II SA/Gl 1482/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-10-25
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód jest niski, ale mieszka z inną osobą posiadającą dochód (np. z renty rodzinnej), może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd może zwolnić stronę z kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów, biorąc pod uwagę jej dochody i udokumentowane wydatki. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać oddalony, jeśli strona nie udowodni swojej całkowitej niezdolności do poniesienia kosztów, zwłaszcza gdy mieszka z inną osobą posiadającą dochód, którego wysokość nie została udokumentowana.Stan faktyczny
Skarżący K.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał, że jest osobą samotną, w podeszłym wieku, dysponującą emeryturą w wysokości 850 zł miesięcznie i niewielkim majątkiem. Sąd wezwał go do udokumentowania dochodów i wydatków. Skarżący przedstawił część dokumentów, ale nie udokumentował dochodu osoby zamieszkującej z nim (S.G.).Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. (K.) na postanowienie [...] wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
K. K., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W druku formularza wskazał, że jest osobą samotną, w podeszłym wieku, która poza domem o pow. 45 m2 nie dysponuje żadnym majątkiem. Jedynym źródłem dochodu strony jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w wysokości 850 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 3 października 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez udokumentowanie wysokości uzyskiwanego dochodu oraz wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się – tj. opłat za media, wywóz śmieci, zakup leków itp. a także podanie wysokości dochodu S.G. – traktowanej przez doręczyciela jako dorosły domownik.
W wyznaczonym terminie skarżący nadesłał kserokopie rachunków za lekarstwa, rachunków za gaz oraz energię elektryczną oraz kopie dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego. W piśmie procesowym z dnia 15 października 2013 r. oświadczył, że nie posiada telefonu, wskazał ile płaci za dostawy wody i wywóz śmieci a także podał, że źródłem dochodu S. G. jest renta rodzinna a osoba ta nie posiada żadnego majątku.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów i oceniając z ich perspektywy sytuację materialną K. K. uznano, że złożony przez stronę wniosek zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej kosztów sądowych. Koszty te, a zwłaszcza wpis od skargi, stanowić mogą zbyt daleko idące obciążenie dla strony, zwłaszcza jeśli pod uwagę weźmie się wysokość dochodu strony oraz udokumentowane wydatki. Wówczas nawet uiszczenie stosunkowo niewielkiej kwoty (100 zł) tytułem wpisu od skargi może okazać dla strony zbyt dużym obciążeniem.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy pod uwagę wzięto jednak i to, że skarżący, wbrew temu co podał w druku formularza nie jest osobą samotną – mieszka z nim bowiem S. G. Osoba ta dysponuje dochodem z tytułu renty rodzinnej, a skarżący nie podał ani też nie udokumentował (o co został zresztą wezwany) wysokości tego świadczenia. Kwestia ta rzutuje na ocenę całokształtu okoliczności dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego skarżącego i nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że K. K. jest osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy również w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło