobec Rady Nadzorczej Spółki, co zostało podniesione w piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2013 r., nie może stanowić dostatecznego argumentu przemawiającego za uwzględnieniem złożonego wniosku. Co prawda z nadesłanych dokumentów nie wynika, aby Rada Nadzorcza udzielała zgody na udzielenie takiej pożyczki, jednak oceniając sprawozdanie finansowe za 2011 r. przynajmniej miała informację o wypłaconej z tego tytułu kwocie 445.000,00 zł (vide pozycja B. Wydatki – udzielone pożyczki długoterminowe w Rachunku przepływów pieniężnych za 2011 r.). Nie zostało również wyjaśnione, dlaczego Spółka po jej dokapitalizowaniu zawarła umowę pożyczki z podmiotem powiązanym, zamiast przeznaczyć uzyskane środki na wypłatę zaległych przynamniej od 2010 r. wynagrodzeń, nie podano również, czy członkowie Rady Nadzorczej wystąpili z pozwem o zapłatę przeciwko Spółce. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że wspomniana pożyczka jest spłacana w sposób nieregularny, a zarazem brak jest informacji na temat przeszkód, które uniemożliwiałyby wyegzekwowanie kolejnej raty spłaty udzielonej pożyczki w wysokości pozwalającej na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Na uwagę zasługuje również fakt, że do dnia 30 listopada 2012 r. akcjonariusze nie wpłacili należnych Spółce kwot, wykazywanych w pozycji bilansu - Należne wkłady na poczet kapitału zakładowego w wysokości 272 250,00 zł. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło